Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Wspólnie budujemy najpopularniejszą bibliotekę internetową w Polsce.

Dzięki Twojej wpłacie uwolnimy kolejną książkę. Przeczytają ją tysiące dzieciaków!


Dorzucisz się?

Jasne, dorzucam się!
Tym razem nie, chcę przejść do biblioteki
Znajdź nas na YouTube

Audiobooki Wolnych Lektur znajdziesz na naszym kanale na YouTube.
Kliknij, by przejść do audiobooków.

x
Pieśń IX (Kto mi wiary dać nie chce, daj ją oku swemu...) → ← Pieśń VII (Bodaj ci złe dni!)

Spis treści

      Jan KochanowskiPieśń VIII[1][2]

      Kiedy sie rane zapalają zorza,
      A dzień z wielkiego występuje morza,
      Przyszedłem na brzeg, kędy Wisła bieży,
      A tam siedziała na wysokiej wieży,
      Podjąwszy[3] rękę, smutna białagłowa
      I pocznie z płaczem narzekać w te słowa:
      «Takżem ja barzo niefortunna była?
      Takżem ja wiele szczęściu przewiniła?
      Że temu k woli[4] być nieboga muszę,
      Który jako grzech mierzi moją duszę.
      A ten[5] gdzieś siedząc, narzeka z daleka,
      Przed którym nie mam milszego człowieka.
      Ślub mi przywodzą[6], poniewolne słowa[7],
      Na które nigdy nie zwalała[8] głowa;
      A ono było lepiej serca pytać,
      Które gdy nie chce, słów sie prózno chwytać.
      Niech sie tym cieszy, że mię ma w niewoli,
      Ręce mógł zwięzać, myśli nie zniewoli.
      Bogu tajemne nie są ludzkie sprawy,
      Ten z nieba widzi, kto krzyw, a kto prawy.
      Ja nie mam komu krzywdy swej powiedzieć,
      Jeślibych miała, i to trudno wiedzieć[9].
      Jednęż mam wolność w swej ciężkiej niewoli,
      Że sie wżdy mogę napłakać do woli.
      Więc mię to zewsząd szczęście[10] pokarało,
      Wszystko mi zaraz, com miała, pobrało.
      Ojczyzny nie mam, matkim ostradała,
      Samam sie w ręce okrutne dostała.
      Cóż mię gorszego mogło potkać w boju
      Nad to, co cierpię, nieboga, w pokoju?
      Czasem bych rada żałość swą pokryła[11]
      A na lepszą sie postawę zdobyła;
      Ale smutnemu trudno śmiech przychodzi,
      Trzeźwi[12] w pijanych sprawy nie ugodzi.
      I mnie nieszczęsną łzy moje wydają,
      Które mi z oczu płynąć nie przestają.
      Tegom też pewna, że mię nie miłuje;
      Nie mam mu ze złe, mnie w tym naszladuje.
      On wie, co myśli, świadom, o co stoi;
      Ja go nie sądzę, ani mi przystoi[13],
      Wszakoż sie k temu zawsze będę znała[14]:
      Mił mi nie będzie, bych[15] dziś umrzeć miała.
      A ty, mój bracie, wzorem stryja twego[16],
      Pomści mej krzywdy i zelżenia swego.
      Uczyń, co twej krwi szlachetnej przystoi,
      Miłość przy tobie nieomylna stoi.
      Jać albo zdrowia w tym frasunku zbędę,
      Albo na koniec twoją żoną będę.

      Przypisy

      [1]

      Pieśń VIII dodana — opowiedziana tu historia oparta jest na Heroidach Owidiusza: Hermiona (córka Menelausa i Heleny) była zaręczona — bez wiedzy ojca — z Orestesem, bratem stryjecznym, do którego kieruje tutaj swoje żale. Porwał ją i poślubił Pyrrus (syn Achillesa), któremu przyrzekł ją ojciec. [przypis redakcyjny]

      [2]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w utworze jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [3]

      podjąwszy — podniósłszy. [przypis redakcyjny]

      [4]

      temu k woli być (starop.) — Pyrrusowi posłuszna być. [przypis redakcyjny]

      [5]

      a ten — chodzi o Orestesa. [przypis redakcyjny]

      [6]

      przywodzić — przypominać (por. wyrażenie: przywodzić na myśl). [przypis redakcyjny]

      [7]

      poniewolne słowa (starop.) — wypowiedziane pod przymusem. [przypis redakcyjny]

      [8]

      nie zwalała (starop.) — nie zgadzała się (nie pozwalała). [przypis redakcyjny]

      [9]

      trudno wiedzieć — w domyśle dalszy ciąg: czy bym powiedziała. [przypis redakcyjny]

      [10]

      szczęście — w znaczeniu: fortuna, los. [przypis redakcyjny]

      [11]

      pokryć — tu: ukryć. [przypis redakcyjny]

      [12]

      trzeźwi — trzeźwy. [przypis redakcyjny]

      [13]

      Tegom też pewna, że mię nie miłuje… itd. (w. 37–42) — mowa o Pyrrusie. [przypis redakcyjny]

      [14]

      k temu zawsze będę znała — zawsze to będę wyznawała. [przypis redakcyjny]

      [15]

      bych (starop.) — choćbym. [przypis redakcyjny]

      [16]

      stryja twego — chodzi o Menelausa, który pomścił porwanie Heleny przez Parysa. [przypis redakcyjny]

      Close
      Please wait...