Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 477 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 129130 przypisów.
w przydatku (daw.) — dodatkowo. [przypis edytorski]
w przydatku (daw.) — na dodatek, na dokładkę. [przypis edytorski]
w przymierze — tu: na zgodę. [przypis edytorski]
W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń I (Byś wszystko złoto posiadł, które - powiadają...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń I (Przeciwne chmury słońce nam zakryły...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń II (Nie dbam, aby zimne skały...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń II (Serce roście patrząc na te czasy!)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń III (Dzbanie mój pisany...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń III (Nie wierz Fortunie, co siedzisz wysoko...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń IV (W twardej kamiennej wieży i za troistemi...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń IV (Złota to strzała i krom wszego jadu była...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń IX (Nie porzucaj nadzieje...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń V (Kto ma swego chleba...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń VI (Acz mię twa droga, miła, barzo boli...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń VI (Królewno lutnie złotej i rymów pociesznych...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń VII (Słońce pali, a ziemia idzie w popiół prawie...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń VII (Trudna rada w tej mierze, przyjdzie sie rozjechać...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń VIII (Gdzieśkolwiek jest, Bożeć pośli dobrą godzinę...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń VIII (Nie frasuj sobie, Mikołaju, głowy...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń X (Kto mi dał skrzydła, kto mię odział pióry...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń X (Może kto ręką sławy dostać w boju...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń XI (Stateczny umysł pamiętaj zachować...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń XI (Stronisz przede mną, Neto nie tykana...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń XII (Muszę wyznać, bo sie już nie masz na co chować...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń XII (Nie masz, i po drugi raz nie masz wątpliwości...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń XIII (O piękna nocy nad zwyczaj tych czasów...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń XIII (Panu dzięki oddawajmy...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń XIV (Patrzaj, jako śnieg po górach sie bieli...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń XIV (Wy, którzy Pospolitą Rzeczą władacie...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń XIX (Jest kto, co by wzgardziwszy te doczesne rzeczy...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń XV (Nie za staraniem ani prze mą sprawę...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń XV (Nie zawżdy Apollo strzela)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń XVI (Królom moc na poddane i zwierzchność dana...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń XVI (Nic po tych zbytnich potrawach, nic po tym...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń XVII (Niegodzien tego ten świat zawikłany...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń XVII (Słońce już padło, ciemna noc nadchodzi...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń XVIII (Czołem za cześć, łaskawy mój panie sąsiedzie...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń XVIII (Ucieszna lutni, w której słodkie strony)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń XX (Jaką, rozumiesz, zazdrość zjednałeś sobie...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń XX (Miło szaleć, kiedy czas po temu...