Wesprzyj

Wspieraj Wolne Lektury

x

Spis treści

    1. Łzy: 1
    2. Tęsknota: 1
    3. Żona: 1

    Jan KochanowskiPieśni, Księgi pierwszePieśń XVII[1][2]

    1

    Słońce już padło[3], ciemna noc nadchodzi,

    Nie wiem, co za głos uszu mych dochodzi;

    Postoję mało[4], a dowiem sie pewnie,

    Dlaczego płacze ta pani tak rzewnie.

    5

    «Już to dziesiąte lato[5] niebo toczy,

    Jako me smutne zawsze płaczą oczy;

    A dokąd mi sie miły mój nie wróci,

    Żaden na świecie troski mej nie skróci.

    Już wszyscy inszy nazad przyjechali,

    10

    Którzy nieszczęsnej Troje dobywali;

    Jam tylko sama bez męża została:

    Sroga Fortuna, ta mi go zajźrzała[6].

    Bodaj był w ten czas, gdy do Sparty płynął,

    Ten cudzołożnik[7] na morzu zaginął!

    15

    Uszłabych była[8] tej ciężkiej żałości,

    Przed którą prawie[9] schną dziś moje kości[10].

    Żona, Tęsknota, ŁzyJako ptak, kiedy towarzysza zbędzie[11],

    Nigdy na rózdze[12] zielonej nie siędzie,

    A między bory i pustymi lasy

    20

    Sam jeden lata po swe wszystkie czasy[13],

    Tak ja, nieszczęsna, w jego niebytności

    Muszę być zawżdy[14] w trosce i w żałości;

    Chronię sie ludzi[15], sama nie wiem czemu,

    Radam, gdy świadka nie mam płaczu swemu.

    25

    Bałam sie zawżdy, póki wojna trwała,

    Alem wżdy[16] o nim, nieboga, słyszała;

    Teraz nie wiedzieć, gdzie po świecie błądzi,

    A wierne serce zawsze gorzej sądzi[17].

    Troszczą mię[18], smutną, srogie morskie wody,

    30

    Troszczą mię wiatry i złe niepogody,

    Troszcze mię wszystko, cokolwiek być może;

    Tobie go ja tam poruczam[19], mój Boże!

    I to mi czasem na myśl więc przychodzi

    (Bo łacno[20], gdy chce, nieszczęście ugodzi),

    35

    Że moje serce prózno sie frasuje,

    A on podobno[21] gdzie indziej miłuje.

    Źleć by mi płacił moje życzliwości,

    Bych miała doznać takiej niewdzięczności;

    Bodajbych pierwej ostatnie[22] skonała,

    40

    Niżli nowiny takiej doczekała!

    Aleć ja dufam jego szczerej cnocie,

    Że mię nie będzie chciał mieć w tym kłopocie;

    Będzie pamiętał i statecznie chował

    Miłość i wiarę, którą mi ślubował.

    45

    Usilne[23] wiatry, co morzem władacie,

    Jesli też kiedy, co to miłość, znacie,

    Dodajcie mu tak szczęśliwego biegu,

    Że wrychle stanie[24] na ojczystym brzegu».

    Przypisy

    [1]

    Ks.1, Pieśń XVII — pieśń jest oparta na motywach listu Penelopy do Ulissesa z Heroid Owidiusza. Wprowadzająca strofa pierwsza jest oryginalna. [przypis redakcyjny]

    [2]

    W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

    [3]

    Słońce (…) padło — słońce zaszło; zapadło za horyzont. [przypis redakcyjny]

    [4]

    mało (starop.) — trochę. [przypis redakcyjny]

    [5]

    lato (daw.) — rok. [przypis redakcyjny]

    [6]

    Fortuna (…) zajźrzała — los pozazdrościł. [przypis redakcyjny]

    [7]

    cudzołożnik — chodzi tu o Parysa, który porwał Helenę, co stało się przyczyną wojny trojańskiej; z tej wojny wracał przez 10 lat Ulisses, na którego czeka skarżąca się tutaj Penelopa. [przypis redakcyjny]

    [8]

    uszłabych była (starop.) — uniknęłabym. [przypis redakcyjny]

    [9]

    przed którą prawie — z powodu której całkiem. [przypis redakcyjny]

    [10]

    schną dziś moje kości — zwrot przysłowiowy posiadający genezę biblijną, oznacza tęsknotę („usychanie” z tęsknoty), utratę sił z nią związaną. [przypis redakcyjny]

    [11]

    zbyć (tu: 3 os. lp: zbędzie) — stracić. [przypis redakcyjny]

    [12]

    na rózdze — na gałęzi. [przypis redakcyjny]

    [13]

    po swe wszytkie czasy — przez całe swoje życie. [przypis redakcyjny]

    [14]

    zawżdy (starop.) — zawsze. [przypis redakcyjny]

    [15]

    chronię sie ludzi — chronię się przed ludźmi; unikam ludzi. [przypis redakcyjny]

    [16]

    wżdy (starop.) — przynajmniej. [przypis redakcyjny]

    [17]

    gorzej sądzić — spodziewa się czegoś złego. [przypis redakcyjny]

    [18]

    troszczyć (starop.) — martwić, niepokoić, trapić; troszczą mię: trapią mnie. [przypis redakcyjny]

    [19]

    poruczać (starop.) — oddawać pod opiekę, polecać. [przypis redakcyjny]

    [20]

    łacno (starop.) — bez trudu, łatwo. [przypis redakcyjny]

    [21]

    podobno — być może. [przypis redakcyjny]

    [22]

    ostatnie (starop.) — ostatecznie. [przypis redakcyjny]

    [23]

    usilny — tu: silny, natarczywy. [przypis redakcyjny]

    [24]

    że wrychle stanie — żeby rychło (szybko) stanął. [przypis redakcyjny]

    Close
    Please wait...