Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Witam Was serdecznie. Nazywam się Mateusz i jestem realizatorem w Postęp Studio, miejscu, gdzie powstają audiobooki dystrybuowane dalej przez Fundację Wolne Lektury.

Jako realizator odpowiadam za cały proces tworzenia audiobooka od nagrań lektorskich aż do finalnej postprodukcji. Wolne Lektury to świetna inicjatywa, która daje Wam dostęp do bazy, do dużej biblioteki lektur szkolnych zupełnie za darmo.

Jeżeli zależy ci na tym, aby móc dalej wspierać tą inicjatywę i aby ta inicjatywa mogła się rozwijać, dorzuć się, proszę, przysłowiową cegiełkę do zbiórki, która została, właśnie przez fundację założona. Z góry dziękuję i życzę wszystkiego dobrego.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna Jan Kochanowski, Treny, Tren IX. (Kupić by cię, mądrości, za drogie pieniądze...)
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Jan Kochanowski, Treny, Drukarnia Łazarzowa, wyd. 2, Kraków, 1583

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Ilustracja na okładce: Jan Kochanowski nad zwłokami Urszulki, Jan Matejko (1838–1893), domena publiczna.

Szacowany czas do końca: -
Jan Kochanowski, Treny, Tren IX. (Kupić by cię, mądrości, za drogie pieniądze...)

Jan Kochanowski

Tren IX. (Kupić by cię, mądrości, za drogie pieniądze...)

Tren X. (Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi się podziała?...) → ← Tren VIII. (Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim...)

Spis treści

      Jan KochanowskiTrenyTren IX. (Kupić by cię, mądrości, za drogie pieniądze…)[1]

      1
      Kupić by cię[2], mądrości, za drogie pieniądze,
      Która (jesli prawdziwie mienią[3]) wszytki żądze,
      Wszytki ludzkie frasunki[4] umiesz wykorzenić[5],
      A człowieka tylko nie[6] w anioła odmienić[7],
      5
      Który nie wie, co boleść, frasunku nie czuje,
      Złym przygodam[8] nie podległ, strachom nie hołduje[9].
      Ty wszytki rzeczy ludzkie masz za[10] fraszkę sobie,
      Jednaką myśl[11] tak w szcześciu, jako i w żałobie[12]
      Zawżdy[13] niesiesz; ty śmierci namniej[14] sie nie boisz,
      10
      Bezpieczną[15], nieodmienną, niepożytą[16] stoisz.
      Ty bogactwa nie złotem, nie skarby wielkiemi,
      Ale dosytem[17] mierzysz[18] i przyrodzonemi[19]
      Potrzebami; ty okiem swym nieuchronionym[20]
      Nędznika[21] upatrujesz[22] pod dachem złoconym,
      15
      A uboższym nie zajźrzysz[23] szcześliwego mienia[24],
      Kto by jedno[25] chciał słuchać twego upomnienia.
      Nieszcześliwy ja człowiek, którym lata swoje
      Na tym strawił, żebych był ujźrzał progi[26] twoje.
      Terazem nagle z stopniów ostatnich[27] zrzucony
      20
      I miedzy insze[28], jeden z wiela[29], policzony.

      Przypisy

      [1]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [2]

      kupić by cię — warto by cię kupić. [przypis redakcyjny]

      [3]

      mienić (starop.; tu forma 3 os. lm: mienią) — mówić, nazywać. [przypis redakcyjny]

      [4]

      frasunk a. frasunek (starop.; tu lm: frasunki) — zgryzota, smutek, strapienie. [przypis redakcyjny]

      [5]

      wykorzenić — wyrwać z korzeniem. [przypis redakcyjny]

      [6]

      tylko nie (starop.) — omal, o mało co. [przypis redakcyjny]

      [7]

      odmienić — tu: przemienić. [przypis redakcyjny]

      [8]

      przygodam (starop. forma C. lm rodz. ż.) — przygodom. [przypis redakcyjny]

      [9]

      nie hołdować — nie ulegać, nie poddawać się. [przypis redakcyjny]

      [10]

      mieć za (daw.) — uważać za. [przypis redakcyjny]

