Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 372 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Oferta dla Przyjaciół

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur. Kliknij, by przejść do strony płatności!

x
Pieśń XVIII (Czołem za cześć, łaskawy mój panie sąsiedzie...) → ← Pieśń XVI (Królom moc na poddane i zwierzchność dana...)

Spis treści

    1. Łzy: 1
    2. Tęsknota: 1
    3. Żona: 1

    Jan KochanowskiPieśni, Księgi pierwszePieśń XVII[1][2]

    Słońce już padło[3], ciemna noc nadchodzi,
    Nie wiem, co za głos uszu mych dochodzi;
    Postoję mało[4], a dowiem sie pewnie,
    Dlaczego płacze ta pani tak rzewnie.
    «Już to dziesiąte lato[5] niebo toczy,
    Jako me smutne zawsze płaczą oczy;
    A dokąd mi sie miły mój nie wróci,
    Żaden na świecie troski mej nie skróci.
    Już wszyscy inszy nazad przyjechali,
    Którzy nieszczęsnej Troje dobywali;
    Jam tylko sama bez męża została:
    Sroga Fortuna, ta mi go zajźrzała[6].
    Bodaj był w ten czas, gdy do Sparty płynął,
    Ten cudzołożnik[7] na morzu zaginął!
    Uszłabych była[8] tej ciężkiej żałości,
    Przed którą prawie[9] schną dziś moje kości[10].
    Żona, Tęsknota, ŁzyJako ptak, kiedy towarzysza zbędzie[11],
    Nigdy na rózdze[12] zielonej nie siędzie,
    A między bory i pustymi lasy
    Sam jeden lata po swe wszystkie czasy[13],
    Tak ja, nieszczęsna, w jego niebytności
    Muszę być zawżdy[14] w trosce i w żałości;
    Chronię sie ludzi[15], sama nie wiem czemu,
    Radam, gdy świadka nie mam płaczu swemu.
    Bałam sie zawżdy, póki wojna trwała,
    Alem wżdy[16] o nim, nieboga, słyszała;
    Teraz nie wiedzieć, gdzie po świecie błądzi,
    A wierne serce zawsze gorzej sądzi[17].
    Troszczą mię[18], smutną, srogie morskie wody,
    Troszczą mię wiatry i złe niepogody,
    Troszcze mię wszystko, cokolwiek być może;
    Tobie go ja tam poruczam[19], mój Boże!
    I to mi czasem na myśl więc przychodzi
    (Bo łacno[20], gdy chce, nieszczęście ugodzi),
    Że moje serce prózno sie frasuje,
    A on podobno[21] gdzie indziej miłuje.
    Źleć by mi płacił moje życzliwości,
    Bych miała doznać takiej niewdzięczności;
    Bodajbych pierwej ostatnie[22] skonała,
    Niżli nowiny takiej doczekała!
    Aleć ja dufam jego szczerej cnocie,
    Że mię nie będzie chciał mieć w tym kłopocie;
    Będzie pamiętał i statecznie chował
    Miłość i wiarę, którą mi ślubował.
    Usilne[23] wiatry, co morzem władacie,
    Jesli też kiedy, co to miłość, znacie,
    Dodajcie mu tak szczęśliwego biegu,
    Że wrychle stanie[24] na ojczystym brzegu».

    Przypisy

    [1]

    Ks.1, Pieśń XVII — pieśń jest oparta na motywach listu Penelopy do Ulissesa z Heroid Owidiusza. Wprowadzająca strofa pierwsza jest oryginalna. [przypis redakcyjny]

    [2]

    W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

    [3]

    Słońce (…) padło — słońce zaszło; zapadło za horyzont. [przypis redakcyjny]

    [4]

    mało (starop.) — trochę. [przypis redakcyjny]

    [5]

    lato (daw.) — rok. [przypis redakcyjny]

    [6]

    Fortuna (…) zajźrzała — los pozazdrościł. [przypis redakcyjny]

    [7]

    cudzołożnik — chodzi tu o Parysa, który porwał Helenę, co stało się przyczyną wojny trojańskiej; z tej wojny wracał przez 10 lat Ulisses, na którego czeka skarżąca się tutaj Penelopa. [przypis redakcyjny]

    [8]

    uszłabych była (starop.) — uniknęłabym. [przypis redakcyjny]

    [9]

    przed którą prawie — z powodu której całkiem. [przypis redakcyjny]

    [10]

    schną dziś moje kości — zwrot przysłowiowy posiadający genezę biblijną, oznacza tęsknotę („usychanie” z tęsknoty), utratę sił z nią związaną. [przypis redakcyjny]

    [11]

    zbyć (tu: 3 os. lp: zbędzie) — stracić. [przypis redakcyjny]

    [12]

    na rózdze — na gałęzi. [przypis redakcyjny]

    [13]

    po swe wszytkie czasy — przez całe swoje życie. [przypis redakcyjny]

    [14]

    zawżdy (starop.) — zawsze. [przypis redakcyjny]

    [15]

    chronię sie ludzi — chronię się przed ludźmi; unikam ludzi. [przypis redakcyjny]

    [16]

    wżdy (starop.) — przynajmniej. [przypis redakcyjny]

    [17]

    gorzej sądzić — spodziewa się czegoś złego. [przypis redakcyjny]

    [18]

    troszczyć (starop.) — martwić, niepokoić, trapić; troszczą mię: trapią mnie. [przypis redakcyjny]

    [19]

    poruczać (starop.) — oddawać pod opiekę, polecać. [przypis redakcyjny]

    [20]

    łacno (starop.) — bez trudu, łatwo. [przypis redakcyjny]

    [21]

    podobno — być może. [przypis redakcyjny]

    [22]

    ostatnie (starop.) — ostatecznie. [przypis redakcyjny]

    [23]

    usilny — tu: silny, natarczywy. [przypis redakcyjny]

    [24]

    że wrychle stanie — żeby rychło (szybko) stanął. [przypis redakcyjny]

    Close
    Please wait...