Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 422 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Dołącz

Dzisiaj aż 15 770 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach — dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia [kliknij, by dowiedzieć się więcej]

x
Pieśń IX (Nie porzucaj nadzieje...) → ← Pieśń VII (Słońce pali, a ziemia idzie w popiół prawie...)

Spis treści

      Jan KochanowskiPieśni, Księgi wtórePieśń VIII[1][2]

      1
      Nie frasuj sobie, Mikołaju, głowy,
      Kto ma być królem: już dekret[3] gotowy
      Przed Bogiem leży, nie piórem pisany,
      Lecz w dyjamencie twardym wykowany.
      5
      Nie z pół- lub nocy, lub dnia[4], nie ze wschodu
      Ani czekajmy pana od zachodu;
      Ten królem będzie, kogo Bóg mianuje,
      Łatwie On ludzkie serca spraktykuje[5].
      Tenże nam mimo znajomsze sąsiady[6],
      10
      W śmiech obrociwszy nasze płone[7] rady,
      Przywiódł był króla z dalekiej krainy,
      Po którym wrychle miał usieść kto iny.
      Gdzie ony złote góry nieprzebrane[8]?
      Gdzie Gaszkonowie i wojska ubrane[9]?
      15
      W co poszły działa i nasze turnieje?
      Wiatrem nadziane puknęły[10] nadzieje.
      Fortuna[11] nawy na morzu sprawuje,
      Fortuna w bitwach zwycięstwem szafuje;
      Onej rakosze[12] i sejmy słuchają;
      20
      A ludzkie rady[13] wspak sie obracają.
      Precz krasomowce! Wywody na stronę!
      A my gdzie w polu na słupie koronę
      Zawieśmy złotą; jesli nie mędrszemu,
      Niech ją da Szczęście przynamniej rętszemu[14].

      Przypisy

      [1]

      Ks. 2, Pieśń VIII — pieśń dotyczy bezkrólewia i kolejnej elekcji po ucieczce Henryka Walezego. Powstała prawdopodobnie na przełomie 1575 i 1576 r., gdy walka o koronę toczyła się już tylko między Maksymilianem Habsburgiem i Stefanem Batorym. Adresatem jest prawdopodobnie Mikołaj Firlej, starosta kazimierski, bliski przyjaciel poety. [przypis redakcyjny]

      [2]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [3]

      dekret — chodzi o akt nominacji króla. [przypis redakcyjny]

      [4]

      pół- lub nocy, lub dnia — z północy lub z południa. [przypis redakcyjny]

      [5]

      spraktykować (daw.) — skłonić, przeciągnąć na swoją stronę. [przypis redakcyjny]

      [6]

      znajomsze sąsiady — chodzi tu o kandydatów z sąsiednich krajów. [przypis redakcyjny]

      [7]

      płony (starop.) — bezużyteczny. [przypis redakcyjny]

      [8]

      Gdzie (…) złote góry (…) i nasze turnieje? — aluzja do zaprzysiężonych przez Henryka Walezego zobowiązań finansowych na rzecz Polski i obietnicy sprowadzenia piechoty gaskońskiej oraz do uroczystości przy wjeździe Henryka do Krakowa. [przypis redakcyjny]

      [9]

      wojska ubrane — tu: uzbrojone. [przypis redakcyjny]

      [10]

      puknąć — pęknąć; por.: śmiać się do rozpuku. [przypis redakcyjny]

      [11]

      Fortuna — rzym. bogini przypadku; los. Motyw ważny w filozofii Pieśni Kochanowskiego; zob. też Ks. 1, Pieśń IX. [przypis redakcyjny]

      [12]

      rakosz — rokosz, polityczny zjazd rycerstwa (szlachty). [przypis redakcyjny]

      [13]

      rada (daw.) — zamysł, pomysł. [przypis redakcyjny]

      [14]

      rętszy (daw.) — bardziej rączy, szybszy. [przypis redakcyjny]

      Zamknij
      Proszę czekać…
      x