TPWL

Wolne Lektury potrzebują pomocy! Wesprzyj bezpłatną bibliotekę internetową i przeczytaj utwory napisane specjalnie dla Ciebie.

x

Spis treści

      Jan KochanowskiPieśń VIII[1][2]

      1

      Kiedy sie rane zapalają zorza,

      A dzień z wielkiego występuje morza,

      Przyszedłem na brzeg, kędy Wisła bieży,

      A tam siedziała na wysokiej wieży,

      5

      Podjąwszy[3] rękę, smutna białagłowa

      I pocznie z płaczem narzekać w te słowa:

      «Takżem ja barzo niefortunna była?

      Takżem ja wiele szczęściu przewiniła?

      Że temu k woli[4] być nieboga muszę,

      10

      Który jako grzech mierzi moją duszę.

      A ten[5] gdzieś siedząc, narzeka z daleka,

      Przed którym nie mam milszego człowieka.

      Ślub mi przywodzą[6], poniewolne słowa[7],

      Na które nigdy nie zwalała[8] głowa;

      15

      A ono było lepiej serca pytać,

      Które gdy nie chce, słów sie prózno chwytać.

      Niech sie tym cieszy, że mię ma w niewoli,

      Ręce mógł zwięzać, myśli nie zniewoli.

      Bogu tajemne nie są ludzkie sprawy,

      20

      Ten z nieba widzi, kto krzyw, a kto prawy.

      Ja nie mam komu krzywdy swej powiedzieć,

      Jeślibych miała, i to trudno wiedzieć[9].

      Jednęż mam wolność w swej ciężkiej niewoli,

      Że sie wżdy mogę napłakać do woli.

      25

      Więc mię to zewsząd szczęście[10] pokarało,

      Wszystko mi zaraz, com miała, pobrało.

      Ojczyzny nie mam, matkim ostradała,

      Samam sie w ręce okrutne dostała.

      Cóż mię gorszego mogło potkać w boju

      30

      Nad to, co cierpię, nieboga, w pokoju?

      Czasem bych rada żałość swą pokryła[11]

      A na lepszą sie postawę zdobyła;

      Ale smutnemu trudno śmiech przychodzi,

      Trzeźwi[12] w pijanych sprawy nie ugodzi.

      35

      I mnie nieszczęsną łzy moje wydają,

      Które mi z oczu płynąć nie przestają.

      Tegom też pewna, że mię nie miłuje;

      Nie mam mu ze złe, mnie w tym naszladuje.

      On wie, co myśli, świadom, o co stoi;

      40

      Ja go nie sądzę, ani mi przystoi[13],

      Wszakoż sie k temu zawsze będę znała[14]:

      Mił mi nie będzie, bych[15] dziś umrzeć miała.

      A ty, mój bracie, wzorem stryja twego[16],

      Pomści mej krzywdy i zelżenia swego.

      45

      Uczyń, co twej krwi szlachetnej przystoi,

      Miłość przy tobie nieomylna stoi.

      Jać albo zdrowia w tym frasunku zbędę,

      Albo na koniec twoją żoną będę.

      Przypisy

      [1]

      Pieśń VIII dodana — opowiedziana tu historia oparta jest na Heroidach Owidiusza: Hermiona (córka Menelausa i Heleny) była zaręczona — bez wiedzy ojca — z Orestesem, bratem stryjecznym, do którego kieruje tutaj swoje żale. Porwał ją i poślubił Pyrrus (syn Achillesa), któremu przyrzekł ją ojciec. [przypis redakcyjny]

      [2]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w utworze jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [3]

      podjąwszy — podniósłszy. [przypis redakcyjny]

      [4]

      temu k woli być (starop.) — Pyrrusowi posłuszna być. [przypis redakcyjny]

      [5]

      a ten — chodzi o Orestesa. [przypis redakcyjny]

      [6]

      przywodzić — przypominać (por. wyrażenie: przywodzić na myśl). [przypis redakcyjny]

      [7]

      poniewolne słowa (starop.) — wypowiedziane pod przymusem. [przypis redakcyjny]

      [8]

      nie zwalała (starop.) — nie zgadzała się (nie pozwalała). [przypis redakcyjny]

      [9]

      trudno wiedzieć — w domyśle dalszy ciąg: czy bym powiedziała. [przypis redakcyjny]

      [10]

      szczęście — w znaczeniu: fortuna, los. [przypis redakcyjny]

      [11]

      pokryć — tu: ukryć. [przypis redakcyjny]

      [12]

      trzeźwi — trzeźwy. [przypis redakcyjny]

      [13]

      Tegom też pewna, że mię nie miłuje… itd. (w. 37–42) — mowa o Pyrrusie. [przypis redakcyjny]

      [14]

      k temu zawsze będę znała — zawsze to będę wyznawała. [przypis redakcyjny]

      [15]

      bych (starop.) — choćbym. [przypis redakcyjny]

      [16]

      stryja twego — chodzi o Menelausa, który pomścił porwanie Heleny przez Parysa. [przypis redakcyjny]

      Close
      Please wait...