Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 172482 przypisów.
zmienił się natychmiast w wołu — wszyscy starożytni używali bez różnicy miana wół i byk. [Wół to wykastrowany, a zatem bezpłodny samiec bydła domowego, przeznaczony do prac polowych w zaprzęgu lub tuczony na ubój, podczas gdy byk to samiec niekastrowany; red. WL]. [przypis autorski]
zmienion w kapłona — wykastrowany (na rozkaz kanonika Fulberta, którego siostrzenicą była Heloiza). [przypis edytorski]
Zmienionym znowu staje się… — Arystoteles nie podał określenia na wyrażenie ozdobne, a może określenie to w tekście dzisiejszym opuszczone. [przypis tłumacza]
zmienna zawsze i niestała kobieta — przysłowiowe. [przypis edytorski]
zmiennik (daw.) — człowiek zmienny w uczuciach. [przypis edytorski]
zmiennik (daw.) — mężczyzna zmienny w uczuciach, niedotrzymujący słowa, niewierny. [przypis edytorski]
zmiennik (daw.) — mężczyzna zmienny w uczuciach, niedotrzymujący słowa. [przypis edytorski]
zmiennik — osoba zmienna w uczuciach. [przypis edytorski]
zmiennik — tu: osoba o zmiennym, niestałym charakterze i uczuciach. [przypis edytorski]
Zmieńmy je na przeciwne, musim się ocalić — Nietzsche: Umwertung aller Werte [Przewartościowanie wszystkich wartości]. [przypis tłumacza]
zmierzał wszystkich wzrokiem — popr.: mierzył wszystkich wzrokiem. [przypis edytorski]
Zmierzch bogów — czwarta, ostatnia część dramatu muzycznego Richarda Wagnera Pierścień Nibelunga. [przypis edytorski]
zmierzchnice (Sphingidae) — obecnie: zawisakowate. [przypis edytorski]
Zmierzchoświt — Stanisław Witkiewicz. [przypis edytorski]
zmierzić (daw.) — obrzydzić. [przypis edytorski]
zmierzić (daw.) — zbrzydzić. [przypis edytorski]
zmierzić — obrzydzić. [przypis edytorski]
zmierzić — obrzydzić sobie; znudzić się. [przypis edytorski]
zmierzić — odstręczyć, obrzydzić. [przypis edytorski]
zmierzić się — sprzykrzyć się, zbrzydzić się. [przypis edytorski]
zmierziły mu się Lipce — zbrzydły mu Lipce. [przypis edytorski]
zmierzk (daw.) — zmierzch. [przypis redakcyjny]
zmierzk (starop. forma ort.) — zmierzch. [przypis edytorski]
zmierzkać (daw.) — zmierzchać. [przypis redakcyjny]
zmierzły (daw.) — budzący obrzydzenie. [przypis edytorski]
zmierzły (starop.) — obmierzły; obrzydliwy. [przypis edytorski]
zmierzły (starop.) — obmierzły, obrzydły. [przypis edytorski]
zmierzły (starop.) — obrzydły. [przypis edytorski]
zmierznąć (daw.) — obrzydnąć. [przypis edytorski]
zmierznąć — obrzydnąć. [przypis edytorski]
zmierzyć piędzią — tu: zmierzyć dokładnie; piędź: miara długości od końca kciuka do końca palca środkowego rozpostartej dłoni. [przypis edytorski]
zmierżony — przejęty wstrętem, obrzydzeniem. [przypis edytorski]
zmierżony — przejęty wstrętem. [przypis edytorski]
zmierżony — uprzykrzony; por. mierzić (kogoś): budzić wstręt, odrazę. [przypis edytorski]
zmieszać się — zakłopotać się. [przypis edytorski]
zmieszały się Achaje — dziś popr.: zmieszali się Achajowie (tj. Grecy). [przypis edytorski]
zmieszane zaś z wodą — starożytni Grecy pili wino rozcieńczone wodą; wino nierozcieńczone pili tylko barbarzyńcy i pijacy. [przypis edytorski]
zmieszawszy orszaki — łamiąc szyk. [przypis edytorski]
zmieszkać (starop.) — zwlekać; opóźnić się. [przypis edytorski]
zmietował (starop. forma) — zmiótł. [przypis edytorski]
zmiękczony — czujący ulgę, rozbrojony. [przypis redakcyjny]
zmiękczyć — sprawić, że ktoś stanie się skłonny do ustępstw. [przypis redakcyjny]
zmiękczywa (forma starop., tzw. liczba podwójna) — zmiękczymy (ja i moja lutnia). [przypis redakcyjny]
zmięsza — dziś popr. 3 os. lp.: zmiesza. [przypis edytorski]
zmięszać (daw.) — dziś: zmieszać. [przypis edytorski]
zmięszać — dziś popr. pisownia: zmieszać. [przypis edytorski]
zmięszać — dziś popr.: zmieszać. [przypis edytorski]
zmięszane — dziś popr.: zmieszane. [przypis edytorski]
zmięszanie (daw. forma) — dziś: zmieszanie. [przypis edytorski]
zmięszanie — dziś popr. forma: zmieszanie. [przypis edytorski]
zmięszany (daw.) — dziś: zmieszany. [przypis edytorski]
