Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

Cześć ludzie!

Tu Patyczak, Brudne Dzieci Sida! Lubię biegać, lubię grać, ale czytać wprost uwielbiam. Dlatego wspieram skromnym, ale za to regularnym comiesięcznym zleceniem stałym Fundację Wolne Lektury. Napisałem nawet wiersz:

Czy wolisz czytać w domu, czy na łonie natury,
Zapraszam! Wspierajmy razem Fundację Wolne Lektury!

Wspieram Wolne Lektury!
Strona główna
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Jan Kochanowski, Fragmenta albo pozostałe pisma, Drukarnia Łazarzowa, Kraków, 1590

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Ilustracja na okładce: 55Laney69@Flickr, CC BY 2.0.

Szacowany czas do końca: -
Jan Kochanowski, Fragmenta albo pozostałe pisma, Pieśń III (Oko śmiertelne Boga nie widziało...)

Jan Kochanowski

Pieśń III (Oko śmiertelne Boga nie widziało...)

Pieśń IV (Kiedy by kogo Bóg był swymi słowy...) → ← Pieśń II (Nie ma świat nic trwałego, a to barzo k rzeczy...)

Spis treści

      Jan KochanowskiPieśń III[1][2]

      1
      Oko śmiertelne Boga nie widziało,
      Prózno by sie tym kiedy chłubić miało.
      Lecz On w swych sprawach[3] jest tak znakomity,
      Że naprostszemu nie może być skryty.
      5
      Kto miał rozumu, kto tak wiele mocy,
      Że świat postawił krom żadnej pomocy?
      Kto władnie niebem? Kto gwiazdami rządzi,
      Że sie z nich żadna nigdy nie obłądzi?
      Za czyją sprawą we dnie słońce chodzi,
      10
      A miesiąc świeci, kiedy noc nadchodzi?
      Każdy znać musi krom wszelakiej zwady[4],
      Że sie to dzieje wszytko z Pańskiej rady[5].
      Jego porządkiem Lato Wiosnę goni,
      A czujna Jesień przed Zimą sie chroni.
      15
      Ten opatruje[6], że morze nie wzbierze,
      Choć wszytki rzeki w swoje łono bierze.
      A to nas namniej niechaj nie obchodzi,
      Że nad niewinnym czasem zły przewodzi
      Albo że gorszy[7] świat po woli[8] mają,
      20
      A dobrzy rychlej niedostatek znają.
      Wszystko to Pan Bóg wywróci na nice,
      Jeno kto wejźrzy w Jego tajemnice,
      Jako na koniec zły przedsię wypada[9],
      A dobry w Jego Majestacie siada.
      25
      Toć grunt wszytkiego, bysmy Boga znali,
      A Jemu sprawę wszego przypisali.
      Kto sie za czasu tego nie napije[10],
      Człowiek na świecie niepobożny żyje.
      Tego swych dziatek, starszy, nauczajcie,
      30
      To wychowanie synom waszym dajcie;
      A niech nie będą nazbyt pieszczonemi,
      Niech przywykają spać na gołej ziemi.
      A skoro który doroście swej miary,
      Niechaj sie w polach ugania z Tatary,
      35
      Niech wzdycha żona mężnego tyranna,
      Patrząc nań z murów, i dorosła panna.
      Niestetyż, by ten najeznik tak młody
      Nie popadł jakiej znakomitej szkody[11],
      Jesli gdzie na lwa nieborak ugodzi,
      40
      Który po szyję we krwi ludzkiej brodzi.
      Przed śmiercią żaden schronić sie nie może
      I pierzchliwemu prędkość nie pomoże.
      Azaż nie lepiej sławy swej poprawić
      Niż, prózno siedząc, w cieniu wiek swój trawić?
      45
      Męstwem Achilles[12], męstwem Hektor[13] słynie,
      A ich pamiątka wiecznie nie zaginie;
      Męstwem Alcydes[14] do nieba sie dostał
      I Polluks[15] bogiem nieśmiertelnym został.

