Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | portugalski | pospolity | potocznie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rzadki | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | wulgarne | zdrobnienie
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 4352 przypisów.
opium — wysuszony sok makówek, szeroko stosowany w XIX w. w Europie i USA jako substancja przeciwbólowa, uspokajająca i odurzająca. [przypis edytorski]
opium — wysuszony sok makówek; w XVIII w. ze względu na jego właściwości uspokajające opium, głównie w postaci nalewki alkoholowej, zwanej laudanum, używano jako leku na zaburzenia nerwowe; w dużej dawce powoduje śpiączkę i śmierć. [przypis edytorski]
opłakanego losu Bartłomieja — św. Bartłomiej, jeden z 12 apostołów, męczennik, zginął obdarty ze skóry. [przypis edytorski]
opłakujem (daw.) — skrót od: opłakujemy. [przypis edytorski]
opłakuje — prawdopodobnie błąd autorki albo zecera, wydaje się bowiem, że powinno być: opłakują (dzieci). [przypis edytorski]
opłata szarwarkowa — obowiązkowe świadczenie na utrzymanie dróg publicznych. W wieku XIX wprowadzone zamiennie z obowiązkiem uczestniczenia w naprawie dróg i mostów. [przypis edytorski]
opłatek (tu daw.) — krążek papieru z klejem, do pieczętowania listu. [przypis edytorski]
opłatek — tu: z ros. облатка, krążek papieru z klejem, do zaklejania listu. [przypis edytorski]
opłókać (starop. forma ort.) — opłukać. [przypis edytorski]
opłocony — otoczony płotem. [przypis edytorski]
opłonąć (daw.) — ostygnąć. [przypis edytorski]
opłotek — ogrodzenie, obręb. [przypis edytorski]
opłotki (gw.) — drewniany płot okalający zabudowania gospodarskie. [przypis edytorski]
opłotki — płot drewniany. [przypis edytorski]
opłotni — sąsiadujący bezpośrednio („o płot”). [przypis edytorski]
opleć — wypielić chwasty dookoła; „oplęt” to dawna forma imiesłowu przymiotnikowego biernego. [przypis edytorski]
oplwany — opluty; oczerniony, znieważony. [przypis edytorski]
opl (wojsk.) — obrona przeciwlotnicza, w ramach której należy również stosować taktykę maskowania (m.in. zaciemnienie). [przypis edytorski]
opój — człowiek nadużywający alkoholu. [przypis edytorski]
opój — osoba pijąca duże ilości alkoholu. [przypis edytorski]
o pół mili — w innych wersjach: „tam za borem” a. „tam za miastem” (tak w źródle). Wybrano wersję bardziej rozpowszechnioną. [przypis edytorski]
opór — tu: oparcie. [przypis edytorski]
o późnym wieczorze — dziś: późnym wieczorem. [przypis edytorski]
opoczne szczeliny — szczeliny skalne (od: opoka, czyli skała). [przypis edytorski]
opoczysty (daw.) — skalisty; por. opoka: skała. [przypis edytorski]
opoczysty — skalisty; por. opoka: skała. [przypis edytorski]
opoczysty — skalisty; por. opoka: skała. [przypis edytorski]
opodal — w pobliżu. [przypis edytorski]
o podróży Henryka i (…) odjeździe Seweryna — odjazd Seweryna (Markiewicza), zarówno jak „podróż” Henryka (Wohla), to wywiezienie na Syberię. [przypis edytorski]
O pojęciu istnienia — właśc. Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie istnienia (1935), podstawowe dzieło filozoficzne S. I. Witkiewicza. [przypis edytorski]
opoka (daw.) — skała. [przypis edytorski]
opoka — skała, kamień. [przypis edytorski]
opoka — skała; przen. coś, co daje oparcie i pozwala przetrwać. [przypis edytorski]
opoka — skała. [przypis edytorski]
opoki — skały. [przypis edytorski]