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń XXI (Srogie łańcuchy na swym sercu czuję...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń XXI (Ty spisz, a ja sam na dworze...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń XXII (Proszę, jesli sie z tobą co śpiewało...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń XXII (Rozumie mój, prózno sie masz frasować...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń XXIII (Nie zawżdy, piękna Zofija...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń XXIII (Nieźle czasem zamilczeć, co człowieka boli...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń XXIV (Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]
Jan Kochanowski, Treny, Tren I. (Wszytki płacze, wszytki łzy Heraklitowe)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Treny, Tren II. (Jeślim kiedy nad dziećmi piórko miał zabawić...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Treny, Tren III. (Wzgardziłaś mną, dziedziczko moja ucieszona...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Treny, Tren IV. (Zgwałciłaś, niepobożna śmierci, oczy moje...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Treny, Tren IX. (Kupić by cię, mądrości, za drogie pieniądze...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Treny, Tren V. (Jako oliwka mała pod wysokim sadem...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Treny, Tren VI. (Ucieszna moja śpiewaczko, Safo słowieńska...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Treny, Tren VII. (Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Treny, Tren VIII. (Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Treny, Tren X. (Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi się podziała?...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Treny, Tren XI. (Fraszka cnota! - powiedział Brutus porażony...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Treny, Tren XII. (Żaden ojciec podobno barziej nie miłował...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Treny, Tren XIII. (Moja wdzięczna Orszulo, bodaj ty mnie była...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Treny, Tren XIV. (Gdzie te wrota nieszczęsne, któremi przed laty...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Treny, Tren XIX albo Sen. (Żałość moja długo w noc oczu mi nie dała...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Treny, Tren XV. (Erato złotowłosa i ty, wdzięczna lutni...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w utworze jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]
Jan Kochanowski, Fragmenta albo pozostałe pisma, Pieśń I (Pewienem tego, a nic sie nie mylę...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Fragmenta albo pozostałe pisma, Pieśń II (Nie ma świat nic trwałego, a to barzo k rzeczy...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Fragmenta albo pozostałe pisma, Pieśń III (Oko śmiertelne Boga nie widziało...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Fragmenta albo pozostałe pisma, Pieśń IV (Kiedy by kogo Bóg był swymi słowy...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Fragmenta albo pozostałe pisma, Pieśń IX (Kto mi wiary dać nie chce, daj ją oku swemu...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Fragmenta albo pozostałe pisma, Pieśń V (Panie, jako barzo błądzą...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Fragmenta albo pozostałe pisma, Pieśń VI (Co by ty, urodziwa Hanno, na to dała...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Fragmenta albo pozostałe pisma, Pieśń VII (Bodaj ci złe dni!)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jan Kochanowski, Fragmenta albo pozostałe pisma, Pieśń VIII (Kiedy sie rane zapalają zorza...)
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
w przytomności (daw.) — tu: w obecności. [przypis edytorski]
w przytomności (daw.) — w obecności. [przypis edytorski]
w przytomności (daw.) — w obecności. [przypis edytorski]
Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
w przytomności — tu: w obecności. [przypis edytorski]
w psów — dziś popr. forma: w psy. [przypis edytorski]
w ptaki wskoczyć (daw.) — dać się omamić. [przypis edytorski]
w Puernavace — zapewne chodzi o Cuernavaca, miasto w środkowym Meksyku. [przypis edytorski]
w pułgodziny (starop. forma ort.) — w pół godziny. [przypis edytorski]
w punkcie 1 (…) w punkcie 3 — W tym miejscu tekstowi towarzyszy szkic autora, przedstawiający plan mieszkania ze wszystkimi pomieszczeniami, znajdującymi się w nich osobami i z zaznaczonym umiejscowieniem trumny. Punkt 1 i 3 zaznaczone są naprzeciwko siebie. [przypis edytorski]
w pustyni (daw.) — na pustkowiu; na odludziu. [przypis edytorski]
w r. 3105, gdy Joas panował w Judei — data wg kalendarza żydowskiego; orientacyjnie chodzi o VIII w. n.e. [przypis edytorski]
w rajską dziedzinę ułudy — fragment Ody do młodości autorstwa Adama Mickiewicza (1798–1855). [przypis edytorski]
W Ramie głosy pod niebiosy/ Wzbijają się Racheli,/ Gdy swe syny bez przyczyny/ W krwawej widzi kąpieli — mowa jest o tzw. rzezi niewiniątek, nakazanej przez króla Judy Heroda, zob. Mt2, 16-18: Wtedy Herod widząc, że go Mędrcy zawiedli, wpadł w straszny gniew. Posłał [oprawców] do Betlejem i całej okolicy i kazał pozabijać wszystkich chłopców w wieku do lat dwóch, stosownie do czasu, o którym się dowiedział od Mędrców. Wtedy spełniły się słowa proroka Jeremiasza: Krzyk usłyszano w Rama,/ płacz i jęk wielki./ Rachel opłakuje swe dzieci/ i nie chce utulić się w żalu,/ bo ich już nie ma. [przypis edytorski]
w (…) ratusiu (gw.) — w ratuszu. [przypis edytorski]
w razie pożaru — aluzja do wielkiego pożaru, który w dniach od 2 do 5 września 1666 r. strawił znaczną część Londynu, między innymi Katedrę Św. Pawła, i był przyczyną gruntownej przebudowy miasta. [przypis edytorski]
w ręce czyjeś — formuła ofiarowania, dedykacji, także toastu. [przypis edytorski]
w ręce twoje — słowa zachęcające do przejęcia kielicha z rąk osoby je wypowiadającej i wypicia zawartości. [przypis edytorski]
w ręku mych — dziś popr.: w moich rękach. [przypis edytorski]
w ręku twych — dziś popr.: w twoich rękach. [przypis edytorski]
w ręku ułowioną rzecz jedną, muszlę pustą — cytat z noweli Cypriana Kamila Norwida pt. Menego. [przypis edytorski]
w ręku waszych — dziś popr.: w rękach waszych. [przypis edytorski]
w rodzaj konspiracji na rzecz generała Moreau — rywala Napoleona. [przypis edytorski]
w rodzaju ostatnio Szanghaju — na początku 1932 wojska Japonii zajęły to chińskie miasto portowe stanowiące centrum handlu międzynarodowego i pozostawały w nim przez kilka miesięcy. Od 1937 do 1945 roku Szanghaj znajdował się pod japońską okupacją. [przypis edytorski]
w roku 1815. Cały świat zajęty był rozprawami kongresowymi — mowa o odbywającym się wówczas kongresie wiedeńskim (1814–1815), międzynarodowej konferencji dyplomatycznej, zwołanej w celu odtworzenia europejskiego porządku politycznego po upadku cesarza Francuzów, Napoleona I Bonaparte. [przypis edytorski]
w roku 1831, czym są, ukrywane przez polskich historyków, dzieje Bolimowa — mowa o radzie wojennej w mieście Bolimów (ob. wieś w woj. łódzkim), która odbyła się 10 sierpnia 1831 podczas powstania listopadowego. Przebieg wydarzeń miał charakter niezwykły: przedstawiciele wyłonionej przez Sejm delegacji poprosili każdego z obecnych 67 generałów i wyższych oficerów o wypowiedź na temat dwóch kwestii: co należy robić w obecnej sytuacji strategicznej oraz czy należy zmienić naczelnego wodza. Po wysłuchaniu wszystkich opinii delegacja sejmowa uznała, że większość wypowiedziała się za zmianą dowództwa, i zarządziła głosowanie. Gen. Jana Skrzyneckiego pozbawiono stanowiska wodza naczelnego i przyznano je gen. Henrykowi Dembińskiemu. [przypis edytorski]
W roku 39 bomby rozwaliły dom — chodzi o bombardowanie Warszawy podczas kampanii wrześniowej w 1939 r. [przypis edytorski]
