Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wulgarne | żartobliwie | żeglarskie | zoologia

Według języka: wszystkie | français | Deutsch | polski


Znaleziono 11107 przypisów.

*** — w spisie treści wiersz figuruje jako życie, epopeja!; na stronie utworu tytuł się nie pojawia. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz występuje jako czwarta zima; na stronie utworu tytułu brak. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz występuje jako dobry wieczór, w tomiku na stronie z wierszem tytułu brak. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz występuje jako do konopi?; na stronie utworu tytułu brak. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz występuje jako rumowiska głazów; na stronie utworu tytułu brak. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz występuje pod tytułem pomarańcze; na stronie utworu tytułu brak. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz występuje pod tytułem uaa a II, na stronie utworu tytułu brak. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz występuje pod tytułem z cyklu: epifanie, na stronie z utworem tytułu brak. [przypis edytorski]

wspłonąć — tu: zapalić się, zapłonąć. [przypis edytorski]

wspójrzy — dziś popr.: spojrzy. [przypis edytorski]

współcześnie — dziś w tym znaczeniu: równocześnie. [przypis edytorski]

współcześnie — tu: jednocześnie. [przypis edytorski]

współcześnie — tu: równocześnie. [przypis edytorski]

współcześni komediopisarze [godzili] w szeregowców tego ruchu — Kratinos w komedii Pan-optai, „Wszech-widzący”, wyszydził filozofa Hippona, Ameipsias w komedii Konnos ogół sofistów i Sokratesa stronę zewnętrzną, Eupolis w Kolakes, „Pasożyci”, przyjaciół Kalliasa, patrona sofistów. [przypis tłumacza]

Współcześni patrząc na to, jak uległy (…) powiedzieli o nim, że nie było nadeń lepszego sługi ani gorszego pana — Tacyt Annales VI, 20. [przypis autorski]

Współczesna literatura europejska (…) ni planów wykończonych, ni materiałów na nowe instytucje i budowle — B. Chlebowski, Neoromantyzm współczesny i zależna od niego nowa krytyka, „Książka” 1907, nr 7–8. [przypis autorski]

Współczesne badania niemieckie (F. Martini) całkowicie potwierdzają tę krótką historię terminu „die Moderne” (…) — por. F. Martini, Die Moderne, w: Reallexikon der deutschen Literaturgeschichte, t. II, Berlin 1961. [przypis autorski]

„Współczesność” — dwutygodnik literacko-artystyczny, wydawany w Warszawie w latach 1956–1971. [przypis edytorski]

Współczesny Werther szumi intelektualnie dość długo, zanim tężyzna młodego umysłu przejdzie w apatię dojrzałego Europejczyka — A. Neuwert-Nowaczyński, Anarchia literacka w Niemczech. (Studium pesymistyczne), „Ateneum” 1899, t. III, z. 2, s. 206. [przypis autorski]

współczuć z kimś (daw.) — dziś: współczuć komuś. [przypis edytorski]

Współczucie (misericordia) — Zob. 18, Obj. i uw. [przypis redakcyjny]

współczucie (…) wbrew dosłownemu znaczeniu — Zob. 20, Obj. [przypis redakcyjny]

współdziałać sobie — dziś: współdziałać ze sobą. [przypis edytorski]

współdziała powodzeniu pisma — dziś raczej: współdziała na rzecz powodzenia pisma. [przypis edytorski]

współką — dziś popr.: spółką. [przypis edytorski]

współka (daw.) — dziś: spółka. [przypis edytorski]

współka (daw.) — spółka. [przypis edytorski]

współkopaczów — dziś popr.: kopaczy. [przypis edytorski]

współplemieńcy — (p. I, VI, 2, uwaga do słowa Idumea). „Potem Hirkan… podbił wszystkich Idumejczyków, pozwoliwszy im mieszkać w kraju, jeżeli przyjmą obrzezanie i żydowskie zakonne prawa. Idumejczykowie, żałując opuścić ojczyznę swoją, pozwalają dopełnić na sobie obrzezanie” (Starożytności III, IX, 1, przekład Lippomana). „Kostobar rodem Idumejczyk… pochodził z pokolenia Kapłanów Kozy (Kozego, Κοζέ, przyp. tłum.), którego za Boga poczytują Idumejczykowie”. „Antygon krzyczał (kazał odkrzyknąć, przyp. tłum.)… że postąpią przeciwko zwyczajnych prawideł swoich (że postąpią niesprawiedliwie, przyp. tłum.), jeżeli zrobią królem Heroda, człowieka podłego urodzenia, Idumejczyka, a zatem w połowie tylko żyda” (XIV, XV, 2). Te cytaty wyjaśniają, w jakim stosunku stali do siebie Żydzi i Idumejczycy (Edomici). [przypis tłumacza]