o południu — dziś: w południe. [przypis edytorski]
Opolczyk — chodzi o Władysława II Opolczyka, stronnika dynastii Andegawenów, który zastawił Krzyżakom zamek w Złotoryi, co stało się dla nich uzasadnieniem do zawłaszczania terytoriów Polski. [przypis edytorski]
opole (daw.) — terytorium kilku gmin współdziałających ze sobą. [przypis edytorski]
opole — w średniowieczu: terytorialna organizacja sąsiedzka. [przypis edytorski]
O! Polsko! jeśli ty masz zostać młodą — aluzja do czasopisma ”Młoda Polska”, wydawanego w latach 1838–1840 w Paryżu; jego redaktorami i wydawcami byli przeciwnicy Słowackiego, Eustachy Januszkiewicz i Stanisław Ropelewski. [przypis edytorski]
opomnieć się — dziś: opamiętać się. [przypis edytorski]
opońce (starop. forma) — opony, opończe; chmury, płaszcz. [przypis edytorski]
opończa — bszerny płaszcz bez rękawów, z kapturem. [przypis edytorski]
opończa kunami bramowana — płaszcz obszyty po brzegach futerkiem z kuny. [przypis edytorski]
opończa — noszony dawniej płaszcz z kapturem; rodzaj okrycia podróżnego. [przypis edytorski]
opończa — obszerny płaszcz bez rękawów, z kapturem. [przypis edytorski]
opończa — obszerny płaszcz lub peleryna bez rękawów. [przypis edytorski]
opończa — płaszcz z kapturem, ubranie podróżne. [przypis edytorski]
opończa — płaszcz z kapturem używany jako strój podróżny. [przypis edytorski]
opończa — płaszcz z kapturem używany jako strój podróżny. [przypis edytorski]
opończa — rodzaj płaszcza z kapturem, a bez rękawów, noszonego między XIV a XVII wiekiem. [przypis edytorski]
opończa — rodzaj płaszcza, z kapturem, bez rękawów, noszonego między XIV a XVII wiekiem. [przypis edytorski]
opończa — właśc. chlajna, męski płaszcz z grubej wełny. [przypis edytorski]
opończa — zazwyczaj podróżny płaszcz z kapturem, bez rękawów. [przypis edytorski]
opona (daw.) — kiedyś tkanina ozdobna, zasłona. [przypis edytorski]
opona (daw.) — płachta; por. opończa. [przypis edytorski]
opona (daw.) — tkanina ochronna a. ozdobna. [przypis edytorski]
opona (daw.) — tkanina ochronna a. ozdobna (w tym drugim znaczeniu też: tapiseria). [przypis edytorski]
opona (daw.) — tu: zasłona. [przypis edytorski]
opona (daw.) — zasłona, draperia. [przypis edytorski]
opona (daw.) — zasłona, kotara. [przypis edytorski]
opona (daw.) — zasłona; okrycie, powłoka. [przypis edytorski]
opona (daw.) — zasłona; ozdobna tkanina okrywająca coś. [przypis edytorski]
opona (daw.) — zasłona (por.: opinać). [przypis edytorski]
opona (daw.) — zasłona (por. opończa). [przypis edytorski]
opona (daw.) — zasłona. [przypis edytorski]
opona (daw.) — zasłona, tkanina. [przypis edytorski]
opona (daw.) — zasłona, tu zapewne: opończa. [przypis edytorski]
opona (tu daw.) — zasłona, przykrycie. [przypis edytorski]
opona (tu daw.) — zasłona. [przypis edytorski]
opona — tu daw.: zasłona. [przypis edytorski]
opona — tu: opończa; szeroki i długi, obszerny płaszcz. [przypis edytorski]
opona twarda (anat.) — jedna z opon mózgowo-rdzeniowych. [przypis edytorski]
oponować się — przeciwstawiać się. [przypis edytorski]
oponować się (z łac.) — tu: walczyć, stawać zbrojnie; opowiedzieć się, poprzeć kogoś czynem. [przypis edytorski]
oponować — sprzeciwiać się. [przypis edytorski]
oponować — stawiać opór, przeciwstawiać się. [przypis edytorski]
opoponaks — słodka mirra; wonna żywica używana do wyrobu perfum, kadzideł itp. [przypis edytorski]
Opoponax — kadzidło żywiczne. [przypis edytorski]
