Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Szacowany czas do końca: -
Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi wtóre, Pieśń VIII (Nie frasuj sobie, Mikołaju, głowy...)
Pieśń IX (Nie porzucaj nadzieje...) → ← Pieśń VII (Słońce pali, a ziemia idzie w popiół prawie...)

Spis treści

      Jan KochanowskiPieśni, Księgi wtórePieśń VIII[1][2]

      1
      Nie frasuj sobie, Mikołaju, głowy,
      Kto ma być królem: już dekret[3] gotowy
      Przed Bogiem leży, nie piórem pisany,
      Lecz w dyjamencie twardym wykowany.
      5
      Nie z pół- lub nocy, lub dnia[4], nie ze wschodu
      Ani czekajmy pana od zachodu;
      Ten królem będzie, kogo Bóg mianuje,
      Łatwie On ludzkie serca spraktykuje[5].
      Tenże nam mimo znajomsze sąsiady[6],
      10
      W śmiech obrociwszy nasze płone[7] rady,
      Przywiódł był króla z dalekiej krainy,
      Po którym wrychle miał usieść kto iny.
      Gdzie ony złote góry nieprzebrane[8]?
      Gdzie Gaszkonowie i wojska ubrane[9]?
      15
      W co poszły działa i nasze turnieje?
      Wiatrem nadziane puknęły[10] nadzieje.
      Fortuna[11] nawy na morzu sprawuje,
      Fortuna w bitwach zwycięstwem szafuje;
      Onej rakosze[12] i sejmy słuchają;
      20
      A ludzkie rady[13] wspak sie obracają.
      Precz krasomowce! Wywody na stronę!
      A my gdzie w polu na słupie koronę
      Zawieśmy złotą; jesli nie mędrszemu,
      Niech ją da Szczęście przynamniej rętszemu[14].

      Przypisy

      [1]

      Ks. 2, Pieśń VIII — pieśń dotyczy bezkrólewia i kolejnej elekcji po ucieczce Henryka Walezego. Powstała prawdopodobnie na przełomie 1575 i 1576 r., gdy walka o koronę toczyła się już tylko między Maksymilianem Habsburgiem i Stefanem Batorym. Adresatem jest prawdopodobnie Mikołaj Firlej, starosta kazimierski, bliski przyjaciel poety. [przypis redakcyjny]

      [2]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [3]

      dekret — chodzi o akt nominacji króla. [przypis redakcyjny]

      [4]

      pół- lub nocy, lub dnia — z północy lub z południa. [przypis redakcyjny]

      [5]

      spraktykować (daw.) — skłonić, przeciągnąć na swoją stronę. [przypis redakcyjny]

      [6]

      znajomsze sąsiady — chodzi tu o kandydatów z sąsiednich krajów. [przypis redakcyjny]

      [7]

      płony (starop.) — bezużyteczny. [przypis redakcyjny]

      [8]

      Gdzie (…) złote góry (…) i nasze turnieje? — aluzja do zaprzysiężonych przez Henryka Walezego zobowiązań finansowych na rzecz Polski i obietnicy sprowadzenia piechoty gaskońskiej oraz do uroczystości przy wjeździe Henryka do Krakowa. [przypis redakcyjny]

      [9]

      wojska ubrane — tu: uzbrojone. [przypis redakcyjny]

      [10]

      puknąć — pęknąć; por.: śmiać się do rozpuku. [przypis redakcyjny]

      [11]

      Fortuna — rzym. bogini przypadku; los. Motyw ważny w filozofii Pieśni Kochanowskiego; zob. też Ks. 1, Pieśń IX. [przypis redakcyjny]

      [12]

      rakosz — rokosz, polityczny zjazd rycerstwa (szlachty). [przypis redakcyjny]

      [13]

      rada (daw.) — zamysł, pomysł. [przypis redakcyjny]

      [14]

      rętszy (daw.) — bardziej rączy, szybszy. [przypis redakcyjny]

      Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

      Dane do przelewu tradycyjnego:

      nazwa odbiorcy

      Fundacja Wolne Lektury

      adres odbiorcy

      ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

      numer konta

      75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

      tytuł przelewu

      Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

      wpłaty w EUR

      PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

      Wpłaty w USD

      PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

      SWIFT

      WBKPPLPP

      Skopiuj link Skopiuj cytat
      Zakładka Istniejąca zakładka Notka
      Słuchaj od tego miejsca