Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175915 przypisów.
Love of liberty brought us here (ang.)— Umiłowanie wolności przywiodło nas tutaj. [przypis edytorski]
lovininkas — seniau: teisėjo padejėjas. [przypis edytorski]
Lowelas — bohater romansu Richardsona Historia Clarissy Harlowe (1748); jego imię stało się nazwą pospolitą oznaczającą uwodziciela (lowelas). [przypis edytorski]
lowelas — [przypis edytorski]
lowelas — uwodziciel; od imienia bohatera romansu Richardsona Historia Clarissy Harlowe (1748). [przypis edytorski]
lower-deck (ang.) — dolny pokład na statku. [przypis edytorski]
Lowlands — nizinna, południowa część Szkocji. [przypis edytorski]
Lowton — wieś w Anglii, w hrabstwie Wielki Manchester. [przypis edytorski]
Loyola, Ignacy (1491–1556) — hiszpański ksiądz, założyciel zakonu jezuitów; kanonizowany w 1622. [przypis edytorski]
Loyola, Ignacy (1491–1556) — hiszpański ksiądz, założyciel zakonu jezuitów; kanonizowany w 1622. [przypis edytorski]
Loyola, Ignacy (1491–1556) — hiszpański święty, ksiądz, założyciel zakonu jezuitów; kanonizowany w 1622. [przypis edytorski]
Loyola, Ignacy (1491–1556) — święty Kościoła katolickiego, teolog, założyciel zakonu jezuitów. [przypis edytorski]
Loyson, Hiacynt, właśc. Charles Jean Marie Loyson (1827–1912) — słynny francuski zakonnik rzymskokatolicki i kaznodzieja; w głoszonych w katedrze Notre Dame kazaniach starał się pogodzić katolicyzm z nowoczesnymi ideami; w przemówieniu na zjeździe Międzynarodowej Ligi na rzecz Pokoju i Wolności stwierdzał m.in., że religia żydowska, katolicka i protestancka są „trzema wielkimi religiami ludów cywilizowanych”, co ściągnęło na niego surową krytykę kościelną; w 1869 protestował przeciwko sposobowi zwołania soboru watykańskiego, zaś w odpowiedzi na nakaz wycofania się ze swoich twierdzeń opublikował głośny list otwarty przeciwko „świętokradczemu wypaczaniu Ewangelii” trwającemu od dawna w Kościele; został ekskomunikowany, porzucił zakon i powrócił do świeckiego imienia; pochwalał pozbawienie papieży władzy świeckiej, w odezwie do biskupów katolickich krytykował dogmat o nieomylności papieskiej jako „bezbożny”. [przypis edytorski]
lozak, właśc. luzak — sługa obozowy. [przypis edytorski]
Lozanna — miasto w zach. Szwajcarii, siedziba administracyjna kantonu Vaud. [przypis edytorski]
loża karbonaryjska a. karbonariusze — tajne stowarzyszenia rewolucyjne, skierowane przeciwko absolutyzmowi, założone we Włoszech, działające w Europie w 1. poł. XIX w. [przypis edytorski]
loża — małe, kilkuosobowe pomieszczenie wyodrębnione w teatrach, salach widowiskowych itp. [przypis edytorski]
loża — tu: ganek albo antresola. [przypis edytorski]
López, Francisco Solano (1827–1870) — wojskowy i polityk paragwajski, syn prezydenta Carlosa Antonio Lópeza, wiceprezydent i dowódca armii, po śmierci ojca wybrany na prezydenta (1862); powodowany mocarstwowymi ambicjami wciągnął Paragwaj w krwawą wojnę z Argentyną, Brazylią i Urugwajem (wojna paragwajska 1864–1870), która doprowadziła kraj do upadku i okupacji. [przypis edytorski]
Løten — norweska gmina położona w Innlandet. [przypis edytorski]
lózny — tak w tekście źródłowym; dziś popr. pisownia: luźny (tu określenie sługi nie pełniącego żadnej wyznaczonej funkcji). [przypis edytorski]
lśniały (starop. forma) — lśniły. [przypis edytorski]
lśniący kryształ — lustro. [przypis edytorski]
lśnistszy (neol.) — bardziej lśniący. [przypis edytorski]
lśnistych — lśniących. [przypis edytorski]
lśniwo — blask, lśnienie. [przypis edytorski]