współpowietnik (daw.) — mieszkaniec tego samego powiatu. [przypis edytorski]

współpowietnik — mieszkaniec tego samego powiatu. [przypis edytorski]

współpracownictwo — dziś popr.: współpraca. [przypis edytorski]

współpracownictwo — dziś: współpraca. [przypis edytorski]

współtowarzyszów — dziś popr. forma D. lm: współtowarzyszy. [przypis edytorski]

współtowarzyszów — dziś popr. forma: współtowarzyszy. [przypis edytorski]

współtowarzyszów — dziś popr.: współtowarzyszy. [przypis edytorski]

współzawodniczyłyby przy klepsydrach — W sądzie miała każda z procesujących się stron czas do mówienia ograniczony klepsydrą, tj. zegarem wodnym. [przypis tłumacza]

Wspólna podróż trwała niespodziewanie długo… — w r. 1848 około 4 tysięcy młodzieży przekradło się z Królestwa za granicę, początkowo w Poznańskie, później do Galicji, a stąd na Węgry, ażeby wziąć udział w walkach narodowowyzwoleńczych skierowanych przeciw zaborcom. Rzecki uczestniczy w powstaniu węgierskim przeciw Austrii (marzec 1848 — październik 1849). Brało w nim udział około 2 tys. Polaków, wśród nich generałowie: Bem, Dembiński, Wysocki. Powstanie zostało stłumione przez Austrię przy znacznej pomocy wojskowej cara Mikołaja I (130-tysięczna armia pod dowództwem Paskiewicza). Po kapitulacji wojsk węgierskich żołnierze polscy schronili się do Turcji, gdzie zostali internowani. W końcu r. 1850 pozwolono im się rozjechać. Część osiedliła się w Turcji, większość odpłynęła na zachód, do Anglii, a stąd do Stanów Zjednoczonych. Tylko nielicznym udało się powrócić do kraju. [przypis redakcyjny]

Wspólna — ulica w centrum Warszawy. [przypis edytorski]

w spólnictwie niedoli, czując trwogę świętą — tj. w poczuciu, że spod owego prawa, które byt utożsamiło z cierpieniem, nie była wyjęta nawet Rodzina Najświętsza. [przypis redakcyjny]

Wspólny kłopot — κοινὸς ὁ πόνος, laboremque communem esse, unsere Aufgabe sei auch die eurige (Cl.), [pominięto tłum. na rosyjski]. [przypis tłumacza]

Wspólny moment, urabiający duchowość pokolenia romantyki niemieckiej, był natury negatywnej (…) nawet trudność rozpowszechnienia dokonań artystycznych — W. Dilthey, Das Erlebnis…, s. 270. [przypis autorski]

Wspólny znak jeden wszystkich ludzi krewni:
Wszyscy bez miary nowe cacka wielbią,
Chociaż ze starych ulepione cacek,
I proch przenoszą trochę pozłocony
Nad przyprószone lekkim pyłem złoto.

[przypis edytorski]

wspór (daw.) — wsparcie. [przypis edytorski]

W spodnią szatę lnianą, świętą, przyoblecze się, spodnie też lniane będą na ciele jego, — „To uczy, że Aharon wewnątrz [w Najświętszym Miejscu] nie służył w ośmiu szatach [Najwyższego Kohena], w których pełnił służbę na zewnątrz [tego miejsca], jako że zawierały one złoto, a oskarżyciel nie może stać się obrońcą [Aharon prosząc o wybaczenie nie mógł mieć na sobie złota, które przypominałoby o grzechu złotego cielca]. [Wewnątrz służył] w czterech szatach, jakie miał zwykły kohen, które [na tę okazję] były całe ze lnu”, Raszi do 16:4 [1]. [przypis tradycyjny]

w spokojnej zaciszy — dziś popr.: w spokojnym zaciszu. [przypis edytorski]

W spokojnych jego rysach — podobnie w Korsarzu Byrona (I. 10): „the lightest palenes thrown a long the govern'd aspect, speak alone of deeper passions”. [przypis redakcyjny]

W społeczeństwie cywilizowanym istnieją (…) Z jednej strony są to instytucje, jako wielkie i stałe ciała (…) Z drugiej strony są to serie, jako dowolne i dość zacieśnione, z natury swej nowatorskie ugrupowania (…) nic więcej wspólnego — F. Mentré, Les générations sociales, 1920, s. 226. [przypis autorski]

w społeczeństwie (daw.) — tu: we wspólnocie, razem, wspólnie. [przypis edytorski]

wspołeczeństwo — towarzystwo. [przypis redakcyjny]

wspołeczeństwo — zrzeszenie ludzkie [społeczeństwo. Red. WL]. [przypis redakcyjny]

wspomieniemy — od starop. wspomionąć (dawn. wspomięnąć), wspomienę a. wspomionę; dziś wspomnieć. [przypis redakcyjny]

