Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia

Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 126405 przypisów.

Louvois, François Michel Le Tellier de (1641–1691) — francuski polityk, wybitny minister wojny Ludwika XIV. [przypis edytorski]

Louvres — miejscowość we Francji, w departamencie Dolina Oise. [przypis edytorski]

Louÿs, Pierre (1870–1925) — francuski pisarz, przedstawiciel symbolizmu; twórca zbioru poematów prozą — Pieśni Bilitis (1894). [przypis edytorski]

Louÿs, Pierre, właśc. Pierre Félix Louis (1870–1925) — francuski pisarz i poeta, mistrz fr. literatury erotycznej; założyciel (1891) czasopisma literackiego „La Conque” (Muszla) poświęconego twórczości fr. parnasistów i symbolistów, ale publikującego także utwory debiutantów, takich jak Paul Valéry czy André Gide. Używał różnych pseudonimów, m.in. Pierre Chrysis, Peter Lewys i Pibrac. Autor m.in. zbioru erotyków pt. Astarte (1894), zbioru erotycznych lesbijskich utworów pisanych prozą poetycką pt. Pieśni Bilitis (wyd. w 1894 r. jako rzekome teksty jednej z gr. poetek staroż. z kręgu Safony, imieniem Bilitis; do trzech utworów z tego tomu Claude Debussy skomponował muzykę); powieści: debiutanckiej, opisującej życie kurtyzany w staroż. Aleksandrii pt. Afrodyta (oryg. Aphrodite — mœurs antiques, tj. „Afrodyta — antyczne obyczaje”, 1896) oraz Kobieta i pajac (oryg. La femme et le pantin 1898; adaptację filmową stanowi ostatni obraz Luisa Buñuela pt. Mroczny przedmiot pożądania), a także czysto libertyńskie w duchu: Les Aventures du roi Pausole („Przygody króla Pausole'a”, 1901) czy Pervigilium Mortis (1916). [przypis edytorski]

Love of liberty brought us here (ang.)— Umiłowanie wolności przywiodło nas tutaj. [przypis edytorski]

Lowelas — bohater romansu Richardsona Historia Clarissy Harlowe (1748); jego imię stało się nazwą pospolitą oznaczającą uwodziciela (lowelas). [przypis edytorski]

lowelas — uwodziciel; od imienia bohatera romansu Richardsona Historia Clarissy Harlowe (1748). [przypis edytorski]

lower-deck (ang.) — dolny pokład na statku. [przypis edytorski]

Lowlands — nizinna, południowa część Szkocji. [przypis edytorski]

Lowton — wieś w Anglii, w hrabstwie Wielki Manchester. [przypis edytorski]

Loyola, Ignacy (1491–1556) — hiszpański ksiądz, założyciel zakonu jezuitów; kanonizowany w 1622. [przypis edytorski]

Loyola, Ignacy (1491–1556) — hiszpański święty, ksiądz, założyciel zakonu jezuitów; kanonizowany w 1622. [przypis edytorski]

Loyola, Ignacy (1491–1556) — święty Kościoła katolickiego, teolog, założyciel zakonu jezuitów. [przypis edytorski]

Loyson, Hiacynt, właśc. Charles Jean Marie Loyson (1827–1912) — słynny francuski zakonnik rzymskokatolicki i kaznodzieja; w głoszonych w katedrze Notre Dame kazaniach starał się pogodzić katolicyzm z nowoczesnymi ideami; w przemówieniu na zjeździe Międzynarodowej Ligi na rzecz Pokoju i Wolności stwierdzał m.in., że religia żydowska, katolicka i protestancka są „trzema wielkimi religiami ludów cywilizowanych”, co ściągnęło na niego surową krytykę kościelną; w 1869 protestował przeciwko sposobowi zwołania soboru watykańskiego, zaś w odpowiedzi na nakaz wycofania się ze swoich twierdzeń opublikował głośny list otwarty przeciwko „świętokradczemu wypaczaniu Ewangelii” trwającemu od dawna w Kościele; został ekskomunikowany, porzucił zakon i powrócił do świeckiego imienia; pochwalał pozbawienie papieży władzy świeckiej, w odezwie do biskupów katolickich krytykował dogmat o nieomylności papieskiej jako „bezbożny”. [przypis edytorski]