lśniwo (poet.) — lśniąca powierzchnia. [przypis edytorski]
Lu Tong (chiń. 卢 同, pinyin: Lu Tong, trp. Wade-Giles: Lu Tung lub Lotung; najprawdopodobniej 790–835) — chiński poeta z czasów dynastii Tang, który zasłynął dzięki swoim studiom nad kulturą herbaty. Znany był ze swojego upodobania do herbaty bardziej niż ze swojej poezji. [przypis tłumacza]
Lu Yu (chiń. 陆羽, pinyin. Lù Yǔ; 733–804) — chiński pisarz i kiper, autor Klasycznej księgi herbaty, pierwszego na świecie dzieła poświęconego herbacie. Bywa również przez Chińczyków nazywany bogiem lub świętym herbaty: cha shen 茶神 a. cha sheng 茶聖. [przypis tłumacza]
lub (daw.) — czy. [przypis edytorski]
Lub do bezpiecznej uciekła przystani, Lub była jednym… (daw.) — dziś popr.: albo… uciekła…, albo była jednym. [przypis edytorski]
lub (…), lub (starop. konstrukcja) — czy, czy; lub się wracasz, lub odchodzisz: czy wracasz, czy odchodzisz. [przypis edytorski]
lub, (…) lubo (starop.) — albo, albo. [przypis edytorski]
lub, lubo (starop.) — tu: czy, czy też. [przypis edytorski]
Lub proś bogów o zdrowie (aut te piari iube) — dosł.: „lub każ złożyć za siebie ofiarę oczyszczenia”, jako wariat; p. w. 292. [przypis tłumacza]
lub przegram, lub wezmę zwycięstwo (starop.) — dziś: czy przegram, czy odniosę zwycięstwo. [przypis edytorski]
lub siecze, lub chodzi (starop.) — czy zadaje ciosy, czy idzie; zarówno w walce wręcz, jak w poruszaniu się. [przypis edytorski]
Lub się bić sam a sam ze mną, lub chcesz gromadą (starop.) — czy chcesz się bić sam na sam, czy gromadą. [przypis edytorski]
lub (starop.) — tu: czy. [przypis edytorski]
lub starych farsach francuskich przechodzących z rąk do rąk, wciąż na nowo kształtowanych, upiększanych, przetwarzanych — np. Mistrz Pathelin z ok. 1465 roku. [przypis edytorski]
…lub też sporządzenie bodaj uzupełnienia, którego pono bardzo potrzebuje — poniechałem tego zamiaru. [przypis autorski]
lub — tu: choć; por. daw.: lubo. [przypis redakcyjny]
lub — [tu:] lubo; [tzn. daw. choć, chociaż]. [przypis redakcyjny]
lub złą, lub dobrą (starop.) — czy złą, czy dobrą. [przypis edytorski]
luba (przestarz.) — miła; ulubiona; ukochana. [przypis edytorski]
Lubart Dymitr Giedyminowicz (ok. 1313 – przed 1386) — syn Giedymina, książę połocki, włodzimierski i halicki. [przypis edytorski]
lubaszka — gatunek śliwki. [przypis edytorski]
Lubbock, John (1834–1913) — ang. antropolog, archeolog, biolog, polityk i arystokrata, 1. baron Avebury; członek parlamentu od 1870; interesował się prehistorią Europy (jako pierwszy wprowadził podział epoki kamiennej na paleolit i neolit), a także społecznym życiem owadów; autor prac: Prehistoric Times (1865); Ants, Bees, and Wasps (1882), The Pleasures of Life (1887–1889). [przypis edytorski]
lubczyk — środek na wzbudzenie miłości. [przypis tłumacza]
lubczyk — zioło, któremu przypisywano moc wzbudzania miłości. [przypis edytorski]
Lubecz — miasto na Ukrainie, nad Dnieprem. [przypis edytorski]
Lubelskie — województwo lubelskie, położone na wschodzie Polski. [przypis edytorski]
lubemi — dziś popr. forma N. lm r.m.: lubymi; tu zachowano daw. formę ze względu na rym. [przypis edytorski]
Lubi deszcz ziemia, lubi wysoki eter — z fragmentów Eurypidesa. [przypis tłumacza]
lubiać — dziś popr. forma: lubić. [przypis edytorski]
lubiał — dziś popr. forma 3.os.lp. cz. przesz.: lubił. [przypis edytorski]
lubiał — dziś popr.: lubił. [przypis edytorski]
lubian (daw.) — tu: forma krótsza przymiotnika r.m., z końcówką zerową, użyta w celu utrzymania rytmu jedenastozgłoskowca; lubiany. [przypis edytorski]
