Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 443 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x
Tren XI → ← Tren IX

Spis treści

      Jan KochanowskiTrenyTren X[1]

      Orszulo moja wdzięczna[2], gdzieś mi sie podziała?
      W którą stronę, w którąś sie krainę udała?
      Czyś ty nad wszystki nieba[3] wysoko wniesiona
      I tam w liczbę aniołków małych policzona?
      Czyliś do raju wzięta? Czyliś na szcześliwe
      Wyspy[4] zaprowadzona? Czy cię przez teskliwe
      Charon[5] jeziora wiezie i napawa zdrojem
      Niepomnym[6], że ty nie wiesz nic o płaczu moim?
      Czy człowieka zrzuciwszy[7] i myśli dziewicze,
      Wzięłaś na się postawę i piórka słowicze[8]?
      Czyli sie w czyścu czyścisz[9], jesli z strony ciała
      Jakakolwiek zmazeczka na tobie została?
      Czyś po śmierci tam poszła, kędyś pierwej była[10],
      Niżeś sie na mą ciężką żałość[11] urodziła?
      Gdzieśkolwiek jest, jesliś jest, lituj mej żałości,
      A nie możesz li w onej dawnej swej całości[12],
      Pociesz mię, jako możesz, a staw sie przede mną
      Lubo snem, lubo cieniem, lub marą nikczemną[13].

      Przypisy

      [1]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [2]

      wdzięczny* (starop.) — miły, przyjemny. [przypis redakcyjny]

      [3]

      nad wszystki nieba — czyli do najwyższego nieba: Kochanowski odwołuje się tu do ówczesnych wyobrażeń, zgodnie z którymi kosmos składa się z dziesięciu nieb (sfer niebieskich), nad którymi znajduje się mieszkanie Boga, aniołów i wybranych. [przypis redakcyjny]

      [4]

      szcześliwe wyspy — wyspy, na których według mit. gr. przebywali po śmierci (lub nawet jeszcze za życia) sławni bohaterowie. W XVI w. często utożsamiano je z Wyspami Kanaryjskimi. [przypis redakcyjny]

      [5]

      Charon — według mit. gr. bóg podziemi, przewoził dusze zmarłych w łodzi przez rzekę Styks i wody Acherontu do krain piekielnych. [przypis redakcyjny]

      [6]

      zdrojem niepomnym — powodującym zapomnienie; dusze przewożone przez Charona po wypiciu wody z rzeki Lete zapominały o tym, co zrobiły, widziały i słyszały przedtem. [przypis redakcyjny]

      [7]

      człowieka zrzuciwszy* — pozbywszy się ludzkiej postaci, zrzuciwszy skażoną ludzką naturę. [przypis redakcyjny]

      [8]

      wzięłaś na się postawę i piórka słowicze — takie przemiany są często opisywane w antycznej poezji i mit.; zdarzyło się to Filomeli, żonie Tereusa, króla Tracji. [przypis redakcyjny]

      [9]

      w czyścu — słowa te odnoszą się prawdopodobnie do czyśćca z religii chrześc., jednak niektórzy uczeni widzą tu aluzję do pogańskiego „czyśćca” opisanego w Eneidzie Wergiliusza. [przypis redakcyjny]

      [10]

      Czyś po śmierci tam poszła, kędyś pierwej była — prawdopodobnie słowa zgodne z obiegowym przekonaniem, że dusze wracają po śmierci tam, skąd przyszły, czyli do Boga. [przypis redakcyjny]

      [11]

      na mą ciężką żałość (starop.) — abym ciężko żałował. [przypis redakcyjny]

      [12]

      w onej dawnej swej całości (starop.) — z duszą i ciałem. [przypis redakcyjny]

      [13]

      mara nikczemna* (starop.) — złudne widziadło, zjawa. [przypis redakcyjny]

      Zamknij
      Proszę czekać…
      x