Lozanna — miasto w zach. Szwajcarii, siedziba administracyjna kantonu Vaud. [przypis edytorski]

loża karbonaryjska a. karbonariusze — tajne stowarzyszenia rewolucyjne, skierowane przeciwko absolutyzmowi, założone we Włoszech, działające w Europie w 1. poł. XIX w. [przypis edytorski]

loża — małe, kilkuosobowe pomieszczenie wyodrębnione w teatrach, salach widowiskowych itp. [przypis edytorski]

loża — tu: ganek albo antresola. [przypis edytorski]

López, Francisco Solano (1827–1870) — wojskowy i polityk paragwajski, syn prezydenta Carlosa Antonio Lópeza, wiceprezydent i dowódca armii, po śmierci ojca wybrany na prezydenta (1862); powodowany mocarstwowymi ambicjami wciągnął Paragwaj w krwawą wojnę z Argentyną, Brazylią i Urugwajem (wojna paragwajska 1864–1870), która doprowadziła kraj do upadku i okupacji. [przypis edytorski]

Løten — norweska gmina położona w Innlandet. [przypis edytorski]

lózny — tak w tekście źródłowym; dziś popr. pisownia: luźny (tu określenie sługi nie pełniącego żadnej wyznaczonej funkcji). [przypis edytorski]

lśniały (starop. forma) — lśniły. [przypis edytorski]

lśniący kryształ — lustro. [przypis edytorski]

lśniwo (poet.) — lśniąca powierzchnia. [przypis edytorski]

Lub do bezpiecznej uciekła przystani, Lub była jednym… (daw.) — dziś popr.: albo… uciekła…, albo była jednym. [przypis edytorski]

lub (…), lub (starop. konstrukcja) — czy, czy; lub się wracasz, lub odchodzisz: czy wracasz, czy odchodzisz. [przypis edytorski]

lub, (…) lubo (starop.) — albo, albo. [przypis edytorski]

lub, lubo (starop.) — tu: czy, czy też. [przypis edytorski]

lub przegram, lub wezmę zwycięstwo (starop.) — dziś: czy przegram, czy odniosę zwycięstwo. [przypis edytorski]

lub siecze, lub chodzi (starop.) — czy zadaje ciosy, czy idzie; zarówno w walce wręcz, jak w poruszaniu się. [przypis edytorski]

Lub się bić sam a sam ze mną, lub chcesz gromadą (starop.) — czy chcesz się bić sam na sam, czy gromadą. [przypis edytorski]

lub starych farsach francuskich przechodzących z rąk do rąk, wciąż na nowo kształtowanych, upiększanych, przetwarzanych — np. Mistrz Pathelin z ok. 1465 roku. [przypis edytorski]

lub złą, lub dobrą (starop.) — czy złą, czy dobrą. [przypis edytorski]

luba (przestarz.) — miła; ulubiona; ukochana. [przypis edytorski]

Lubart Dymitr Giedyminowicz (ok. 1313 – przed 1386) — syn Giedymina, książę połocki, włodzimierski i halicki. [przypis edytorski]

lubaszka — gatunek śliwki. [przypis edytorski]

Lubbock, John (1834–1913) — ang. antropolog, archeolog, biolog, polityk i arystokrata, 1. baron Avebury; członek parlamentu od 1870; interesował się prehistorią Europy (jako pierwszy wprowadził podział epoki kamiennej na paleolit i neolit), a także społecznym życiem owadów; autor prac: Prehistoric Times (1865); Ants, Bees, and Wasps (1882), The Pleasures of Life (1887–1889). [przypis edytorski]

lubczyk — zioło, któremu przypisywano moc wzbudzania miłości. [przypis edytorski]

