Pieśń XXI (Srogie łańcuchy na swym sercu czuję...) → ← Pieśń XIX (Jest kto, co by wzgardziwszy te doczesne rzeczy...)

Spis treści

Jan KochanowskiPieśni, Księgi wtórePieśń XX [1][2]

Jaką, rozumiesz, zazdrość zjednałeś sobie,

Zacny biskupie, w mojej małej osobie [3],

Żeś mię z domu wyciągnął w te dalsze strony

Od małych dziatek i od teskliwej [4] żony?

Nie myśli-ć ona o tym, że ja przy tobie

Głowy nie ufrasuję by namniej sobie;

Że w twym pałacu mieszkam, że przy twym boku

Siadam; koń mój, sługa mój na twym obroku [5].

Rychlej, niesposobnego [6] będąc świadom

Zdrowia mego, frasuje swe serce doma,

Żebych jakiej choroby nagłej nie użył [7],

Nie mając, kto by mi w tym jej sercem [8] służył.

Ciężar także domowy, społeczny nama [9],

Teraz w mej niebytności musi nieść sama,

Strzegąc w domu porządku, warując [10] szkody,

Dziatek lichych [11] pilnując, zakładów zgody [12].

Któż wie, jesli i tego przed sie nie bierze [13]

(Acz wątpić nie potrzeba o mojej wierze),

Że na świecie rodzą sie takowe zioła,

Których smak pamięć domu wygładza zgoła [14];

Że taka jest muzyka i takie strony [15],

Których człowiek słuchając, już ani żony,

Ani dziatek nawiedzi [16], ale w niewoli

Pod pany sromotnymi [17] wiecznie trwać woli.

To i czego jest więcej, zawżdy w miłości

Serca trapi, chocia też zstawa [18] ufności;

A ty nie bądź przyczyną, biskupie drogi,

Niczyjej, lubo słusznej, lub płonej [19] trwogi.

Ale złącz, jakoś rozwiódł, bo acz oboje

Twój urząd niesie [20], wszakże wyroki twoje

Na ludzkiej chęci wiszą [21]: i ja, i ona

Nie pragniewa do śmierci być rozdzielona [22].

Przypisy

[1]

Ks. 2, Pieśń XX — poeta przebywający na dworze biskupa Piotra Myszkowskiego wyraża swoją tęsknotę za żoną. W pieśni tej widoczny jest duży wpływ elegii Propercjusza poświęconych rozłące ukochanych z powodu podróży. [przypis redakcyjny]

[2]

W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

[3]

zazdrość zjednałeś (…) w mojej małej osobie — spowodowałeś zazdrość (u żony) o moją skromną osobę. [przypis redakcyjny]

[4]

teskliwy (starop.) — smutny; tęskniący. [przypis redakcyjny]

[5]

na twym obroku — na twym utrzymaniu; obrok: pokarm dla koni. [przypis redakcyjny]

[6]

niesposobny — słaby. [przypis redakcyjny]

[7]

użyć — doznać. [przypis redakcyjny]

[8]

jej sercem — z takim sercem, jak ona. [przypis redakcyjny]

[9]

społeczny nama (starop.) — wspólny nam. [przypis redakcyjny]

[10]

warując — strzegąc się. [przypis redakcyjny]

[11]

lichy (daw.) — słaby, drobny. [przypis redakcyjny]

[12]

zakładów zgody — rękojmi („zakładników”) zgody (małżeńskiej). [przypis redakcyjny]

[13]

przed sie nie bierze — nie rozważa. [przypis redakcyjny]

[14]

takowe zioła,/ Których smak pamięć domu wygładza — prawdopodobnie aluzja do przygody towarzyszy Odyseusza, który spożywszy lotos stracili pamięć i nie chcieli wracać do ojczyzny; wygładzać pamięć: zacierać. [przypis redakcyjny]

[15]

strony (daw.) — struny. [przypis redakcyjny]

[16]

nawiedzić (daw.) — odwiedzić. [przypis redakcyjny]

[17]

sromotny (daw.) — bezwstydny, przynoszący hańbę. [przypis redakcyjny]

[18]

zstawa (strop.) — nie brak. [przypis redakcyjny]

[19]

płony (starop.) — bezpodstawny. [przypis redakcyjny]

[20]

oboje / Twój urząd niesie — obie (te sprawy) należą do twojego urzędu. [przypis redakcyjny]

[21]

Na ludzkiej chęci wiszą — zależą od ludzkiej chęci. [przypis redakcyjny]

[22]

pragniewa (…) rozdzielona — pragniemy, rozdzieleni (starop. liczba podwójna). [przypis redakcyjny]

Jednorazowo Miesięcznie

Inna kwota

Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard

Dane do przelewu tradycyjnego:

nazwa odbiorcy

Fundacja Wolne Lektury

adres odbiorcy

ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

numer konta

75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

tytuł przelewu

Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

wpłaty w EUR

PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

Wpłaty w USD

PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

SWIFT

WBKPPLPP

Zamknij

Proszę czekać...

🖨️

Czytaj w przypisie dolnym

Zaloguj się / Załóż konto

Słuchaj od tego miejsca

Lektury szkolne za darmo dla wszystkich dzieciaków? To możliwe! Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku!
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Wolne Lektury

Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

Kto raz pokocha czytanie, już nigdy nie będzie całkiem sam. Książki ratują życie. W Wolnych Lekturach znajdziecie ich bez liku.

Paulina Młynarska

Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

Co nowego na Wolnych Lekturach? Dowiesz się z naszego newslettera. Kliknij, by się zapisać.

Nie bądź wuj ponury, wspieraj Wolne Lektury!

Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.
Czy wiesz, że jeśli włączysz subskrypcję, to pomożesz uwolnić kolejną książkę?

Kliknij obrazek, by subskrybować!

Wolne Lektury rozwijają się dla Ciebie. A co ty zrobiłeś dla Wolnych Lektur? Wesprzyj nas!

Czy wiesz, że żeby wciąż docierać do miejsc, w których nie wszyscy mają dostęp do biblioteki, potrzebujemy Twojego wsparcia? Kliknij i dorzuć się!

Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.