Wolne Lektury potrzebują Twojej pomocy...

Dzisiaj aż 15 770 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Dołącz

Dzisiaj aż 15 770 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach — dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia [kliknij, by dowiedzieć się więcej]

x
Pieśń VII (Trudna rada w tej mierze, przyjdzie sie rozjechać...) → ← Pieśń V (Kto ma swego chleba...)

Spis treści

      Jan KochanowskiPieśni, Księgi pierwszePieśń VI[1][2]

      1
      Acz mię twa droga[3], miła, barzo boli,
      Nie chcę cię trzymać przeciw twojej woli;
      Z mej strony bodaj wszystko dobre miała,
      Kędy sie kolwiek będziesz obracała.
      5
      Lecz sama widzisz, jakie wiatry wstają,
      Jakie po niebie chmury sie mieszają.
      Ja wiem, co umie morze i szalony
      Wicher, na wody słone uniesiony.
      Niech żony srogich pohańców[4] i dzieci
      10
      Doświadczą, jakim pędem wicher leci
      Morze mieszając: huczą srogie wały,
      A brzeżne w gruncie[5] wzdrygają sie skały.
      Takci sie biednej Europie[6] dostało,
      Jeno że wołu chciała przysieść mało[7],
      15
      Bo sie z nienagła przymknął[8] z nią ku wodzie,
      Potym jak płynie, tak płynie bez łodzie.
      A ta dopiero zlękła sie nieboga,
      Gdzie pojźrzy, zewsząd morze, zewsząd trwoga;
      Brzegu nie widać, przewoźnik niepewny,
      20
      Strach serce ujął, a w oczu płacz rzewny.
      A gdy do sławnej Krety przypłynęła,
      Z wielkiej tesknice włosy targać jęła,
      Skarżąc sie z płaczem: «Ojcze mój łaskawy,
      Któregom zbyła[9] prze me głupie sprawy[10].
      25
      Com ja tu miała czynić w tej krainie?
      Mało jest jedna śmierć panieńskiej winie.
      Ale na jawiż płaczę swej lekkości[11]?
      Czy mię pokusa łudzi krom winności[12],
      Która przez wrota kościane[13] wychodzi,
      30
      A na człowieka sny dziwne przywodzi?
      Lepiej li było przez morze sie pławić
      Czy nad polnemi kwiatkami sie bawić?
      By[14] mi sie teraz dostał jako w ręce
      On wół bezecny, byłby w takiej męce,
      35
      Żeby mu ze łba musiały spaść rogi,
      Chociaż był u mnie niedawno tak drogi.
      Nie miałam wstydu, dom swój opuszczając,
      I teraz nie mam, śmierci odkładając;
      Boże mój, jesli słyszysz prośbę moję,
      40
      Niechaj dziś nago w pośrzodku lwów stoję.
      Pierwej niż pleśnią piękna twarz przypadnie[15]
      I zupełnemu[16] ciału krasa[17] spadnie,
      Niechaj mię wilcy pożrą w tej gładkości,
      A po pustyniach rozniosą me kości»
      45
      Nikczemna dziewko — ojciec ci przyciska[18]
      Czemu nie umrzesz? Strzyma cię ta niska
      Jedlina i pas[19] zaniesiony w cale[20];
      A jeslić milsza śmierć na ostrej skale,
      Daj sie w moc wiatrom a skocz z góry śmiele,
      50
      Niżbyś wolała siedzieć u kądziele,
      Królewska dziewka, i być w ręce dana
      Srogiej pogance, winna bywszy[21] pana.

      Przypisy

      [1]

      Ks. 1, Pieśń VI — Pieśń jest parafrazą ody Horacego (zob. Carmina III 27, w. 13–64) noszącej tytuł Ad Galateam (Do Galatei). [przypis redakcyjny]

      [2]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [3]

      droga — tu: podróż, wyjazd. [przypis redakcyjny]

      [4]

      pohaniec — poganin, niechrześcijanin; tu: chodzi o Turków i Tatarów. [przypis redakcyjny]

      [5]

      w gruncie — od podstaw. [przypis redakcyjny]

      [6]

      biednej Europie — w mit. gr. królewna Europa została porwana przez Jowisza, który przybrał postać byka (u Kochanowskiego woła). [przypis redakcyjny]

      [7]

      wołu chciała przysieść mało (starop.) — chciała na krótko usiąść na wołu. [przypis redakcyjny]

      [8]

      sie z nienagła przymknął (starop.) — powoli się zbliżył. [przypis redakcyjny]

      [9]

      zbyć (starop.) — stracić. [przypis redakcyjny]

      [10]

      sprawy (starop.) — uczynki. [przypis redakcyjny]

      [11]

      na jawiż płaczę swej lekkości — na jawie opłakuję swą lekkomyślność (w niektórych komentarzach: hańbę). [przypis redakcyjny]

      [12]

      krom winności (starop.) — bez winy. [przypis redakcyjny]

      [13]

      wrota kościane — w mit. gr. i rzym. istnieją dwie bramy poprzez które sny wychodzą z podziemia; złudne sny przechodzą przez bramę z kości słoniowej, a sny prawdziwe przez bramę z rogu. [przypis redakcyjny]

      [14]

      by (starop.) — gdyby. [przypis redakcyjny]

      [15]

      przypadnie — pokryje się. [przypis redakcyjny]

      [16]

      zupełnemu — pełnemu, jędrnemu (w niektórych komentarzach: doskonałemu). [przypis redakcyjny]

      [17]

      krasa (daw.) — piękność. [przypis redakcyjny]

      [18]

      ci przyciska — nalega, naciska na ciebie. [przypis redakcyjny]

      [19]

      Strzyma cię (…) Jedlina i pas — utrzyma cię jedlina i przepaska (odwołanie do znanych z antyku sposobów popełniania samobójstwa przez kobiety). [przypis redakcyjny]

      [20]

      w cale (starop.) — w całości. [przypis redakcyjny]

      [21]

      winna bywszy — tu: będąc godna. [przypis redakcyjny]

      Zamknij
      Proszę czekać…
      x