Lubecz — miasto na Ukrainie, nad Dnieprem. [przypis edytorski]

Lubelskie — województwo lubelskie, położone na wschodzie Polski. [przypis edytorski]

lubemi — dziś popr. forma N. lm r.m.: lubymi; tu zachowano daw. formę ze względu na rym. [przypis edytorski]

lubiać — dziś popr. forma: lubić. [przypis edytorski]

lubiał — dziś popr. forma 3.os.lp. cz. przesz.: lubił. [przypis edytorski]

lubian (daw.) — tu: forma krótsza przymiotnika r.m., z końcówką zerową, użyta w celu utrzymania rytmu jedenastozgłoskowca; lubiany. [przypis edytorski]

lubiony — dziś: ulubiony. [przypis edytorski]

Lubisz Kamelie, Ofelio? (…) co czarem odurzeń tchną, Ninon? — Istnieją dwie wersje polskie tego wiersza, różniące się właśnie w treści tej strofy, głównie w doborze kobiecych imion. Francuski oryginał wygląda następująco: Aimez-vous les camélias,/ Ophélia?/ Julia?/ Aimez-vous les acacias/ Languissant au vent sonore,/ Porcia?/ Léonore?/ La tubéreuse au long abandon,/ Ninon?/ Sur la pourpre royale, le lys,/ Alice? Drugi, obecnie bardziej popularny przekład tego utworu, także autorstwa Stanisława Korab-Brzozowskiego: Lubicie kamelie,/ Ofelie?/ Akacjowe puchy/ Czekające na wiatrów podmuchy,/ Izydoro,/ Lenoro?/ Na szkarłatach królewskich lilie,/ Emilie?/ Tuberozy, co czarem odurzeń tchną,/ Ninon? [przypis edytorski]

lubit (ros.) — kochać, lubić. [przypis edytorski]

Lublin — miasto powiatowe, stolica województwa i powiatu lubelskiego. [przypis edytorski]

lublu atca (ros.) — kocham ojca. [przypis edytorski]

lublu prianik (ros.) — lubię piernik. [przypis edytorski]

lubo — chociaż, lecz. [przypis edytorski]

lubo (daw.) — albo. [przypis edytorski]

lubo (daw.) — chociaż, mimo że. [przypis edytorski]

lubo (daw.) — chociaż. [przypis edytorski]

lubo (daw.) — chociaż. [przypis edytorski]

lubo (daw.) — choć, chociaż; Lubom przeszedł pięćdziesiątkę: konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika, inaczej: chociaż przeszedłem pięćdziesiątkę (skończyłem 50 lat). [przypis edytorski]

lubo (daw.) — choć, chociaż; lubom tu zrodzon: choć jestem tu urodzony. [przypis edytorski]

lubo (daw.) — choć, chociaż. [przypis edytorski]

lubo (daw.) — choć, chociaż. [przypis edytorski]

lubo (daw.) — choć. [przypis edytorski]

lubo (daw.) — jednak, chociaż. [przypis edytorski]

lubo (daw., przestarz.) — tu: chociaż. [przypis edytorski]

lubo (daw.) — tu: chociaż. [przypis edytorski]

lubo (daw.) — tu: jednak, chociaż. [przypis edytorski]

lubo (daw.) — tu: pomimo że, chociaż. [przypis edytorski]

lubo — dziś: choć, chociaż. [przypis edytorski]

lubo, (…) lub — albo, albo. [przypis edytorski]

lubo — miło, przyjemnie. [przypis edytorski]

Lubo (przestarz.) — chociaż. [przypis edytorski]

lubo (przestarz.) — choć. [przypis edytorski]

lubo (starop.) — chociaż. [przypis edytorski]

lubo (starop.) — choć, chociaż. [przypis edytorski]

lubo (starop.) — czy, czy też. [przypis edytorski]

lubo (starop.) — tu: czy. [przypis edytorski]