TPWL

Wolne Lektury potrzebują pomocy! Wesprzyj bezpłatną bibliotekę internetową i przeczytaj utwory napisane specjalnie dla Ciebie.

x

Spis treści

    1. Dar: 1
    2. Ogień: 1 2
    3. Omen: 1

    Północ już była…

    1

    Ogień, OmenPółnoc już była, gdy się zjawiła

    Nad bliską doliną jasna łuna;

    Którą zoczywszy[1] i zobaczywszy,

    Krzyknął mocno Wojtek na Szymona:

    5

    Szymonie kochany, znak to niewidziany,

    Że całe niebo czerwone.

    Na braci zawołaj, niechaj wstawają;

    Kuba i Mikołaj niech wypędzają

    Barany i capy, owce, kozły, skopy[2]

    10

    Zamknione[3].

    Na te wołania z smacznego spania

    Porwał się Stach z Grześkiem i spadł z broga[4];

    Maciek truchleje[5], od strachu mdleje,

    Woła: uciekajcie, ach dla Boga!

    15

    Grześko nogę złamał, Stach na nogę chromał[6],

    Bo ją w kolanie wywinął[7].

    Oj oj oj, dla Boga! Pawełek woła:

    OgieńUciekajcie prędko, gore[8] stodoła;

    Pogorzały szopy i pszeniczne snopy,

    20

    Jam zginął.

    Leżąc w stodole, patrząc na pole,

    Ujrzał Bartos stary anioły,

    Którzy[9] wdzięcznymi głosami swymi,

    Okrzyknęli ziemskie padoły[10]:

    25

    Na niebie niech chwała Bogu będzie trwała,

    A ludziom pokój na ziemi.

    Pasterze wstawajcie, witajcie Pana;

    Pokłon Mu oddajcie, wziąwszy barana;

    Skoczno[11] Mu zagrajcie, głosy[12] zaśpiewajcie

    30

    Zgodnymi.

    Więc ich tamuje[13] i perswaduje[14]

    Bartos jako stary w te słowa:

    Czego[15] krzyczycie, gwałty czynicie?

    Nie gore, lecz to rzecz nowa:

    35

    Bóg się na świat rodzi, witać się Go godzi[16],

    Pójdźmyż do Niego z darami.

    Weź Kuba jędyka[17], ty Wojtku cielę;

    Ja Mu poduszeczkę z puchu uścielę;

    Grześko zagra w dudki[18], by skakał malutki

    40

    Wraz z nami.

    Biegną więc w skoki[19], nabrawszy w troki[20]

    Jabłek, obwarzanków i gruszek:

    Miodu praśnego[21], masła młodego,

    Mleka i śmietany dzbanuszek:

    45

    Kurcząt młodych czworo,

    kur starych ośmioro,

    Przy tym jaj świeżych dwie kopy[22].

    Dwie kozy dla mleka i jagniąteczko,

    Jędyka, kapłona [23]i cieląteczko;

    50

    Idąc wygrywają, szczęśliwie stawają

    U szopy.

    DarStojąc pod ścianą, powyjmowano,

    Co z sobą przynieśli dla Pana:

    Dał Wojtek cielę, Stach jaj kobielę[24],

    55

    Mikołaj i Szymon barana;

    Grześko obwarzanki, Kuba dzban śmietanki,

    Przytem jaj świeżych dwie kopy.

    Klęknąwszy, z darami serca oddali;

    Stanąwszy parami, na dudkach grali;

    60

    Potem się skłonili, do domu wrócili

    Wesoło.

    Przypisy

    [1]

    zoczyć (daw.) — zauważyć. [przypis edytorski]

    [2]

    skop — wykastrowany baran. [przypis edytorski]

    [3]

    zamkniony – dziś popr.: zamknięty. [przypis edytorski]

    [4]

    bróg — daszek chroniący siano. [przypis edytorski]

    [5]

    truchleć — drętwieć ze strachu. [przypis edytorski]

    [6]

    chromać (daw.) — kuleć. [przypis edytorski]

    [7]

    wywinąć — tu: zwichnąć, skręcić. [przypis edytorski]

    [8]

    gorzeć (daw.) — palić się, płonąć. [przypis edytorski]

    [9]

    którzy — z użycia tego zaimka wynika, iż w kolędzie anioły są rodzaju męskiego. [przypis edytorski]

    [10]

    padół (daw.) — nisko położony teren, przen. cała ziemia. [przypis edytorski]

    [11]

    skoczno — dziś popr.: skocznie. [przypis edytorski]

    [12]

    głosy — dziś popr. forma N. lm: głosami. [przypis edytorski]

    [13]

    tamować — powstrzymywać. [przypis edytorski]

    [14]

    perswadować — tłumaczyć. [przypis edytorski]

    [15]

    czego — dziś popr.: czemu. [przypis edytorski]

    [16]

    godzi się (daw.) — wypada, należy. [przypis edytorski]

    [17]

    jędyk (gw.) — indyk. [przypis edytorski]

    [18]

    dudki a. dudy — instrument ludowy składający się z piszczałek, do których powietrze tłoczono za pomocą skórzanego miecha. [przypis edytorski]

    [19]

    w skoki (daw.) — częściej „w skok”: szybko. [przypis edytorski]

    [20]

    troki — rzemienie służące do przywiązywania części ubrania. [przypis edytorski]

    [21]

    praśny (reg.) a. przaśny— surowy, niezakwaszony (wynika stąd, że nie chodziło o miód pitny, lecz o naturalny). [przypis edytorski]

    [22]

    kopa — 60 sztuk. [przypis edytorski]

    [23]

    kapłon — wykastrowany kogut. [przypis edytorski]

    [24]

    kobiela — kobiałka, koszyk. [przypis edytorski]

    Close
    Please wait...