lubią bowiem prostaczą surowość i dlatego noszą białe szaty — τὸ γὰρ αὐχμεῖν ἐν καλῷ τίθενται λευχειμονεῖν τε διαπαντός, nam squalere honori ducunt et veste candida semper indui, denn eine rauhe Haut zu haben gilt ihnen für ebenso ehrenvoll, als beständig in weissen Gewändern einherzugehen (Clementz) [pominięto tłum. na rosyjski]. Różnice między tłumaczami pochodzą, jak sądzę, z niedostatecznego wgłębienia się w tekst. Λειχμειν wobec czystości nadzwyczajnej esseńczyków (Pape: „verwild ert aussehen”) dlatego tłumaczę przez „prostaczą surowość”, ponieważ esseńczycy gardzili oliwą jako kosmetykiem, że się tak wyrażę, symbolem elegancji; τὁ–τἑ, Pape: „und so, demnach” (II, 1078 b.) tłumaczę „i dlatego”; „białe szaty” (λευχειμονεῖν διαπαντός) w przeciwstawieństwie do „barwnych szat” były znowu symbolem prostoty. Clementza „ebenso–als” (τὁ–τἑ) [pominięto tłum. na rosyjski] uważam za błędne. Te subtelności są konieczne, gdyż chodzi o dokładne wniknięcie w charakter owych ludzi i ich obyczaje. [przypis tłumacza]
lubiemy — dziś popr.: lubimy. [przypis edytorski]
lubież — dziś: lubieżność. [przypis edytorski]
lubież — lubieżność. [przypis edytorski]
lubieżność kobiet jest tak wielka (…) Wedle p. Smitha nie lepiej dzieje się w małych królestwach Gwinei — „Kiedy kobiety (powiada) spotkają mężczyznę, chwytają go i grożą, że go oskarżą przed swoim mężem, jeżeli nimi wzgardzi. Wślizgują się w łóżko mężczyzny, budzą go i, kiedy je odpycha, grożą mu, że dadzą się złapać na gorącym uczynku”. [przypis autorski]
lubieżność — rozpusta. [przypis edytorski]
lubieżny bogacz kupował jego [Pyreikosa] dzieła na wagę złota, aby podnieść ich nicość przez cenę urojoną — Arystofanes, Bogactwo w. 602, Acharnejczycy w. 854; tudzież Pliniusza lib. XXX sec. 37 ed. Harduina. [przypis redakcyjny]
Lubię ja kwiaty (…) więcej im dobra udziela — Przez to porównanie poeta mówi: „Wszystkie stworzenia boże lubię ja tym bardziej, im one są lepszymi”. [przypis redakcyjny]
Lubił tu letnią porą przemieszkiwać Olgierd, ojciec Władysława Jagiełły (…) świadczy Narbutt — [zob.] Dzieje starożytne narodu litewskiego, t. V, s. 237. [przypis autorski]
Lubił zresztą korzystać z tego zwyczaju przed scenami o najwyższym tragicznym napięciu — por. Hamlet V, 1, Makbet II, 3. [przypis tłumacza]
Lubiłem lipę, co nad sławnym Janem — lipa Jana Kochanowskiego w Czarnolesie, uwieczniona przez niego w poezji. [przypis redakcyjny]
Lubimir — Kochanowski nazywa tchórza ironicznie Lubimirem, tj. miłośnikiem miru (pokoju). [przypis redakcyjny]
lubiony — dziś: ulubiony. [przypis edytorski]
Lubisz Kamelie, Ofelio? (…) co czarem odurzeń tchną, Ninon? — Istnieją dwie wersje polskie tego wiersza, różniące się właśnie w treści tej strofy, głównie w doborze kobiecych imion. Francuski oryginał wygląda następująco: Aimez-vous les camélias,/ Ophélia?/ Julia?/ Aimez-vous les acacias/ Languissant au vent sonore,/ Porcia?/ Léonore?/ La tubéreuse au long abandon,/ Ninon?/ Sur la pourpre royale, le lys,/ Alice? Drugi, obecnie bardziej popularny przekład tego utworu, także autorstwa Stanisława Korab-Brzozowskiego: Lubicie kamelie,/ Ofelie?/ Akacjowe puchy/ Czekające na wiatrów podmuchy,/ Izydoro,/ Lenoro?/ Na szkarłatach królewskich lilie,/ Emilie?/ Tuberozy, co czarem odurzeń tchną,/ Ninon? [przypis edytorski]
