Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Taras Szewczenko, Kobzarz, Księgarnia Polska A. D. Bartoszewicza i M. Biernackiego, Lwów [1883].

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Uniwersytecką w Toruniu z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Biblioteki. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Kopeć-Gryz, Wojciech Kotwica.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Ilustracja na okładce: Ilja Riepin (1844-1930), domena publiczna.

Szacowany czas do końca: -
Taras Szewczenko, Kobziarz, Iwan Podkowa

Taras Szewczenko

Iwan Podkowa

tłum. Władysław Syrokomla

Noc Tarasowa → ← Dumka (Po co u mnie czarne brewki?)

Spis treści

    1. Grób: 1
    2. Morze: 1
    3. Wiatr: 1

    Taras SzewczenkoIwan Podkowatłum. Władysław Syrokomla

    Иван Підкова

    I

    1
    W Zaporożu grzmi armata,
    Przed panem Iwanem.
    Zaporożec w dawne lata
    Potrafił być panem.
    5
    Panowali, zdobywali
    Swobodę i chwałę;
    Ledwie świadczą ich z oddali
    Kopce pozostałe.
    Oj, wysoko się wznosiły
    10
    GróbNa polu kurhany,
    Gdzie legł Kozak do mogiły
    W kitajkę[1] przybrany.
    A mogiła kształtem wzgórza
    Aż obłoki bodzie,
    15
    Wiatrom żale swe wynurza,
    Szepcze o swobodzie.
    Pradziadowskiej świadek sławy,
    Powiada ją młodzi;
    A wnuk słucha jej ciekawy
    20
    I piosnkę wywodzi.
    Och, szalono w Ukrainie,
    Licho daj go czartu!
    A w gorzałce, w miodzie, w winie
    Nabywano hartu.
    25
    Dobre niegdyś było życie
    W ukraińskiej stronie.
    Może sercu coś ulżycie,
    Gdy je wam wydzwonię.

    II

    Wiatr, MorzeCzarną chmurę wicher niesie
    30
    Z Limanu[2] wybrzeży,
    Sine morze jak zwierz w lesie
    Ryczy, to się jeży.
    Gardziel[3] Dniepru już rozlany.
    «Chłopcy, hej, do wiosła!
    35
    Siądziem w czajki[4], pójdziem w tany,
    Byle woda niosła!»
    Wypłynęło Zaporoże,
    Aż Liman czernieje.
    Grajże teraz, sine morze,
    40
    Niechaj wiatr zawieje!
    Bije fala, płyńcie zdrowi,
    Ni ziemi, ni nieba,
    Aż drży serce — Kozakowi
    Tego tylko trzeba.
    45
    Wiosło taktem gra wesołym,
    Wykrzykują radzi[5],
    Pan ataman[6] płynie czołem,
    On wie, gdzie prowadzi.
    Chodzi z lulką[7] po swej łodzi,
    50
    I rozmyśla bacznie:
    Gdzie uderzyć mu przychodzi?
    Skąd robotę zacznie?
    Skręcił wąsy z gęstą miną,
    Czajkom stanąć każe,
    55
    Podniósł kołpak[8], wstrząsł[9] czupryną:
    «Zguba tobie, wraże[10]!
    Hej, mołodcy[11], droga znana,
    Ja Synopę[12] minę,
    Lecz w Carogród[13] do sułtana
    60
    Pójdziemy w gościnę».
    «Dobrze, ojcze atamanie,
    Zagramy w Bosforze!»
    «Dzięki, chłopcy! Niech się stanie!»
    I znów kipi morze.
    65
    Pan ataman lulkę kurzy,
    Na brzegu usiadłszy,
    Na niebiosach bada burzy
    I na falę patrzy.

    Przypisy

    [1]

    kitajka — chustka jedwabna, pierwotnie chińska, skąd nazwa (daw. Kitaj to Chiny); w tradycji kozackiej istniał zwyczaj przykrywania czerwoną kitajką twarzy zmarłego. [przypis edytorski]

    [2]

    liman — zatoka u ujścia doliny rzecznej do morza; tu zapewne: Liman Dniepru i Bohu na płn. wybrzeżu Morza Czarnego, na Ukrainie. [przypis edytorski]

    [3]

    gardziel (daw.) — r.m., tj. ten gardziel; dziś popr.: r.ż., tj. ta gardziel. [przypis edytorski]

    [4]

    czajka — szybka i zwrotna łódź kozacka. [przypis edytorski]

    [5]

    rad (daw.) — zadowolony. [przypis edytorski]

    [6]

    ataman — kozacki przywódca. [przypis edytorski]

    [7]

    lulka (daw.) — fajka. [przypis edytorski]

    [8]

    kołpak — wysoka czapka bez daszka, z futrzanym otokiem. [przypis edytorski]

    [9]

    wstrząsł — dziś popr.: wstrząsnął. [przypis edytorski]

    [10]

    wraże (daw.) — dziś popr. forma W.: wrogu. [przypis edytorski]

    [11]

    mołodec a. mołojec (z ukr.) — młody, dzielny mężczyzna; Kozak. [przypis edytorski]

    [12]

    Synopa — miasto portowe w płn. Turcji, nad M. Czarnym, ok. 650 km na wsch. od Stambułu. [przypis edytorski]

    [13]

    Carogród — dawna słowiańska nazwa Konstantynopola (ob. Stambuł), stolicy cesarzy bizantyjskich, używana również po zdobyciu tego miasta przez Turków. [przypis edytorski]

    Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

    Dane do przelewu tradycyjnego:

    nazwa odbiorcy

    Fundacja Wolne Lektury

    adres odbiorcy

    ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

    numer konta

    75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

    tytuł przelewu

    Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

    wpłaty w EUR

    PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

    Wpłaty w USD

    PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

    SWIFT

    WBKPPLPP

    Skopiuj link Skopiuj cytat
    Zakładka Istniejąca zakładka Notka
    Słuchaj od tego miejsca

    Pora na chwilę przerwy :)

    Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

    Lektury szkolne za darmo dla wszystkich dzieciaków? To możliwe! Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku!
    KRS: 0000070056
    Nazwa organizacji: Wolne Lektury

    Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
    Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

    Wolne Lektury to skarbnica mądrości otwarta na oścież. Tu wolno czytać wszystko. Tylko od was zależy, czy podejmiecie to wyzwanie. Tu już nic nie stoi na przeszkodzie. Wolność lektury, wolność wyboru, wolność wyobraźni – twoja wolność.

    Piotr Głowacki

    Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

    Co nowego na Wolnych Lekturach? Dowiesz się z naszego newslettera. Kliknij, by się zapisać.

    Potrzebujemy Twojej pomocy! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą. Kliknij i zadeklaruj comiesięczne wsparcie >>>

    Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.

    Regularnie dodajemy nowe książki. By ich nie przegapić, subskrybuj nasz kanał.

    Kliknij obrazek, by subskrybować!

    Zrób sobie prezent i wesprzyj Wolne Lektury – zaowocują nowymi książkami! Kliknij i dorzuć się!

    Czy wiesz, że wystarczyłoby 1000 osób, udzielających nam regularnego wsparcia, żeby zaspokoić podstawowe potrzeby Wolnych Lektur? Kliknij i dorzuć się!

    Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
    • NIP: 952-187-70-87
    • KRS: 0000070056
    • REGON: 017423865
    • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
    Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
    MKiDN
    Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.