Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 374 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Oferta dla Przyjaciół

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur. Kliknij, by przejść do strony płatności!

x
Tren XII → ← Tren X

Spis treści

      Jan KochanowskiTrenyTren XI[1]

      «Fraszka cnota»[2], powiedział Brutus porażony[3].
      Fraszka, kto sie przypatrzy, fraszka z każdej strony.
      Kogo kiedy pobożność jego ratowała?
      Kogo dobroć przypadku złego[4] uchowała?
      Nieznajomy[5] wróg[6] jakiś miesza ludzkie rzeczy[7],
      Nie mając ani dobrych, ani złych na pieczy[8].
      Kędy jego duch więnie[9], żaden nie ulęże[10]:
      Praw li, krzyw li[11], bez braku[12] każdego dosięże[13].
      A my rozumy swoje przedsię[14] udać chcemy[15],
      Hardzi miedzy prostaki[16], że nic nie umiemy[17].
      Wspinamy sie do nieba, Boże tajemnice
      Upatrując[18], ale wzrok śmiertelnej źrzenice[19]
      Tępy na to; sny lekkie[20], sny płoche[21] nas bawią[22],
      Które sie nam podobno[23] nigdy nie wyjawią.
      Żałości, co mi czynisz? Owa[24] już oboje
      Mam stracić — i pociechę, i baczenie[25] swoje?

      Przypisy

      [1]

      W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

      [2]

      fraszka cnota — cnota jest fraszką, cnota nic nie znaczy. [przypis redakcyjny]

      [3]

      Brutus porażony — pokonany; Brutus, reprezentant cnót rzymskich, zabójca Juliusza Cezara (44 r. p.n.e.), został pokonany przez Oktawiana Augusta pod Filippi (42 r. p.n.e.). Po klęsce popełnił samobójstwo i miał wtedy powiedzieć: „O nędzna cnoto, byłaś tedy tylko słowem, a ja cię czciłem jako coś rzeczywistego, ty zaś byłaś niewolnicą Losu”. [przypis redakcyjny]

      [4]

      przypadku złego — od złego przypadku. [przypis redakcyjny]

      [5]

      nieznajomy* (starop.) — nieznany. [przypis redakcyjny]

      [6]

      wróg* — tu: zła siła, diabelska siła, los, fatum, być może chodzi nawet o szatana. [przypis redakcyjny]

      [7]

      ludzkie rzeczy (daw.) — sprawy ludzkie. [przypis redakcyjny]

      [8]

      na pieczy (starop.) — w opiece (por. współczesne: mieć pieczę nad czymś). [przypis redakcyjny]

      [9]

      więnie (forma starop.) — powieje, zawieje. [przypis redakcyjny]

      [10]

      nie ulęże (forma starop.) — nie ulegnie w znaczeniu: nie schowa się, nie uchroni się. [przypis redakcyjny]

      [11]

      praw li, krzyw li (starop.) — czy to sprawiedliwy, czy to niesprawiedliwy. [przypis redakcyjny]

      [12]

      bez braku* (starop.) — bez wyboru, bez wyjątku. [przypis redakcyjny]

      [13]

      dosięże (forma starop.) — dosięgnie. [przypis redakcyjny]

      [14]

      przedsię (starop.) — mimo to, jednak. [przypis redakcyjny]

      [15]

      udać* — zalecić, przemycić coś, co nie ma prawdziwej wartości; rozumy swoje przedsię udać chcemy: przecież chcemy udawać rozumnych, rozsądnych. [przypis redakcyjny]

      [16]

      hardzi miedzy prostaki — dumni między prostakami. [przypis redakcyjny]

      [17]

      że* — tu: choć. [przypis redakcyjny]

      [18]

      upatrując — podpatrując. [przypis redakcyjny]

      [19]

      źrzenice (starop. forma D. lp rodz. ż.) — źrenicy. [przypis redakcyjny]

      [20]

      lekki* (starop.) — posiadający małą wartość. [przypis redakcyjny]

      [21]

      płochy (starop.) — niestały, posiadający małą wartość. [przypis redakcyjny]

      [22]

      bawić* (daw.) — zaprzątać uwagę, tu: zwodzić. [przypis redakcyjny]

      [23]

      podobno (starop.) — może, prawdopodobnie. [przypis redakcyjny]

      [24]

      owa (starop.) — słowo wyrażające możliwość, że coś się stanie. [przypis redakcyjny]

      [25]

      baczenie (starop.) — rozum, rozsądek. [przypis redakcyjny]

      Close
      Please wait...