Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 421 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Dołącz

Dzisiaj aż 15 770 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach — dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia [kliknij, by dowiedzieć się więcej]

x
Tren XVIII. (My, nieposłuszne, Panie, dzieci Twoje...) → ← Tren XVI. (Nieszczęściu kwoli a swojej żałości...)

Spis treści

      Jan KochanowskiTrenyTren XVII. (Pańska ręka mię dotknęła…)[1]

      1
      Pańska ręka mię dotknęła,
      Wszytkę mi radość odjęła.
      Ledwie w sobie czuję duszę[2]
      I tę podobno dać muszę[3].
      5
      Lubo[4] wstając, gore jaśnie[5],
      Lubo padnąc, słońce gaśnie[6],
      Mnie jednako serce boli,
      A nigdy sie nie utoli[7].
      Oczu nigdy nie osuszę
      10
      I tak wiecznie płakać muszę.
      Muszę płakać; o mój Boże,
      Kto sie przed Tobą skryć może?
      Prózno[8] morzem nie pływamy,
      Prózno w bitwach nie bywamy:
      15
      Ugodzi nieszczeście wszędzie,
      Choć podobieństwa[9] nie będzie.
      Wiódłem[10] swój żywot tak skromnie,
      Że ledwie kto wiedział o mnie,
      A zazdrość i złe przygody
      20
      Nie miały mi w co dać szkody[11].
      Lecz Pan, który gdzie tknąć[12] widzi,
      A z przestrogi[13] ludzkiej szydzi,
      Zadał mi raz[14] tym znaczniejszy[15],
      Czymem już był bezpieczniejszy[16].
      25
      A rozum, który w swobodzie[17]
      Umiał mówić o przygodzie,
      Dziś ledwe sam wie o sobie:
      Tak mię podparł w mej chorobie.
      Czasem by sie chciał poprawić,
      30
      A mnie ciężkiej troski zbawić,
      Ale gdy siędzie na wadze,
      Żalu ruszyć nie ma władze[18].
      Prózne to ludzkie wywody,
      Żeby szkodą nie zwać szkody;
      35
      A kto sie w nieszcześciu śmieje,
      Ja bych tak rzekł, że szaleje.
      Kto zaś na płacz lekkość wkłada[19],
      Słyszę dobrze, co powiada,
      Lecz sie tym żal nie hamuje[20],
      40
      Owszem, więtszy przystępuje.
      Bo mając zranioną duszę,
      Rad i nierad płakać muszę;
      Co snaść nie cześć, to ku szkodzie
      I zelżywość[21] serce bodzie.
      45
      Lekarstwo to, prze Bóg żywy[22],
      Ciężkie na umysł troskliwy[23];
      Kto przyjaciel zdrowia mego,
      Wynajdzi[24] co wolniejszego[25].
      A ja zatym łzy niech leję,
      50
      Bom stracił wszytkę nadzieję,
      By mnie rozum miał ratować,
      Bóg sam mocen[26] to hamować.

      Przypisy

      [1]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [2]

      Ledwie (…) czuję duszę — ledwie żyję. [przypis redakcyjny]

      [3]

      i tę [duszę] oddać muszę — muszę oddać życie, umrzeć. [przypis redakcyjny]

      [4]

      Lubo (…) lubo — Czy (…) czy. [przypis redakcyjny]

      [5]

      gore jasnie — jasno goreje, płonie, świeci. [przypis redakcyjny]

      [6]

      padnąc (…) gaśnie — gaśnie zapadając (za horyzont), zachodząc. [przypis redakcyjny]

      [7]

      utolić (tu forma 3 os. lp cz. przysz.: utoli) — utulić, ukoić. [przypis redakcyjny]

      [8]

      prózno — na próżno. [przypis redakcyjny]

      [9]

      podobieństwo* — możliwość, prawdopodobieństwo. [przypis redakcyjny]

      [10]

      wiódłem — wiodłem. [przypis redakcyjny]

      [11]

      nie miały mi w co dać szkody — nie miały powodu, by mi uczynić szkodę. [przypis redakcyjny]

      [12]

      tknąć — doświadczyć. [przypis redakcyjny]

      [13]

      przestrogi* — ostrożności. [przypis redakcyjny]

      [14]

      raz — cios (por. razić, otrzymywać razy). [przypis redakcyjny]

      [15]

      znaczniejszy — większy, dotkliwszy. [przypis redakcyjny]

      [16]

      Czymem już był bezpieczniejszy — im bardziej czułem się bezpieczny. [przypis redakcyjny]

      [17]

      w swobodzie — gdy był wolny (swobodny) od trosk i cierpień. [przypis redakcyjny]

      [18]

      gdy siędzie na wadze (…) ma władze — gdy żal i rozum umieścimy na szalach wagi, rozum nie przeważy. [przypis redakcyjny]

      [19]

      na płacz lekkość wkłada — lekceważy płacz. [przypis redakcyjny]

      [20]

      sie (…) żal nie hamuje — żal nie zmniejsza się. [przypis redakcyjny]

      [21]

      nie cześć, zelżywość — despekt, dyshonor. [przypis redakcyjny]

      [22]

      prze Bóg żywy — przez Boga żywego, na Boga żywego. [przypis redakcyjny]

      [23]

      troskliwy* — strapiony, zatroskany, ten, który ma wiele trosk. [przypis redakcyjny]

      [24]

      wynajdzi (starop.; daw. forma W. lp) — wynajdź. [przypis redakcyjny]

      [25]

      wolniejszy — łagodniejszy, lepszy. [przypis redakcyjny]

      [26]

      mocen — ma moc, siłę. [przypis redakcyjny]

      Zamknij
      Proszę czekać…
      x