Wolne Lektury potrzebują pomocy...



Wolne Lektury utrzymują się z dobrowolnych darowizn i dotacji.


Na stałe wspiera nas 373 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców.


Dołącz do darczyńców! Przyjaciele Wolnych Lektur zyskują wcześniejszy dostęp do nowych publikacji!
Potrzebujemy Twojej pomocy!

TAK, wpłacam
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Znajdź nas na YouTube

Audiobooki Wolnych Lektur znajdziesz na naszym kanale na YouTube.
Kliknij, by przejść do audiobooków.

x
Żeglarz → ← Z Petrarki

Spis treści

    1. Alkohol: 1
    2. Miasto: 1 2 3
    3. Obyczaje: 1
    4. Radość: 1
    5. Wieś: 1
    6. Zabawa: 1 2
    7. Zima: 1 2 3

    Adam MickiewiczSonety odeskieZima miejska[1]

    Zima, Miasto, Zabawa, RadośćPrzeszły dżdże wiosny, zbiegło skwarne lato
    I przykre miastu jesienne potopy,
    Już bruk, ziębiącą obleczony szatą,
    Od stalnej Fryzów niekrzesany stopy[2].
    Więzieni słotą[3] w domowej katuszy,
    Dziś na swobodne gdy wyjrzym powietrze,
    Londyński pojazd[4] tarkotem[5] nie głuszy
    Ani nas kręgi zbrojnymi[6] rozetrze.
    Witaj narodom miejskim[7] pora błoga!
    Już i Niemeńców, i sąsiednich Lechów[8]
    Tu szuka ciżba[9], tysiącami mnoga,
    Zbiegłych Dryjadom[10] i Faunom[11] uśmiechów.
    Tu wszystko czerstwi[12], weseli, zachwyca,
    Czy ciągnę tchnienie, co się zimnem czyści,
    Czy na niebieski zmysł[13] podniosę lica[14],
    Czyli[15] się śnieżnej przypatruję kiści[16].
    Jedna z nich pływa w niepewnym żywiole,
    Druga ciężarem sporsza[17] już osiadła;
    Tą wiatr poleciał stwardniałe kryć role
    Albo pobielić Wiliji[18] źwierciadła[19].
    Zima, Wieś, MiastoLecz kogo sioło[20] dzisiejsze uwięzi,
    Zmuszony widzieć łyse gór wiszary[21],
    Grunt dziki, knieję nagimi gałęzi
    Nie silną[22] zimne podźwignąć ciężary[23]
    Taki, gdy smutna ciągnie się minuta,
    Wreszcie zmieniony kraj porzuca z żalem
    I dając chętnie Cererę za Pluta[24],
    Pędzi wóz ku nam ciężarny metalem.
    Tu go przyjmują gościnne podwoje[25],
    Rzeźbą i farbą odziany przybytek,
    Tutaj rolnicze przepomina[26] znoje
    W pieszczonym gronie czarownych Charytek[27].
    Miasto, Zima, ZabawaNa wsi, zaledwie czarna noc rozrzednie,
    Każe wraz[28] Ceres wczesny witać ranek,
    Tu, chociaż słońce zajmie nieba średnie,
    Śpię atłasowych pod cieniem firanek.
    Lekkie nareszcie oblókłszy[29] nankiny[30],
    Modnej młodzieży przywoływam[31] koło;
    Strojem poranne zbywamy godziny
    Albo rozmową bawim się wesołą.
    Ten w lśniący kryształ[32] włożywszy oblicze,
    Wschodnim balsamem[33] złoty kędzior pieści;
    Drugi stambulskie oddycha gorycze[34],
    Lub pije z chińskich ziół ciągnione treści[35].
    A kiedy chwila dwunasta nadbieży,
    Wraz do śliskiego wstępuję powozu[36],
    Sobol lub rosmak[37] moje barki jeży
    I suto[38] zdobiąc, nie dopuszcza mrozu.
    Alkohol, ObyczajeNa sali orszak przywitam wybrany,
    Wszyscy siadają za biesiadnym stołem,
    W kolej szlą[39] pełne smaków porcelany
    I sztucznym[40] morzą[41] apetyt żywiołem.
    Pijemy węgrzyn[42], mocny setnym[43] latem,
    Wrą po kryształach koniaki i poncze[44];
    Płci[45] piękna gasi pragnienie muszkatem[46],
    Co dając rzeźwość, myśli nie zaplącze.
    A gdy się trunkiem zaiskrzą źrenice,
    Dowcipne, czułe wszystkim płyną słowa,
    Niejeden uwdzięk[47] zarumieni lice,
    Niejedna wzrokiem zapala się głowa.
    Nareszcie słońce zniżone zagasło,
    Rozsiewa mroki dobroczynna zima,
    Boginie dają do rozjazdu hasło,
    Zagrzmiały schody i już gości nie ma.
    Którzy są z szczęściem poufali ślepem,
    Pod twój znak idą, królu Faraonie[48].
    Lub zręczni lekkim wykręcać oszczepem[49],
    Pędzą po suknach wytoczone słonie[50].
    A gdy noc ciemne rozepnie zasłony
    I szklannym światłem[51] błysną kamienice,
    Młodzież, dzień kończąc wesoło spędzony,
    Tysiączną sanią[52] szlifuje ulice.

