Wolne Lektury potrzebują pomocy...



Wolne Lektury są za darmo i bez reklam, bo utrzymują się z dobrowolnych darowizn i dotacji.

Na stałe wspiera nas 375 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Potrzebujemy Twojej pomocy!

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Oferta dla Przyjaciół

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur. Kliknij, by przejść do strony płatności!

x
Tren II → ← [Treny - Motto i dedykacja]

Spis treści

      Jan KochanowskiTrenyTren I[1]

      Wszytki[2] płacze, wszytki łzy Heraklitowe[3]
      I lamenty, i skargi Symonidowe[4],
      Wszytki troski na świecie, wszytki wzdychania
      I żale, i frasunki[5], i rąk łamania,
      Wszytki a wszytki zaraz[6] w dom sie mój noście[7],
      A mnie płakać mej wdzięcznej[8] dziewki[9] pomoście[10],
      Z którą mię niepobożna[11] śmierć rozdzieliła
      I wszytkich moich pociech[12] nagle zbawiła[13].
      Tak więc smok[14], upatrzywszy gniazdo kryjome[15],
      Słowiczki liche zbiera[16], a swe łakome
      Gardło pasie[17]; tym czasem matka szczebiece[18]
      Uboga[19], a na zbójcę co raz sie miece[20].
      Prózno[21], bo i na samę okrutnik zmierza[22],
      A ta nieboga[23] ledwe[24] umyka pierza[25].
      «Prózno płakać» — podobno drudzy rzeczecie.
      Cóż, prze Bóg żywy[26], nie jest prózno na świecie?
      Wszystko prózno; macamy, gdzie miękcej w rzeczy,
      A ono[27] wszędy[28] ciśnie: błąd wiek człowieczy[29].
      Nie wiem, co lżej[30]: czy w smutku jawnie żałować[31],
      Czyli sie z przyrodzeniem[32] gwałtem[33] mocować[34].

      Przypisy

      [1]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [2]

      wszytki (starop.) — wszystkie. [przypis redakcyjny]

      [3]

      łzy Heraklitowe — Heraklit z Efezu (ok. 540–480 r. p.n.e.), filozof gr., w swoich dziełach często rozpaczał nad ludzkim losem. [przypis redakcyjny]

      [4]

      lamenty (…) Simonidowe — Simonides z Keos (ok. 556–468 r. p.n.e.), poeta gr., autor wielu utworów lamentacyjnych. [przypis redakcyjny]

      [5]

      frasunk a. frasunek (starop.) — zgryzota, smutek, strapienie. [przypis redakcyjny]

      [6]

      zaraz (starop.) — razem. [przypis redakcyjny]

      [7]

      w dom sie mój noście — zmierzajcie, przybywajcie do mojego domu. [przypis redakcyjny]

      [8]

      wdzięczny* (starop.) — miły, przyjemny. [przypis redakcyjny]

      [9]

      płakać dziewki — opłakiwać dziewkę. [przypis redakcyjny]

      [10]

      pomoście — pomóżcie (zob. rym: „noście — pomoście”). [przypis redakcyjny]

      [11]

      niepobożny* (starop.) — postępujący źle, nie „po Bożemu”, bezbożny. [przypis redakcyjny]

      [12]

      pociecha (daw.) — radość i nadzieja; pocieszenie. [przypis redakcyjny]

      [13]

      zbawić* (starop.) — pozbawić. [przypis redakcyjny]

      [14]

      smok — potwór, wąż. [przypis redakcyjny]

      [15]

      kryjomy (starop.) — ukryty (dziś mówi się jeszcze po kryjomu, czyli: skrycie). [przypis redakcyjny]

      [16]

      zbierać — tu w znaczeniu: „wybierać” (z gniazda). [przypis redakcyjny]

      [17]

      gardło pasie — napełnia gardło (dziś mówi się: pasie brzuch). [przypis redakcyjny]

      [18]

      szczebiece (forma starop.) — szczebioce, szczebiota. [przypis redakcyjny]

      [19]

      ubogi* (starop.) — nieszczęśliwy. [przypis redakcyjny]

      [20]

      miece sie (forma starop.) — miota się, rzuca się. [przypis redakcyjny]

      [21]

      prózno (starop.) — próżno, na próżno. [przypis redakcyjny]

      [22]

      na samę (…) zmierza — zmierza ku (niej) samej. [przypis redakcyjny]

      [23]

      nieboga (daw.) — biedaczka, nieszczęsna. [przypis redakcyjny]

      [24]

      ledwe (starop.) — ledwo, ledwie. [przypis redakcyjny]

      [25]

      umyka pierza — przez umknięcie ocala pierze, umyka z pierzem, tj. ratuje się. [przypis redakcyjny]

      [26]

      prze (starop.) — przez; prze Bóg żywy: na Boga żywego, przez Boga żywego. [przypis redakcyjny]

      [27]

      macamy, gdzie miękcej w rzeczy, a ono… — macamy (dotykamy), gdzie rzekomo jest bardziej miękko, a tymczasem… [przypis redakcyjny]

      [28]

      wszędy (starop.) — wszędzie. [przypis redakcyjny]

      [29]

      błąd wiek człowieczy — błądzeniem jest życie ludzkie. [przypis redakcyjny]

      [30]

      co lżej — co lżejsze, co przynosi większą ulgę. [przypis redakcyjny]

      [31]

      żałować (starop.) — cierpieć, boleć, opłakiwać, żalić się. [przypis redakcyjny]

      [32]

      przyrodzenie* (daw.) — to, co jest przyrodzone człowiekowi, natura. [przypis redakcyjny]

      [33]

      gwałt (daw.) — w wyrażeniu: robić coś gwałtem, czyli siłą, przemocą. [przypis redakcyjny]

      [34]

      mocować się — walczyć tak, jak walczą z sobą zapaśnicy. [przypis redakcyjny]

      Close
      Please wait...