zmięszany — dziś popr. pisownia: zmieszany. [przypis edytorski]
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
zmięszany — dziś popr.: zmieszany. [przypis edytorski]
zmięszany — dziś: zmieszany. [przypis edytorski]
Zmigryder, Stanisław (1877–1931) — pianista, pedagog, publicysta muzyczny pochodzenia żydowskiego. [przypis edytorski]
zmilczał — powstrzymał się od dalszego mówienia, nic nie powiedział. [przypis edytorski]
zmilkłabyś raczy — iron. racz zamilknąć; lepiej byś zamilkła. [przypis edytorski]
zmilkły — dziś popr.: zamilkły. [przypis edytorski]
zmilknij — dziś popr.: zamilknij. [przypis edytorski]
zmiłować — tu: rozmiłować. [przypis edytorski]
Zmiłuj się nade mną, o Boże, bo mię chce pochłonąć człowiek. [przypis redakcyjny]
zminotauryzować — patrz: Fizjologia małżeństwa, Rozmyślanie VII. [przypis tłumacza]
Zmiotka — po łac. Peniculus, oznacza coś w rodzaju szczotki do zmiatania okruchów ze stołu (o czym mówi sam pasożyt w w. 78–79), a może też oznaczać szczotkę czy jakiś pędzel do czyszczenia obuwia (o czym mowa w w. 393). Jest to jedno z niewielu czysto łacińskich imion osób u Plauta. Takież są czasem imiona pasożytów w innych komediach Plauta — Saturio: „Nasytek” („na pośmiewisko sprzeczne z naturą nazwisko”), Curculio: „Wołek” (toczący zboże). [przypis tłumacza]
Zmires — pieśni śpiewane przy stole podczas uczty sobotniej. [przypis tłumacza]
Zmires — pochwalna pieśń śpiewana podczas spożywania posiłków w sobotę. [przypis tłumacza]
zmitręża się — marnuje się. [przypis redakcyjny]
zmitrężyć — stracić, zmarnować; tu: nie dotrzymać. [przypis edytorski]
zmitrężyć — zmarnować czas, opóźnić się. [przypis edytorski]
zmitrężyć — zmarnować czas. [przypis edytorski]
zmitrężyć — zmarnować. [przypis edytorski]
zmitrężyć — zmarnować, stracić. [przypis edytorski]
zmitygować — powstrzymać się od gwałtownej reakcji. [przypis edytorski]
zmitygować się — powstrzymać się od gwałtownej reakcji. [przypis edytorski]
zmitygować — spowodować, by ktoś zachowywał się mniej gwałtownie, uspokoić. [przypis edytorski]
zmleć — dziś: zemleć (od czas. mleć); zmielić na mąkę. [przypis edytorski]
zmleło — dziś: zmełło; od czas.: mleć. [przypis edytorski]
zmlenia — dziś: zmielenia. [przypis edytorski]
Zmniejsza długość tychże żyłek — Wiadomo, że kurczy żelazo. [przypis autorski]
zmniejszona septyma — akord muzyczny. [przypis edytorski]
zmocnicie — dziś popr. forma trybu rozkazującego: wzmocnijcie. [przypis redakcyjny]
zmocnić się (daw.) — wzmocnić się. [przypis edytorski]
zmocnić (starop.) — oprzeć. [przypis redakcyjny]
zmocnieć — nabrać mocy, siły. [przypis edytorski]
zmoderować — tu: powściągnąć, ukrócić, zdyscyplinować, złagodzić; por. fr. modérer). [przypis edytorski]
zmodnieć — dostosować się do współczesnej mody. [przypis edytorski]
Zmonitować — napomnieć. [przypis redakcyjny]
zmora — mara; w słowiańskich i nordyckich wierzeniach pół demoniczna istota, która męczy śpiącego w nocy, wysysając z niego krew. [przypis edytorski]
zmordowany łowy — dziś popr. forma N.lm: (…) łowami. [przypis edytorski]
Zmorski, Roman (1822–1867) — poeta, tłumacz i badacz folkloru działający w okresie romantyzmu, zwolennik panslawizmu, w twórczości odwołujący się do liryki ludowej Mazowsza, przejawiający też upodobanie do makabry; członek Cyganerii Warszawskiej. [przypis edytorski]
zmowa — tu: zaręczyny. [przypis redakcyjny]
zmoże (gw.) — przygnębi, przemoże. [przypis autorski]
zmożniać — powiększać, nasilać. [przypis edytorski]
zmożon (daw.) — tu: forma krótsza przymiotnika r.m., z końcówką zerową, użyta w celu utrzymania rytmu jedenastozgłoskowca; forma podst.: zmożony (tj. pokonany). [przypis edytorski]
zmożony — pokonany. [przypis edytorski]
zmóc (daw.) — pokonać, przewalczyć. [przypis edytorski]
zmóc (daw.) — pokonać. [przypis edytorski]
zmóc — pokonać. [przypis edytorski]
zmóc się (daw.) — wzmocnić się. [przypis edytorski]
zmóc (starop.) — potrafić; co kto zmoże i jako kto może: co kto potrafi i jak może. [przypis edytorski]
zmóc — wzmóc, wzmocnić. [przypis edytorski]