w roku 404 — wszystkie daty z historii starożytnej występujące we wstępie i przypisach odnoszą się do okresu przed naszą erą, chyba że wprost wskazano inaczej. [przypis edytorski]
w roku, w którym doszedłem do pełnoletności — dawniej pełnoletność osiągało się kończąc 21 lat. [przypis edytorski]
w Romaniji — w Romanii; tu: forma wydłużona (zgodna z daw. wymową) dla zachowania rytmu jedenastozgłoskowca. [przypis edytorski]
w rozgarze — tak w źródle; prawdopodobnie powinno być: w rozgwarze. [przypis edytorski]
W rozprawie niedawno ogłoszonej Giesel (…) oznajmia, że bromek radu zabarwia płomień bunsenowski na kolor karminowy — [por.] „Physikalische Zeitschrift”, 15 września 1902. [przypis edytorski]
w rozsyp a w gruz idących (daw.) — konstrukcja z „a” w funkcji spójnika łącznego, dziś „w rozsyp i w gruz idących”. [przypis edytorski]
w równi — na równinie. [przypis edytorski]
w różne ślady — tu: w różne strony. [przypis edytorski]
w ruinach fabryki „Opla” — Mieściła się ona przy ulicy Włościańskiej. [przypis edytorski]
w rumel (daw.) — bez wyjątku. [przypis edytorski]
w rumel — wszystko razem, bez wyjątku. [przypis edytorski]
W Rumunii (…) wrzucali do oceana — właściwie: do morza, Rumunia leży nad Morzem Czarnym. [przypis edytorski]
w rychle a. wrychle (starop.) — rychło, prędko, wkrótce. [przypis edytorski]
w rychle a. wrychle (starop.) — szybko, prędko, wkrótce. [przypis edytorski]
w rychle (starop.) — rychło, prędko, wkrótce. [przypis edytorski]
w rychle (starop.) — rychło, szybko. [przypis edytorski]
w Rynku naprzeciwko kładki — tak w źródle, również w wyd. 1830; jak się wydaje, powinno jednak być: „naprzeciwko klatki”: po wschodniej stronie Ratusza znajdowała się klatka z metalowych prętów, w której wystawiano na widok publiczny różnych przestępców. [przypis edytorski]
w rządzie — dziś popr.: w rzędzie. [przypis edytorski]
w rzeczy (daw.) — naprawdę. [przypis edytorski]
w rzeczy (daw.) — pozornie. [przypis edytorski]
w rzeczy (daw.) — rzeczywiście, w istocie; naprawdę. [przypis edytorski]
w rzeczy (daw.) — w gruncie rzeczy; w rzeczywistości. [przypis edytorski]
w rzeczy (daw.) — w istocie. [przypis edytorski]
w rzeczy (daw.) — w rzeczywistości, faktycznie. [przypis edytorski]
w rzeczy (daw.) — w rzeczywistości. [przypis edytorski]
w rzeczy (daw.) — w rzeczywistości. [przypis edytorski]
w rzeczy (daw.) — w rzeczywistości, rzeczywiście. [przypis edytorski]
w rzeczy — rzeczywiście, istotnie. [przypis edytorski]
w rzeczy — skrócone: w rzeczy samej, rzeczywiście. [przypis edytorski]
w rzeczy — w istocie; tu: właściwie. [przypis edytorski]
w rzeczy — w rzeczywistości. [przypis edytorski]
w rzeczy — w rzeczywistości, w istocie, tak naprawdę. [przypis edytorski]
W Rzymie, będącym kiedyś głową świata, a dziś jego ogonem — aluzja do okresu (1309–1377) wyludnienia i upadku miasta po przeniesieniu stolicy papieskiej z Rzymu do Awinionu we Francji. [przypis edytorski]
w Rzymie byłby Brutusem, w Grecji Peryklesem, a u nas nie oficerem huzarskim — dwa końcowe wersy z czterowiersza Puszkina pt. Na portret Czaadajewa, ze zmienioną końcówką (w oryginale: a tutaj on [jest] oficerem huzarskim). [przypis edytorski]
w Salernie — dziś popr. forma nieodmienna nazwy miasta: w Salerno. [przypis edytorski]
w sali Techników — tj. w sali czasowego szpitala urządzonego w gmachu Stowarzyszenia Techników, przy ul. Włodzimierskiej w Warszawie. [przypis edytorski]
w sam czas — w samą porę. [przypis edytorski]
w sam czas — we właściwym momencie. [przypis edytorski]
w sam tydzień wielkanocny — zapewne 1003 r., kiedy Wielkanoc wypadała 29 marca. [przypis edytorski]
w samą wigilię św. Pankracego Wyznawcy — tj. w przeddzień święta św. Pankracego obchodzonego w kościele katolickim 12 maja (w cerkwi prawosławnej 25 maja). [przypis edytorski]
w same (…) ucho — dziś popr.: w samo ucho. [przypis edytorski]
w samodziesięć (daw.) — w dziesięć osób. [przypis edytorski]