Wspomina Arystoteles starą ustawę Pittakową — Arystoteles Politica 3. [przypis edytorski]

Wspominają historykowie — Valerius Maximus, ks. 2, rozdz. 1. [przypis edytorski]

wspomina na ojca — dziś popr.: wspomina ojca a. myśli o ojcu. [przypis edytorski]

Wspominana wcześniej opłata w wysokości 2 centów z tytułu mechanicznej reprodukcji była czym innym niż opłata z tytułu publicznego odtwarzania takich płyt, o ile takie odtwarzanie odbywało się dla zysku. USA Copyright Act of 1909, http://www.copyright.gov/history/1909act.pdf, (dostęp 26.04.2014), ust. 1 punkt e). [przypis autorski]

wspomina (…) o współtowarzyszach i rodzinie — dziś popr.: wspominać współtowarzyszy i rodzinę (bezpośrednio z B.). [przypis edytorski]

Wspomina tam w jednym z rozdziałów nieśmiertelnego odkrywcę Ameryki, wśród zaś konkwistadorów najbardziej ludzkiego, Krzysztofa Kolumba…La Mer, wydanie z r. 1926, s. 318–321. [przypis autorski]

wspominek (daw.) — dar, pozwalający wspominać osobę obdarowującą. [przypis edytorski]

wspomionąć (starop.) — wspomnieć. [przypis edytorski]

wspomionął (starop.) — wspomniał. [przypis edytorski]

wspomionę (starop. forma) — dziś: wspomnę. [przypis edytorski]

wspomnąć — dziś popr.: wspomnieć. [przypis edytorski]

Wspomnę wtedy na przymierze Moje z Jakubem, i na przymierze Moje z Icchakiem i na przymierze Moje z Abrahamem wspomnę — „Dlaczego [praojcowie] wymienieni są tu w odwrotnej kolejności? Aby nauczyć, że sam Jakub, najmłodszy [z nich], jest wart tego, [by przez jego zasługi uratowani zostali jego potomkowie], a jeśli on nie jest dość wart, to jest z nim Icchak, a jeśli i ten nie jest wart, to oto jest z nim Abraham, który [bez wątpienia] zasługuje na to. I dlaczego [słowo] „wspomnę” nie jest powiedziane w przypadku Icchaka? [Bóg mówi]: ponieważ prochy Icchaka są widoczne przede Mną, [jakby] były usypane i leżały na ołtarzu, [bowiem Icchak było gotów stać się ofiarą całopalną]”, Raszi do 26:42 [2]. [przypis tradycyjny]

wspomniał Bóg na Abrahama — «Co wspomniał o Abrahamie, [ratując] Lota? Przypomniał sobie, że Lot wiedział, iż Sara jest żoną Abrahama, słyszał jak Abraham w Micraim nazywa ją swoją siostrą, ale nie wyjawił sekretu; ponieważ Lot miał dla Abrahama miłosierdzie, dlatego i Bóg okazał Lotowi miłosierdzie», zob. Raszi do 19:29. [przypis edytorski]

wspomniał Bóg na przymierze Swoje — Bóg przysiągł wszystkim trzem [Praojcom], że da im Ziemię Kanaan, a teraz zbliżał się koniec 400 lat, o których mówił Abrahamowi (por. Rdz 15:13-21), zob. Raszbam do 2:24. [przypis tradycyjny]

wspomniał — «[Bóg] wspomniał na to, że [w noc ślubu, Rachel] przekazała siostrze znaki rozpoznawcze (zob. komentarz do Ks. Rodzaju 29:25), oraz to, że dręczyła się myślą, by nie przypadał jej los [żony] Esawa, jeśli Jakub się z nią rozwiedzie z tego powodu, że nie dała mu dzieci, bo nawet niegodziwiec Esaw miał już taką myśl, gdy usłyszał, że [Rachel] nie ma dzieci», zob. Raszi do 30:22. [przypis edytorski]

wspomniał — u Cylkowa: 'pomnił'; hebr. פָּקַד (pakad): ‘zwrócić uwagę, zliczyć, wspomnieć, wyznaczyć, dokonać przeglądu, nawiedzić, być wezwanym, być odliczonym’. [przypis edytorski]

wspomnianego miesiąca — Panemosa, lipca. [przypis tłumacza]

wspomni — dziś popr. forma 2.os.lp trybu rozk.: wspomnij. [przypis redakcyjny]

Wspomnieć wspomni — hebr. פָּקַד (pakad): ‘zwrócić uwagę, zliczyć, wspomnieć, wyznaczyć, dokonać przeglądu, nawiedzić, być wezwanym, być odliczonym’, por. ten sam czasownik użyty w Ks. Rodzaju 21:1 w odniesieniu do Sary oraz w Ks. Wyjścia 3:16. [przypis edytorski]

wspomnień — w pierwodruku stale: spomnienie, spominać. [przypis redakcyjny]

