Wolne Lektury potrzebują Twojej pomocy...

Dzisiaj aż 15 770 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Dołącz

Dzisiaj aż 15 770 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach — dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia [kliknij, by dowiedzieć się więcej]

x

Spis treści

    1. Dar: 1
    2. Ogień: 1 2
    3. Omen: 1

    Północ już była…

    1
    Ogień, OmenPółnoc już była, gdy się zjawiła
    Nad bliską doliną jasna łuna;
    Którą zoczywszy[1] i zobaczywszy,
    Krzyknął mocno Wojtek na Szymona:
    5
    Szymonie kochany, znak to niewidziany,
    Że całe niebo czerwone.
    Na braci zawołaj, niechaj wstawają;
    Kuba i Mikołaj niech wypędzają
    Barany i capy, owce, kozły, skopy[2]
    10
    Zamknione[3].
    Na te wołania z smacznego spania
    Porwał się Stach z Grześkiem i spadł z broga[4];
    Maciek truchleje[5], od strachu mdleje,
    Woła: uciekajcie, ach dla Boga!
    15
    Grześko nogę złamał, Stach na nogę chromał[6],
    Bo ją w kolanie wywinął[7].
    Oj oj oj, dla Boga! Pawełek woła:
    OgieńUciekajcie prędko, gore[8] stodoła;
    Pogorzały szopy i pszeniczne snopy,
    20
    Jam zginął.
    Leżąc w stodole, patrząc na pole,
    Ujrzał Bartos stary anioły,
    Którzy[9] wdzięcznymi głosami swymi,
    Okrzyknęli ziemskie padoły[10]:
    25
    Na niebie niech chwała Bogu będzie trwała,
    A ludziom pokój na ziemi.
    Pasterze wstawajcie, witajcie Pana;
    Pokłon Mu oddajcie, wziąwszy barana;
    Skoczno[11] Mu zagrajcie, głosy[12] zaśpiewajcie
    30
    Zgodnymi.
    Więc ich tamuje[13] i perswaduje[14]
    Bartos jako stary w te słowa:
    Czego[15] krzyczycie, gwałty czynicie?
    Nie gore, lecz to rzecz nowa:
    35
    Bóg się na świat rodzi, witać się Go godzi[16],
    Pójdźmyż do Niego z darami.
    Weź Kuba jędyka[17], ty Wojtku cielę;
    Ja Mu poduszeczkę z puchu uścielę;
    Grześko zagra w dudki[18], by skakał malutki
    40
    Wraz z nami.
    Biegną więc w skoki[19], nabrawszy w troki[20]
    Jabłek, obwarzanków i gruszek:
    Miodu praśnego[21], masła młodego,
    Mleka i śmietany dzbanuszek:
    45
    Kurcząt młodych czworo,
    kur starych ośmioro,
    Przy tym jaj świeżych dwie kopy[22].
    Dwie kozy dla mleka i jagniąteczko,
    Jędyka, kapłona [23]i cieląteczko;
    50
    Idąc wygrywają, szczęśliwie stawają
    U szopy.
    DarStojąc pod ścianą, powyjmowano,
    Co z sobą przynieśli dla Pana:
    Dał Wojtek cielę, Stach jaj kobielę[24],
    55
    Mikołaj i Szymon barana;
    Grześko obwarzanki, Kuba dzban śmietanki,
    Przytem jaj świeżych dwie kopy.
    Klęknąwszy, z darami serca oddali;
    Stanąwszy parami, na dudkach grali;
    60
    Potem się skłonili, do domu wrócili
    Wesoło.

    Przypisy

    [1]

    zoczyć (daw.) — zauważyć. [przypis edytorski]

    [2]

    skop — wykastrowany baran. [przypis edytorski]

    [3]

    zamkniony – dziś popr.: zamknięty. [przypis edytorski]

    [4]

    bróg — daszek chroniący siano. [przypis edytorski]

    [5]

    truchleć — drętwieć ze strachu. [przypis edytorski]

    [6]

    chromać (daw.) — kuleć. [przypis edytorski]

    [7]

    wywinąć — tu: zwichnąć, skręcić. [przypis edytorski]

    [8]

    gorzeć (daw.) — palić się, płonąć. [przypis edytorski]

    [9]

    którzy — z użycia tego zaimka wynika, iż w kolędzie anioły są rodzaju męskiego. [przypis edytorski]

    [10]

    padół (daw.) — nisko położony teren, przen. cała ziemia. [przypis edytorski]

    [11]

    skoczno — dziś popr.: skocznie. [przypis edytorski]

    [12]

    głosy — dziś popr. forma N. lm: głosami. [przypis edytorski]

    [13]

    tamować — powstrzymywać. [przypis edytorski]

    [14]

    perswadować — tłumaczyć. [przypis edytorski]

    [15]

    czego — dziś popr.: czemu. [przypis edytorski]

    [16]

    godzi się (daw.) — wypada, należy. [przypis edytorski]

    [17]

    jędyk (gw.) — indyk. [przypis edytorski]

    [18]

    dudki a. dudy — instrument ludowy składający się z piszczałek, do których powietrze tłoczono za pomocą skórzanego miecha. [przypis edytorski]

    [19]

    w skoki (daw.) — częściej „w skok”: szybko. [przypis edytorski]

    [20]

    troki — rzemienie służące do przywiązywania części ubrania. [przypis edytorski]

    [21]

    praśny (reg.) a. przaśny— surowy, niezakwaszony (wynika stąd, że nie chodziło o miód pitny, lecz o naturalny). [przypis edytorski]

    [22]

    kopa — 60 sztuk. [przypis edytorski]

    [23]

    kapłon — wykastrowany kogut. [przypis edytorski]

    [24]

    kobiela — kobiałka, koszyk. [przypis edytorski]

    Zamknij
    Proszę czekać…
    x