Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 421 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x
Pieśń IV (W twardej kamiennej wieży i za troistemi...) → ← Pieśń II (Nie dbam, aby zimne skały...)

Spis treści

      Jan KochanowskiPieśni, Księgi wtórePieśń III[1]

      1
      Nie wierz Fortunie[2], co siedzisz wysoko[3];
      Miej na poślednie koła pilne oko[4]:
      Bo to niestała pani z przyrodzenia[5],
      Często więc rada sprawy swe odmienia.
      5
      Nie dufaj w złoto i w żadne pokłady[6],
      Każdej godziny obawiaj sie zdrady:
      Fortuna co da, to zasię wziąć może,
      A u niej żadna dawność[7] nie pomoże.
      A ci, co z tobą teraz przestawają,
      10
      Twej sie fortunie, nie tobie kłaniają;
      Skoro ta zniknie, tył każdy podawa[8],
      Jako cień, kiedy słońca mu nie zstawa[9].
      Lecz jako sama oczy zasłoniła,
      Tak swym pochlebstwem ludzi pobłaźniła[10],
      15
      Że drugi wysszej nosa gębę nosi,
      A wszystki insze oczyma przenosi[11].
      Ty pomni, że twój skarb u Szczęścia w mocy[12],
      A tak[13] sie staraj o takiej pomocy,
      Aby wżdy z tobą twego co zostało,
      20
      Jesli zaś będzie Szczęście swego chciało.
      Cnota skarb wieczny, cnota klenot drogi;
      Tegoć nie wydrze nieprzyjaciel srogi,
      Nie spali ogień, nie zabierze woda;
      Nad wszystkim inszym panuje Przygoda[14].

      Przypisy

      [1]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [2]

      Fortuna — rzym. bogini ślepego przypadku. Przedstawiano ją z rogiem obfitości, trzymającą ster (była sternikiem życia ludzkiego), zazwyczaj ślepą. Motyw Fortuny odgrywał niezwykle ważną rolę w filozofii Pieśni Kochanowskiego. [przypis redakcyjny]

      [3]

      siedzieć wysoko — zajmować wysoką pozycję społeczną. [przypis redakcyjny]

      [4]

      Miej na poślednie koła pilne oko — dosł.: zwracaj uwagę na tylne koła; przysłowie to znaczy: myśl o tym, co się może zdarzyć. [przypis redakcyjny]

      [5]

      z przyrodzenia — z natury. [przypis redakcyjny]

      [6]

      pokład (daw.) — skarb. [przypis redakcyjny]

      [7]

      dawność (praw.)— termin oznaczający prawo do posiadania z tytułu zasiedzenia. [przypis redakcyjny]

      [8]

      tył (…) podawać (daw.) — uciekać. [przypis redakcyjny]

      [9]

      nie zstawa (starop.) — nie starcza. [przypis redakcyjny]

      [10]

      pobłaźnić (starop.) — ogłupić. [przypis redakcyjny]

      [11]

      insze oczyma przenosi — gardzi innymi (patrząc wyniośle ponad ich głowami, omijając ich wzrokiem). [przypis redakcyjny]

      [12]

      u Szczęścia w mocy — zależy od Szczęścia (a więc Losu, Fortuny). [przypis redakcyjny]

      [13]

      a tak — a więc. [przypis redakcyjny]

      [14]

      przygoda — przypadek. [przypis redakcyjny]

      Zamknij
      Proszę czekać…
      x