Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 445 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x
Pieśń VII (Słońce pali, a ziemia idzie w popiół prawie...) → ← Pieśń V (Wieczna sromota i nienagrodzona...)

Spis treści

      Jan KochanowskiPieśni, Księgi wtórePieśń VI[1][2]

      1
      Królewno lutnie złotej[3] i rymów pociesznych[4],
      Ochłodo myśli tesznych[5],
      Ty sama powiedz a kres[6] naznacz, póki mamy
      Płakać, gdy przyjaciela[7] miłego stradamy.
      5
      Łacno cieszyć chorego, gdysmy zdrowi sami,
      Lecz kiedy toż nad nami
      Niefortuna pokaże, tam[8] więc człowiek czuje,
      Że co drugim chciał radzić, sam sie nie ratuje.
      Godno płaczu nieszczęście i twoja przygoda[9],
      10
      O zacny wojewoda,
      Boś pozbył towarzysza i cnotliwej żony,
      Której dobroć, której wstyd[10] jest niewysłowiony.
      Ale byś dobrze, wziąwszy lutnią Orfeowę,
      Wstąpił w łódź Charonowę
      15
      I nawiedził podziemne, niewesołe kraje[11],
      Gdzie słońce swych promieni nigdy nie podaje,
      Nie zyszczesz[12] dusze, która dotkła raz napoju
      Niepamiętnego zdroju[13].
      Przeto cierpliwość sama nalepsza w tej mierze,
      20
      Gdzie za raz[14] i ratunek upad z sobą bierze[15].

      Przypisy

      [1]

      Ks. 2, Pieśń VI — pocieszenie przyjaciela, prawdopodobnie Jana Kostki, wojewody sandomierskiego, po śmierci żony; motywy z Carmina Horacego (I 24, I 32). [przypis redakcyjny]

      [2]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [3]

      Królewno lutnie złotej — zwrot do Erato, muzy poezji lirycznej; lutnie (daw. D. lp rodz. ż.): lutni. [przypis redakcyjny]

      [4]

      pocieszny (daw.) — przynoszący pocieszenie. [przypis redakcyjny]

      [5]

      teszny (starop.) — smutny, strapiony. [przypis redakcyjny]

      [6]

      kres — tu: termin. [przypis redakcyjny]

      [7]

      przyjaciel — tu: żona. [przypis redakcyjny]

      [8]

      tam — tu: wtedy. [przypis redakcyjny]

      [9]

      przygoda — tu: nieszczęście. [przypis redakcyjny]

      [10]

      wstyd (daw.) — skromność, cnotliwość, nieskazitelność. [przypis redakcyjny]

      [11]

      wziąwszy lutnią Orfeowę (…) nawiedził podziemne (…) kraje — fragment nawiązuje do mitu gr. o Orfeuszu, poecie trackim (symbolem poezji jest tu lutnia), który potrafił poruszyć za pomocą swej muzyki najbardziej nieubłagane bóstwa, a nawet rzeczy nieożywione. Po śmierci swej żony, Eurydyki, udał się do Hadesu i tak oczarował Plutona, że władca podziemi zgodził się uwolnić Eurydykę ze świata umarłych. Motyw został wykorzystany przez Kochanowskiego również w Trenie XIV i Pieśni XXI, Ks.1. [przypis redakcyjny]

      [12]

      zyszczesz (starop. forma 2 os. lp cz. przysz.) — odzyskasz. [przypis redakcyjny]

      [13]

      dusze, która dotkła (…) napoju / Niepamiętnego zdroju — duszy, która dotknęła napoju ze zdroju niepamięci. Dusze przewożone przez Charona po wypiciu wody z rzeki Lete zapominały o tym, co robiły, widziały i słyszały przedtem. [przypis redakcyjny]

      [14]

      za raz — jednocześnie, naraz. [przypis edytorski]

      [15]

      ratunek upad z sobą bierze — ratunek (nawiązanie do ratowania Eurydyki przez Orfeusza) doprowadza do upadku (klęski). [przypis redakcyjny]

      Zamknij
      Proszę czekać…
      x