lubisz pana d'Angiviller, ale powinien byś mu powiedzieć, aby zamknął buzię pani de Marchais — Pani de Marchais, ładna i sprytna istota, którą łączył stosunek trwałej i wiernej miłości z hrabią d'Angiviller, była cokolwiek zalotna i umiała obudzić u pana de Guibert pewne zainteresowanie. Panna de Lespinasse, w swojej wiecznie czujnej zazdrości, spostrzegła niebezpieczeństwo i starała się je odwrócić, wprowadzając w grę miłość własną autorską Guiberta. Manewr ten kobiecy powiódł się; od tej chwili pan de Guibert ochłódł dla pani de Marchais zupełnie. [przypis tłumacza]
lubit (ros.) — kochać, lubić. [przypis edytorski]
lubka (daw., gw.) — ukochana, kochanka. [przypis edytorski]
Lublin 1961. [przypis autorski]
Lublin — miasto powiatowe, stolica województwa i powiatu lubelskiego. [przypis edytorski]
lublu atca (ros.) — kocham ojca. [przypis edytorski]
lublu prianik (ros.) — lubię piernik. [przypis edytorski]
lubo — chociaż, lecz. [przypis edytorski]
lubo — chociaż. [przypis edytorski]
lubo — choć, chociaż. [przypis edytorski]
lubo — choć. [przypis edytorski]
lubo (daw.) — albo. [przypis edytorski]
lubo (daw.) — chociaż, choć. [przypis edytorski]
lubo (daw.) — chociaż, mimo że. [przypis edytorski]
lubo (daw.) — chociaż. [przypis edytorski]
lubo (daw.) — chociaż. [przypis edytorski]
Johann Wolfgang von Goethe, Lata wędrówki Wilhelma Meistra, czyli wyrzekający się
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Klementyna z Tańskich Hoffmanowa, Dziennik Franciszki
Krasińskiej
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Klementyna z Tańskich Hoffmanowa, Dziennik Franciszki
Krasińskiej
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Klementyna z Tańskich Hoffmanowa, Dziennik Franciszki
Krasińskiej
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Klementyna z Tańskich Hoffmanowa, Dziennik Franciszki
Krasińskiej
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Klementyna z Tańskich Hoffmanowa, Dziennik Franciszki
Krasińskiej
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Klementyna z Tańskich Hoffmanowa, Dziennik Franciszki
Krasińskiej
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Klementyna z Tańskich Hoffmanowa, Dziennik Franciszki
Krasińskiej
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Bolesław Prus, ,,Ogniem i mieczem", powieść z dawnych lat Henryka Sienkiewicza
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Henryk Sienkiewicz, Ogniem i mieczem, Ogniem i mieczem, tom pierwszy
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Władysław Syrokomla, Wycieczki po Litwie w promieniach od Wilna, Wycieczki po Litwie w promieniach od Wilna, tom I
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
lubo (daw.) — chociaż. [przypis edytorski]
lubo (daw.) — chociaż. [przypis redakcyjny]
lubo (daw.) — choć, chociaż; Lubom przeszedł pięćdziesiątkę: konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika, inaczej: chociaż przeszedłem pięćdziesiątkę (skończyłem 50 lat). [przypis edytorski]
lubo (daw.) — choć, chociaż; lubom tu zrodzon: choć jestem tu urodzony. [przypis edytorski]
lubo (daw.) — choć, chociaż. [przypis edytorski]
lubo (daw.) — choć, chociaż. [przypis edytorski]
Michał Dymitr Krajewski, Woyciech Zdarzyński, życie i przypadki swoje opisuiący
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Michał Dymitr Krajewski, Woyciech Zdarzyński, życie i przypadki swoje opisuiący
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
lubo (daw.) — choć, chociaż. [przypis edytorski]
lubo (daw.) — choć. [przypis edytorski]
lubo (daw.) — czy. [przypis edytorski]
lubo (daw.) — jednak, chociaż. [przypis edytorski]
lubo (daw.) — miło. [przypis edytorski]
lubo (daw., przestarz.) — tu: chociaż. [przypis edytorski]