Wspomnienia a. Pamiętniki — (niem.) Memoiren, dzieło Berthy von Suttner (1843–1914) z 1909 r. [przypis edytorski]

Wspomnienia księcia Trubeckiego są testamentem jego myśli — Wspomnienia z lat dziecięcych wyszły pt. Iz proszłago, wspomnienia z lat uniwersyteckich i późniejszych (aż do końca XIX w.) wychodziły w miesięczniku „Russkaja Mysl”; w przedruku ukazały się w r. 1922. [przypis autorski]

Wspomnienia z martwego domu — tytuł dzieła Запи́ски из Мёртвого до́ма Fiodora Dostojewskiego tłumaczono na polski także jako: Wspomnienia z domu umarłych czy Zapiski z martwego domu. [przypis edytorski]

Wspomnienie — było ogłoszone w książce zbiorowej Pamięci Wilhelma Feldmana (Kraków, 1922). [przypis redakcyjny]

Wspomnijcie (…) przygodę Cerbera — Herkules za rozkazem wyższych wyroków zstąpiwszy do piekieł i uwalniając Tezeusza, Cerbera okuł w łańcuchy. Widzimy tu jasną alegorię bezowocnego i niedołężnego oporu przeciwko woli i wyrokom bożym. [przypis redakcyjny]

Wspomnij na Abrahama — „Jeśli zgrzeszyli przeciwko Dziesięciu Przykazaniom, to [pomnij, że] ich Praojca, Abrahama, wystawiłeś na dziesięć prób, a nie otrzymał za to nagrody, daj mu ją teraz i niech tamte dziesięć zrównoważy za te Dziesięć”, Raszi do 32:13 [1]. [przypis tradycyjny]

wspomnij na (daw.) — pamiętaj o. [przypis edytorski]

wspomnione — dziś: wspomniane. [przypis edytorski]

wspomnionemu — dziś popr.: wspomnianemu. [przypis edytorski]

wspomni (starop. forma) — dziś 3.os.lp trybu rozk.: wspomnij. [przypis edytorski]

wspomni (starop. forma) — wspomnij. [przypis edytorski]

Wspomni, że to jest ten lud, od którego święty / Twój grób, Panie, beł tem psom plugawem odjęty — zbyteczna chyba dodawać, że to tylko legenda średniowieczna, jakoby Karol Wielki miał wyzwolić Ziemię Świętą z pod jarzma muzułmanów. [przypis redakcyjny]

wspomynaty (ukr.) — wspominać. [przypis edytorski]

wspornik (archit.) — występ w murze często ozdobny, służący do podtrzymywania. [przypis redakcyjny]

w sposób konieczny podstawą zjawisk zewnętrznych — w pierwszym wydaniu następuje tu kilka jeszcze określeń, które w wydaniu drugim zostały na początku § 3 trochę inaczej ujęte i szerzej rozprowadzone. Pierwotnie brzmiały one tak: „Na tej konieczności a priori polega apodyktyczna pewność wszystkich twierdzeń geometrycznych i możliwość ich konstrukcji a priori. Mianowicie gdyby to wyobrażenie przestrzeni było pojęciem osiągniętym a posteriori, które by wydobyte zostało z powszechnego zewnętrznego doświadczenia; to by pierwsze zasadniczo twierdzenia określeń matematycznych były po prostu spostrzeżeniem tylko. Odznaczałyby się więc całą przypadkowością spostrzeżenia i nie byłoby zgoła koniecznym, aby pomiędzy dwoma punktami była jedna tylko linia prosta, ale tak by jeno zawsze nauczało doświadczenie. Co jest wzięte z doświadczenia, ma jedynie powszechność porównawczą [comparative Allgemeinheit] tj. za pomocą indukcji. Można by tedy powiedzieć tylko: o ile zauważono dotychczas, nie znaleziono przestrzeni, która by miała więcej niż trzy wymiary”. [przypis tłumacza]

w sposób następujący — ταύτῃ, hac parte, an dieser Stelle (Cl.), [pominięto tłum. na rosyjski]. Odstępuję od tej tradycji przekładu, gdyż u Papego (str. 402 b) znajduję „an demselben Orte” = ἐν ταὐτῶ, a natomiast w skromnej gramatyce Ludwika Ćwiklińskiego (str. 44, Lwów, 1902) ταύτῃ oddane przez „tak”, co odpowiada mojemu zwrotowi: „w sposób następujący”. Popiera to Pape: „ταύτῃ, dem Frageworte πῇ entsprechend, auf diese Weise”. [przypis tłumacza]