      [11]

      jednaka myśl — niezmienna postawa, nastrój. [przypis redakcyjny]

      [12]

      w żałobie — w smutku, w płaczu. [przypis redakcyjny]

      [13]

      zawżdy (starop.) — zawsze. [przypis redakcyjny]

      [14]

      namniej (starop.) — wcale; wcale nie. [przypis redakcyjny]

      [15]

      bezpieczny — tu: wolny od obaw, nie podlegający strachowi. [przypis redakcyjny]

      [16]

      niepożyty (starop.) — niezwyciężony, niezwruszony. [przypis redakcyjny]

      [17]

      dosyt (starop.; tu forma N. lp: dosytem) — zaspokojenie potrzeb, nasycenie; por. współczesne wyrażenie: najeść się do syta. [przypis redakcyjny]

      [18]

      mierzyć czym — oceniać ze względu na co. [przypis redakcyjny]

      [19]

      przyrodzony (daw.) — naturalny. [przypis redakcyjny]

      [20]

      nieuchroniony (starop.)— taki, przed którym nie można się uchronić, ukryć. [przypis redakcyjny]

      [21]

      nędznik (daw.) — biedak, człowiek nieszczęśliwy, nieszczęśnik (odcień znaczeniowy często pogardliwy). [przypis redakcyjny]

      [22]

      upatrywać (daw.) — szukać i umieć dojrzeć, oceniać. [przypis redakcyjny]

      [23]

      zajźrzeć (starop.; tu 2 os. lp: zajźszysz) — zazdrościć. [przypis redakcyjny]

      [24]

      szcześliwe mienie — mienie dostateczne, wystarczające i uczciwie nabyte. [przypis redakcyjny]

      [25]

      by jedno (starop.) — byleby, byleby tylko. [przypis redakcyjny]

      [26]

      progi (przen.) — siedziba. [przypis redakcyjny]

      [27]

      z stopniów ostatnich — z najwyższych stopni, wiodących do siedziby mądrości. [przypis redakcyjny]

      [28]

      miedzy insze (starop.) — między innych, pośród innych. [przypis redakcyjny]

      [29]

      jeden z wiela (starop.) — jeden z wielu. [przypis redakcyjny]

      Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

      Dane do przelewu tradycyjnego:

      nazwa odbiorcy

      Fundacja Wolne Lektury

      adres odbiorcy

      ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

      numer konta

      75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

      tytuł przelewu

      Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

      wpłaty w EUR

      PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

      Wpłaty w USD

      PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

      SWIFT

      WBKPPLPP

      Skopiuj link Skopiuj cytat
      Zakładka Istniejąca zakładka Notka
      Słuchaj od tego miejsca

      Pora na chwilę przerwy :)

      Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

      Wspiera nas mniej niż 1% naszych czytelników :( Przekaż 1,5% swojego podatku na Wolne Lektury!

      KRS: 0000070056
      Nazwa organizacji: Wolne Lektury

      Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
      Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

      Nie umiem błyskotliwie odpowiedzieć na pytanie o to, dlaczego warto wspierać Wolne Lektury. Jedyna rozsądna, jaka się nasuwa, brzmi następująco: Wolne Lektury należy wspierać, bo są.

      Filip Springer

      Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

      Zapisz się na newsletter, a nie przegapisz naszych publikacji. Zawsze możesz zrezygnować. Kliknij i podaj adres email

      Przyjaciele Wolnych Lektur jako pierwsi mają dostęp do premierowych publikacji. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz >>>

      Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.

      Regularnie dodajemy nowe książki. By ich nie przegapić, subskrybuj nasz kanał.

      Kliknij obrazek, by subskrybować!

      Chcesz pomóc bibliotece? Najlepszą metodą pomocy są niewielkie, ale stałe wpłaty. Kliknij i dorzuć się!

      W 2020 roku z biblioteki Wolne Lektury skorzystało za darmo blisko 12 milionów użytkowników, jednak wspiera nas na stałe tylko mniej niż 1% czytelników. Zmień to! Kliknij i dorzuć się!

      Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
      • NIP: 952-187-70-87
      • KRS: 0000070056
      • REGON: 017423865
      • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
      Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
      MKiDN
      Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.