    Przypisy

    [1]

    Zima miejska — wiersz ukazał się w „Tygodniku Wileńskim” 15 lipca 1818 roku; był to pierwszy opublikowany wiersz Mickiewicza. [przypis redakcyjny]

    [2]

    stalna Fryzów stopa — podkowa koni fryzyjskich. [przypis redakcyjny]

    [3]

    słota — długotrwały deszcz. [przypis edytorski]

    [4]

    londyński pojazd — angielska kareta. [przypis edytorski]

    [5]

    tarkot — dziś: terkot. [przypis edytorski]

    [6]

    kręgi zbrojnymi — okutymi kołami. [przypis redakcyjny]

    [7]

    narody miejskie — mieszkańcy miast. [przypis edytorski]

    [8]

    Niemeńcy, Lechowie — Litwini i Polacy. [przypis edytorski]

    [9]

    ciżba — wielka liczba stłoczonych ludzi; tłum. [przypis edytorski]

    [10]

    driada (mit.gr.) — nimfa leśna żyjąca w drzewie. [przypis edytorski]

    [11]

    faun (mit.rzym) — lubieżny bożek leśny. [przypis edytorski]

    [12]

    czerstwy — zdrowy, krzepki; czerstwić: przydawać zdrowia, siły. [przypis edytorski]

    [13]

    niebieski zmysł — niebo. [przypis edytorski]

    [14]

    lico — twarz. [przypis edytorski]

    [15]

    czyli — tu: czy; czy też. [przypis edytorski]

    [16]

    śnieżna kiść — płatek. [przypis redakcyjny]

    [17]

    sporszy — większy. [przypis edytorski]

    [18]

    Wilia — rzeka na Białorusi i Litwie, prawy dopływ Niemna, przepływa przez Wilno. [przypis edytorski]

    [19]

    źwierciadło — dziś: zwierciadło. [przypis edytorski]

    [20]

    sioło (daw.) — osiedle wiejskie. [przypis edytorski]

    [21]

    wiszar (poet.) — urwisko, przepaść. [przypis edytorski]

    [22]

    nie silną — nie mającą siły. [przypis edytorski]

    [23]

    zimne ciężary — obfity śnieg. [przypis redakcyjny]

    [24]

    dając (…) Cererę za Pluta — zamieniając zboże na pieniądze; Ceres, Cerera (mit.rzym): bogini płodności, rolnictwa i urodzaju; Plutos (mit.gr.): bóg bogactwa. [przypis redakcyjny]

    [25]

    podwoje — drzwi; zwykle: okazałe, dwuskrzydłowe. [przypis edytorski]

    [26]

    przepominać — tu: zapominać. [przypis redakcyjny]

    [27]

    Charytki — gr. Charyty, rzym. Gracje: boginie wdzięku, piękna i radości. [przypis edytorski]

    [28]

    wraz — tu: zaraz. [przypis edytorski]

    [29]

    oblec — założyć, ubrać. [przypis edytorski]

    [30]

    nankin — strój poranny; nazwa od materiału, z którego stroje takie wykonywano, produkowanego w Chinach, w mieście Nankin. [przypis redakcyjny]

    [31]

    przywoływam — dziś: przywołuję [przypis edytorski]

    [32]

    lśniący kryształ — lustro. [przypis edytorski]

    [33]

    wschodni balsam — pomada. [przypis edytorski]

    [34]

    stambulskie oddycha gorycze — pali tytoń. [przypis redakcyjny]

    [35]

    z chińskich ziół ciągnione treści — herbata. [przypis redakcyjny]

    [36]

    śliski powóz — sanie. [przypis edytorski]

    [37]

    Sobol lub rosmak — futro z soboli lub rosomaków. [przypis edytorski]

    [38]

    suto — obficie. [przypis edytorski]

    [39]

    szlą — ślą. [przypis edytorski]

    [40]

    sztuczny (daw.) — wyrafinowany, sporządzony według prawideł jakiejś sztuki. [przypis edytorski]

    [41]

    morzyć — uśmiercać, zabijać; tu: zaspokajać. [przypis edytorski]

    [42]

    węgrzyn (daw.) — słodkie wino węgierskie. [przypis edytorski]

    [43]

    setny (daw.) — znakomity, wyborny; węgrzyn mocny setnym latem: stuletnie, mocne wino. [przypis edytorski]

    [44]

    poncz — gorący napój alkoholowy przyrządzany z wina, araku, rumu lub innego alkoholu oraz z herbaty, soku cytrynowego, cukru i przypraw korzennych. [przypis edytorski]

    [45]

    płci (daw. M. lp.) — płeć. [przypis edytorski]

    [46]

    muszkat — a. muszkatel: słodkie, aromatyczne wino deserowe. [przypis edytorski]

    [47]

    uwdzięk — wdzięk. [przypis edytorski]

    [48]

    faraon — dawna gra w karty. [przypis edytorski]

    [49]

    lekki oszczep — tu: kij bilardowy. [przypis edytorski]

    [50]

    pędzą po suknach wytoczone słonie — w bilard grano kulami z kości słoniowej. [przypis edytorski]

    [51]

    szklannym światłem — światłem w szybach. [przypis edytorski]

    [52]

    tysiączną sanią — tysiącami sań. [przypis edytorski]

    Close
    Please wait...