Oferta dla Przyjaciół Wolnych Lektur...

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji współczesnych autorek i autorów wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur.

TAK, chcę dołączyć!
Nie, rezygnuję z tej oferty
Oferta dla Przyjaciół

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur. Kliknij, by przejść do strony płatności!

x
Pieśń IV (Kiedy by kogo Bóg był swymi słowy...) → ← Pieśń II (Nie ma świat nic trwałego, a to barzo k rzeczy...)

Spis treści

      Jan KochanowskiPieśń III[1][2]

      Oko śmiertelne Boga nie widziało,
      Prózno by sie tym kiedy chłubić miało.
      Lecz On w swych sprawach[3] jest tak znakomity,
      Że naprostszemu nie może być skryty.
      Kto miał rozumu, kto tak wiele mocy,
      Że świat postawił krom żadnej pomocy?
      Kto władnie niebem? Kto gwiazdami rządzi,
      Że sie z nich żadna nigdy nie obłądzi?
      Za czyją sprawą we dnie słońce chodzi,
      A miesiąc świeci, kiedy noc nadchodzi?
      Każdy znać musi krom wszelakiej zwady[4],
      Że sie to dzieje wszytko z Pańskiej rady[5].
      Jego porządkiem Lato Wiosnę goni,
      A czujna Jesień przed Zimą sie chroni.
      Ten opatruje[6], że morze nie wzbierze,
      Choć wszytki rzeki w swoje łono bierze.
      A to nas namniej niechaj nie obchodzi,
      Że nad niewinnym czasem zły przewodzi
      Albo że gorszy[7] świat po woli[8] mają,
      A dobrzy rychlej niedostatek znają.
      Wszystko to Pan Bóg wywróci na nice,
      Jeno kto wejźrzy w Jego tajemnice,
      Jako na koniec zły przedsię wypada[9],
      A dobry w Jego Majestacie siada.
      Toć grunt wszytkiego, bysmy Boga znali,
      A Jemu sprawę wszego przypisali.
      Kto sie za czasu tego nie napije[10],
      Człowiek na świecie niepobożny żyje.
      Tego swych dziatek, starszy, nauczajcie,
      To wychowanie synom waszym dajcie;
      A niech nie będą nazbyt pieszczonemi,
      Niech przywykają spać na gołej ziemi.
      A skoro który doroście swej miary,
      Niechaj sie w polach ugania z Tatary,
      Niech wzdycha żona mężnego tyranna,
      Patrząc nań z murów, i dorosła panna.
      Niestetyż, by ten najeznik tak młody
      Nie popadł jakiej znakomitej szkody[11],
      Jesli gdzie na lwa nieborak ugodzi,
      Który po szyję we krwi ludzkiej brodzi.
      Przed śmiercią żaden schronić sie nie może
      I pierzchliwemu prędkość nie pomoże.
      Azaż nie lepiej sławy swej poprawić
      Niż, prózno siedząc, w cieniu wiek swój trawić?
      Męstwem Achilles[12], męstwem Hektor[13] słynie,
      A ich pamiątka wiecznie nie zaginie;
      Męstwem Alcydes[14] do nieba sie dostał
      I Polluks[15] bogiem nieśmiertelnym został.

      Przypisy

      [1]

      Pieśń III dodana — pieśń od w. 31 do 44 jest parafrazą fragmentów ody Horacego (Carmina III 2) noszącej tytuł Ad amicos (Do przyjaciół). [przypis redakcyjny]

      [2]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w utworze jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [3]

      sprawy (daw.) — dzieła, czyny. [przypis redakcyjny]

      [4]

      krom (…) zwady (starop.) — bez sprzeciwu. [przypis redakcyjny]

      [5]

      rada — tu: postanowienie. [przypis redakcyjny]

      [6]

      opatrywać (daw.) — dbać o co. [przypis redakcyjny]

      [7]

      gorszy — gorsi. [przypis redakcyjny]

      [8]

      po woli (daw.) — zgodnie ze swą wolą. [przypis redakcyjny]

      [9]

      przedsię wypada — jednak spada (z uprzywilejowanego miejsca). [przypis redakcyjny]

      [10]

      tego nie napije — tym nie przejmie. [przypis redakcyjny]

      [11]

      jakiej znakomitej szkody — w jakąś znaczną szkodę. [przypis redakcyjny]

      [12]

      Achilles — mityczny bohater grecki, waleczny i porywczy, jedna z głównych postaci w Iliadzie Homera. [przypis redakcyjny]

      [13]

      Hektor — mityczny bohater trojański, zginął w pojedynku z Achillesem. [przypis redakcyjny]

      [14]

      Alcydes — wnuk Alceusza, czyli Herakles (Herkules), mitologiczny bohater grecki, znany z nadludzkiej siły, odwagi, dobroci, ale też grubiaństwa. [przypis redakcyjny]

      [15]

      Polluks — jeden z braci bliźniaków, zwanych Dioskurami, śmiertelników obdarzonych nieśmiertelnością (por. gwiazdy konstelacji Bliźniąt, zodiakalne Bliźnięta). [przypis redakcyjny]

      Close
      Please wait...
      x