Wolne Lektury potrzebują pomocy...



Wolne Lektury są za darmo i bez reklam, bo utrzymują się z dobrowolnych darowizn i dotacji.

Na stałe wspiera nas 377 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Potrzebujemy Twojej pomocy!

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Oferta dla Przyjaciół

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur. Kliknij, by przejść do strony płatności!

x
Pieśń XXI (Srogie łańcuchy na swym sercu czuję...) → ← Pieśń XIX (Jest kto, co by wzgardziwszy te doczesne rzeczy...)

Spis treści

      Jan KochanowskiPieśni, Księgi wtórePieśń XX[1][2]

      Jaką, rozumiesz, zazdrość zjednałeś sobie,
      Zacny biskupie, w mojej małej osobie[3],
      Żeś mię z domu wyciągnął w te dalsze strony
      Od małych dziatek i od teskliwej[4] żony?
      Nie myśli-ć ona o tym, że ja przy tobie
      Głowy nie ufrasuję by namniej sobie;
      Że w twym pałacu mieszkam, że przy twym boku
      Siadam; koń mój, sługa mój na twym obroku[5].
      Rychlej, niesposobnego[6] będąc świadom
      Zdrowia mego, frasuje swe serce doma,
      Żebych jakiej choroby nagłej nie użył[7],
      Nie mając, kto by mi w tym jej sercem[8] służył.
      Ciężar także domowy, społeczny nama[9],
      Teraz w mej niebytności musi nieść sama,
      Strzegąc w domu porządku, warując[10] szkody,
      Dziatek lichych[11] pilnując, zakładów zgody[12].
      Któż wie, jesli i tego przed sie nie bierze[13]
      (Acz wątpić nie potrzeba o mojej wierze),
      Że na świecie rodzą sie takowe zioła,
      Których smak pamięć domu wygładza zgoła[14];
      Że taka jest muzyka i takie strony[15],
      Których człowiek słuchając, już ani żony,
      Ani dziatek nawiedzi[16], ale w niewoli
      Pod pany sromotnymi[17] wiecznie trwać woli.
      To i czego jest więcej, zawżdy w miłości
      Serca trapi, chocia też zstawa[18] ufności;
      A ty nie bądź przyczyną, biskupie drogi,
      Niczyjej, lubo słusznej, lub płonej[19] trwogi.
      Ale złącz, jakoś rozwiódł, bo acz oboje
      Twój urząd niesie[20], wszakże wyroki twoje
      Na ludzkiej chęci wiszą[21]: i ja, i ona
      Nie pragniewa do śmierci być rozdzielona[22].

      Przypisy

      [1]

      Ks. 2, Pieśń XX — poeta przebywający na dworze biskupa Piotra Myszkowskiego wyraża swoją tęsknotę za żoną. W pieśni tej widoczny jest duży wpływ elegii Propercjusza poświęconych rozłące ukochanych z powodu podróży. [przypis redakcyjny]

      [2]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [3]

      zazdrość zjednałeś (…) w mojej małej osobie — spowodowałeś zazdrość (u żony) o moją skromną osobę. [przypis redakcyjny]

      [4]

      teskliwy (starop.) — smutny; tęskniący. [przypis redakcyjny]

      [5]

      na twym obroku — na twym utrzymaniu; obrok: pokarm dla koni. [przypis redakcyjny]

      [6]

      niesposobny — słaby. [przypis redakcyjny]

      [7]

      użyć — doznać. [przypis redakcyjny]

      [8]

      jej sercem — z takim sercem, jak ona. [przypis redakcyjny]

      [9]

      społeczny nama (starop.) — wspólny nam. [przypis redakcyjny]

      [10]

      warując — strzegąc się. [przypis redakcyjny]

      [11]

      lichy (daw.) — słaby, drobny. [przypis redakcyjny]

      [12]

      zakładów zgody — rękojmi („zakładników”) zgody (małżeńskiej). [przypis redakcyjny]

      [13]

      przed sie nie bierze — nie rozważa. [przypis redakcyjny]

      [14]

      takowe zioła,/ Których smak pamięć domu wygładza — prawdopodobnie aluzja do przygody towarzyszy Odyseusza, który spożywszy lotos stracili pamięć i nie chcieli wracać do ojczyzny; wygładzać pamięć: zacierać. [przypis redakcyjny]

      [15]

      strony (daw.) — struny. [przypis redakcyjny]

      [16]

      nawiedzić (daw.) — odwiedzić. [przypis redakcyjny]

      [17]

      sromotny (daw.) — bezwstydny, przynoszący hańbę. [przypis redakcyjny]

      [18]

      zstawa (strop.) — nie brak. [przypis redakcyjny]

      [19]

      płony (starop.) — bezpodstawny. [przypis redakcyjny]

      [20]

      oboje / Twój urząd niesie — obie (te sprawy) należą do twojego urzędu. [przypis redakcyjny]

      [21]

      Na ludzkiej chęci wiszą — zależą od ludzkiej chęci. [przypis redakcyjny]

      [22]

      pragniewa (…) rozdzielona — pragniemy, rozdzieleni (starop. liczba podwójna). [przypis redakcyjny]

      Close
      Please wait...