w samym sercu Mongolii leżał Bajkał — dzisiejsza Mongolia zajmuje terytorium położone znacznie dalej na południe, niż w XIII w. Bajkał znajduje się obecnie na terenie Federacji Rosyjskiej. [przypis edytorski]
w sądziech — dziś popr. forma Msc.lm: w sądach. [przypis edytorski]
W Septuagincie II Krl 6, 2 i 22, 11; IV Krl 19, 15 — w Septuagincie do Ksiąg Królów zaliczane są również dwie Księgi Samuela, wg polskiej terminologii chodzi zatem o 2 Sam 6, 2 i 22, 11 oraz 2 Krl 19, 15. [przypis edytorski]
w siebie pochylon — cytat z wiersza Cypriana Kamila Norwida Klaskaniem mając obrzękłe prawice. [przypis edytorski]
W sieci — tytuł modernistycznego dramatu Jana Augusta Kisielewskiego (1876–1918); sztuka ukazuje konflikt między wrażliwością i potrzebami artysty a normami moralności mieszczańskiej. [przypis edytorski]
w siedemnastu latach — dziś: mając siedemnaście lat. [przypis edytorski]
w siedmiu krajach Australii — państwo Australia (formalnie Związek Australijski) powstało w 1901 jako federacja kilku odrębnych kolonii brytyjskich istniejących wcześniej na kontynencie australijskim; obecnie dzieli się na 6 stanów, 3 terytoria wewnętrzne i 7 terytoriów zewnętrznych. [przypis edytorski]
w Sijenie — w Sienie; tu: forma wydłużona (zgodna z daw. wymową) dla zachowania rytmu jedenastozgłoskowca. [przypis edytorski]
w Sinigalii, przez swą nieroztropność, wpadli mu do łapki — 31 grudnia 1502 Cesare Borgia w Senigalii podstępem pojmał spiskowców i nakazał udusić; łapka (daw.): pułapka. [przypis edytorski]
w siopie — w szopie. [przypis edytorski]
W siódmym dniu średnim — tj. w siódmym dniu środkowej dekady, w siedemnastym dniu miesiąca. [przypis edytorski]
w skarbcu Ateńczyków w Delfach — Ateny, podobnie jak wiele innych miast-państw greckich, miały swój skarbiec w sanktuarium delfickim; w skarbcu znajdowały się ofiary składane Apollinowi przez państwo ateńskie oraz poszczególnych obywateli ateńskich. [przypis edytorski]
w skok (daw.) — szybko, galopem. [przypis edytorski]
w skoki (daw.) — częściej „w skok”: szybko. [przypis edytorski]
w skomo — prawdopodobnie powinno być: wrzkomo, tj. rzekomo, niby to; możliwe jednak, że jest to jakaś forma przysłówkowa utworzona od czas. skomać: ostrzyć zęby na co, mieć apetyt, względnie od skoma (także szkoma, oskoma): apetyt, ślinka na co. [przypis edytorski]
w skórzanej budzie — tj. w powozie a. saniach z wierzchem zakrytym rozkładaną, skórzaną budką. [przypis edytorski]
W. — skrót od: wielmożny. [przypis edytorski]
w skrzek — zacząć skrzeczeć. [przypis edytorski]
w słowiech — dziś popr. forma Msc.lm: w słowach. [przypis edytorski]
w słowiech — dziś popr. forma N.lm: w słowach. [przypis edytorski]
w słusznem lecie (starop.) — w odpowiednim wieku. [przypis edytorski]
w służebniczych ręku — w rękach sługi, w niewolniczych rękach. [przypis edytorski]
w słynnych punktach Wilsona — w orędziu do Kongresu USA dn. 8 stycznia 1918 r. prezydent Thomas Woodrow Wilson przedstawił sformułowany w czternastu punktach program pokojowy, którego realizacja miała zapewnić sprawiedliwość na świecie po I wojnie światowej (m.in. dzięki uznaniu prawa do samostanowienia narodów) oraz zapobiec przyszłym wojnom; 13. punkt deklaracji Wilsona dotyczył Polski, mówił o potrzebie stworzenia niepodległego państwa polskiego na terytoriach zamieszkanych przez ludność bezsprzecznie polską, z wolnym dostępem do morza, niepodległością polityczną, gospodarczą oraz zagwarantowaną przez konwencję międzynarodową integralnością terytorialną odtworzonego państwa; 5 października 1918 r. kanclerz Rzeszy, Maksymilian Badeński uznał tę listę za podstawę rokowań pokojowych, co doprowadziło do rozejmu kończącego I wojnę. [przypis edytorski]
w sobotę jeździć nie wolno — w tradycji żydowskiej sobota jest dniem świątecznym (szabas), podczas którego nie pracowano ani nie wykonywano niektórych czynności, m.in. nie podróżowano. [przypis edytorski]
w sokolém gniezdzie — dziś popr. pisownia: w sokolim gnieździe. [przypis edytorski]
w sparze (daw.) — na widoku. [przypis edytorski]