oporto a. porto — portugalskie wino wzmacniane destylatem, produkowane w okolicach miasta o tej samej nazwie. [przypis edytorski]
oportunista — człowiek bez stałych zasad, dostosowujący się do okoliczności dla doraźnych, osobistych korzyści. [przypis edytorski]
oportunista — tu: stronnik umiarkowanego nurtu we fr. polityce w latach 1879–1895, którego przedstawicielami byli Léon Gambetta i Jules Ferry. [przypis edytorski]
oportunizm — postawa charakteryzująca człowieka bez stałych zasad, dostosowującego się do okoliczności dla doraźnych, osobistych korzyści. [przypis edytorski]
oporządzać — tu: dbać, zajmować się. [przypis edytorski]
oporządzić — tu: urządzić, załatwić, potraktować. [przypis edytorski]
o poślech — dziś popr. forma Msc.lm: o posłach. [przypis edytorski]
opowiadać wolą (starop. forma) — przekazywać wolę. [przypis edytorski]
Opowiadają, że odznaczyłem się w pewnej bitwie… — Sokrates walczył w bitwach pod Potidają, pod Delion i pod Amfipolis; w dialogu Uczta Alcybiades opowiada, że w bitwie Sokrates uratował mu życie, zaś w czasie odwrotu z pola walki pod Delion wyróżniał się spokojem. [przypis edytorski]
opowiadał [Leibniz] o rozmowie jego z młodym kanonikiem w Würzburgu, hr. Schönbornem… — Helbing-Bauer, op. cit., s. 320. [przypis edytorski]
opowiadali o harmonii kul niebieskich — ściślej: o harmonii sfer, do których miały być przytwierdzone ciała niebieskie; sfera to powierzchnia kuli. [przypis edytorski]
Opowiadanie Króla Wysp Hebanowych — druga połowa baśni, rozpoczętej w opowiadaniu Rybak i geniusz. [przypis edytorski]
Opowiada tam, że pewni Kartagińczycy (…) nowymi światami — niemal dosłowny fragment z utworu tradycyjnie przypisywanego Arystotelesowi: Opowiadania zdumiewające, 84. [przypis edytorski]
opowiedział odkrycie Meksyku — dziś: opowiedział o odkryciu Meksyku. [przypis edytorski]
opowiedzieć (daw.) — tu: ogłosić. [przypis edytorski]
opowiedzieć słowy (przestarz.) — opowiedzieć słowami; por.: innymi słowy (starop. forma N. lm). [przypis edytorski]
opowiedzże — konstrukcja czasownikowa z partykułą wzmacniającą -że. [przypis edytorski]
Opowieść dziadkowa o cudach jasnogórskich — melodia ta sama, co w utworze Opowieść dziadkowa o zaginionej hrabinie z tego samego zbioru Piosenki „Zielonego Balonika”. Tadeusz Boy-Żeleński pisze: Melodie zamieszczone w tym zbiorku zaczerpnięte są bądź z naszych popularnych, bądź też z paryskich motywów. [przypis edytorski]
Opowieść dziadkowa o cudach Rapperswylskich — melodia ta sama, co w utworze Co mówili w kościele u Kapucynów. Tadeusz Boy-Żeleński pisze: Melodie zamieszczone w tym zbiorku zaczerpnięte są bądź z naszych popularnych, bądź też z paryskich motywów. [przypis edytorski]
Opowieść dziadkowa o zaginionej hrabinie — pod tytułem w wydaniu źródłowym podano melodię w zapisie nutowym. Tadeusz Boy-Żeleński pisze: Melodie zamieszczone w tym zbiorku zaczerpnięte są bądź z naszych popularnych, bądź też z paryskich motywów. [przypis edytorski]
opowieść o pasztecie truflowym — De la Metrie zmarł nagle, w wieku 42 lat, w Berlinie, doznawszy wylewu krwi do mózgu podczas przyjęcia na jego cześć wydanego przez francuskiego ambasadora w Prusach, markiza Tirconnela, któremu wcześniej swą sztuką lekarską uratował życie; plotka głosiła, że przyczyną śmierci było obżarstwo: przejedzenie się pasztetem truflowym serwowanym na tym przyjęciu. [przypis edytorski]