      Przypisy

      [1]

      Pieśń III dodana — pieśń od w. 31 do 44 jest parafrazą fragmentów ody Horacego (Carmina III 2) noszącej tytuł Ad amicos (Do przyjaciół). [przypis redakcyjny]

      [2]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w utworze jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [3]

      sprawy (daw.) — dzieła, czyny. [przypis redakcyjny]

      [4]

      krom (…) zwady (starop.) — bez sprzeciwu. [przypis redakcyjny]

      [5]

      rada — tu: postanowienie. [przypis redakcyjny]

      [6]

      opatrywać (daw.) — dbać o co. [przypis redakcyjny]

      [7]

      gorszy — gorsi. [przypis redakcyjny]

      [8]

      po woli (daw.) — zgodnie ze swą wolą. [przypis redakcyjny]

      [9]

      przedsię wypada — jednak spada (z uprzywilejowanego miejsca). [przypis redakcyjny]

      [10]

      tego nie napije — tym nie przejmie. [przypis redakcyjny]

      [11]

      jakiej znakomitej szkody — w jakąś znaczną szkodę. [przypis redakcyjny]

      [12]

      Achilles — mityczny bohater grecki, waleczny i porywczy, jedna z głównych postaci w Iliadzie Homera. [przypis redakcyjny]

      [13]

      Hektor — mityczny bohater trojański, zginął w pojedynku z Achillesem. [przypis redakcyjny]

      [14]

      Alcydes — wnuk Alceusza, czyli Herakles (Herkules), mitologiczny bohater grecki, znany z nadludzkiej siły, odwagi, dobroci, ale też grubiaństwa. [przypis redakcyjny]

      [15]

      Polluks — jeden z braci bliźniaków, zwanych Dioskurami, śmiertelników obdarzonych nieśmiertelnością (por. gwiazdy konstelacji Bliźniąt, zodiakalne Bliźnięta). [przypis redakcyjny]

      Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

      Dane do przelewu tradycyjnego:

      nazwa odbiorcy

      Fundacja Wolne Lektury

      adres odbiorcy

      ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

      numer konta

      75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

      tytuł przelewu

      Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

      wpłaty w EUR

      PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

      Wpłaty w USD

      PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

      SWIFT

      WBKPPLPP

      x
      Skopiuj link Skopiuj cytat
      Zakładka Istniejąca zakładka Notka
      Słuchaj od tego miejsca

      Pora na chwilę przerwy :)

      Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

      Jeśli wciąż chcesz mieć nasze książki zawsze pod ręką — wesprzyj Wolne Lektury 1,5%!
      KRS: 0000070056
      Nazwa organizacji: Wolne Lektury

      Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
      Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

      Wolne Lektury to biblioteka, która jest czynna 24 godziny na dobę i w dodatku można z niej korzystać bez wychodzenia z domu. No i można tam znaleźć mnóstwo klasycznych pozycji, również tych mniej oczywistych

      Barbara Klicka

      Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

      Zapisz się na newsletter, a nie przegapisz naszych publikacji. Zawsze możesz zrezygnować. Kliknij i podaj adres email

      Przyjaciele Wolnych Lektur jako pierwsi mają dostęp do premierowych publikacji. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz >>>

      Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.
      Czy wiesz, że jeśli włączysz subskrypcję, to pomożesz uwolnić kolejną książkę?

      Kliknij obrazek, by subskrybować!

      Lubisz czytać? Pomóż nam sprawiać, by coraz więcej książek było dostępnych za darmo w polskim Internecie! Kliknij i dorzuć się!

      Książka, którą czytasz, powstała dzięki darowiznom i dotacjom. Biblioteka potrzebuje stałego wsparcia. Tylko czytelnicy, tacy jak Ty, mogą uratować Wolne Lektury. Kliknij i dorzuć się!

      Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
      • NIP: 952-187-70-87
      • KRS: 0000070056
      • REGON: 017423865
      • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
      Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
      MKiDN
      Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.