Przypisy

dystynkcja — tu: elegancja i wytworność, dystyngowany sposób bycia. [przypis edytorski]

dystynkcja — tu: rozróżnienie; odróżnianie. [przypis edytorski]

dystynkcja — tu: różnica, cecha odróżniająca. [przypis edytorski]

dysydent — w daw. Polsce: chrześcijanin innego wyznania niż katolickie, szczególnie protestant. [przypis edytorski]

dysymilacja (z łac.) — rozpodobnienie, odpodobnienie. [przypis edytorski]

dysymilować (z łac.) — ukrywać. [przypis edytorski]

dysze — dziś popr. forma 3 os. lp: dyszy. [przypis edytorski]

dysze — dziś popr. forma 3 os.lp: dyszy. [przypis edytorski]

dysze — dziś popr. forma: dyszy. [przypis edytorski]

dysze — dziś popr. forma: dyszy, tj. ciężko oddycha. [przypis edytorski]

dysze — dziś popr. forma: dyszy, tj. oddycha. [przypis edytorski]

dyszeć — tu: oddychać. [przypis edytorski]

dyszek — tu: udo. [przypis edytorski]

dyszel (daw.) — drąg do kierowania pojazdem zaprzężonym w konie. [przypis edytorski]

dyszel — drąg przymocowany do przedniej części podwozia wozu konnego, umożliwiający kierowanie wozem z zaprzężonymi końmi. [przypis edytorski]

dyszel — drąg umocowany do przedniej części wozu, umożliwiający kierowanie końmi. [przypis edytorski]

dyszkant a. dyskant (z łac., muz.) — najwyższy głos w utworach muzycznych do XVI wieku. [przypis edytorski]

dyszkant — głos chłopięcy, na skali równy żeńskiemu sopranowi. [przypis edytorski]

dyszkant — głos chłopięcy; odmiana wysokiego głosu ludzkiego, jaki najczęściej posiadają chłopcy przed mutacją. [przypis edytorski]

dyszkant — głos chłopięcy odpowiadający skalą sopranowi. [przypis edytorski]

dyszkant — piskliwy głos. [przypis edytorski]

dyszkant — wysoki głos chłopięcy, odpowiednik sopranu. [przypis edytorski]

dyszkant — wysoki głos chłopięcy. [przypis edytorski]

dyszkant — wysoki i piskliwy głos. [przypis edytorski]

dyszkant — wysoki, piskliwy głos. [przypis edytorski]

dyszkrecja — popr.: dyskrecja. [przypis edytorski]

dyszkur — dyskurs, rozmowa. [przypis edytorski]

dyszkurować, częściej: dyskursować (daw.) — prowadzić dyskurs, rozprawiać. [przypis edytorski]

dyszyć — dziś popr.: dyszeć. [przypis edytorski]

dytyramb (lit.) — rozwinięta w kulturze greckiej pieśń pochwalna, utrzymana w patetycznym tonie. [przypis edytorski]

dytyramb (lit.) — w staroż. Grecji pieśń pochwalna ku czci boga wina Dionizosa, śpiewana przez chór przy akompaniamencie fletu, w połączeniu z tańcami; współcześnie: podniosły, patetyczny utwór pochwalny. [przypis edytorski]

dytyramb — patetyczny utwór poetycki. [przypis edytorski]

dytyramb — rozwinięta w kulturze greckiej pieśń pochwalna, utrzymana w patetycznym tonie, pierwotnie ku czci boga wina Dionizosa, śpiewana przez chór przy akompaniamencie aulosu (podwójnego fletu), w połączeniu z tańcami; współcześnie: podniosły, patetyczny utwór pochwalny. [przypis edytorski]

dytyramb — rozwinięta w kulturze greckiej pieśń pochwalna, utrzymana w patetycznym tonie, pierwotnie ku czci boga wina Dionizosa, śpiewana przez chór przy akompaniamencie aulosu (podwójnego fletu), w połączeniu z tańcami; współcześnie: podniosły, patetyczny utwór pochwalny. [przypis edytorski]

dytyrambach (lit.) — rozwinięta w kulturze greckiej pieśń pochwalna, utrzymana w patetycznym tonie. [przypis edytorski]

dyvai (brus.) — keisti dalykai, stebuklai. [przypis edytorski]

dyvai — keistenybės, stebuklai. [przypis edytorski]

dyvai — keisti, stebuklingi dalykai. [przypis edytorski]

dyvai (sl.) — keistenybės, stebuklingi dalykai. [przypis edytorski]

dyvas (brus.) — keistas dalykas, keistenybė. [przypis edytorski]

dyvina (sl.) — keista. [przypis edytorski]

dywagacje — rozważania (szczególnie wolne dygresyjne czy abstrakcyjne), odchodzenie od tematu. [przypis edytorski]

Dywan — przyboczna rada sułtana. [przypis edytorski]

dywan (tur. divan) — rada doradcza sułtana Imperium Osmańskiego, kierowana zwykle przez wielkiego wezyra. [przypis edytorski]

dywan (tur.) — sofa. [przypis edytorski]

dywan (tur.) — zgromadzenie doradców władcy muzułmańskiego. [przypis edytorski]

dywan (z arab. diwan: rada, administracja, kancelaria) — tu: rada dostojników w krajach muzułmańskich. [przypis edytorski]

dywdyk a. tyftyk — bogata tkanina turecka. [przypis edytorski]

dywersja (fr.) — działania wojenne za linią frontu, zmierzające do osłabienia sił przeciwnika. [przypis edytorski]

dywersja — niszczące działanie na tyłach wroga. [przypis edytorski]

dywidenda — część rocznego zysku spółki akcyjnej dzielona między osoby posiadające akcje, proporcjonalna do ilości posiadanych przez nich akcji. [przypis edytorski]

dywidenda — część rocznego zysku spółki akcyjnej dzielona między osoby posiadające akcje względem posiadanych przez nich akcji. [przypis edytorski]

dywinatorski (z łac.) — zdolny do przewidywania przyszłości. [przypis edytorski]

dywizję Lavala — René Vallery-Radot, biograf Pasteura, wspomina o dywizji Levala. Nazwisko Jeana-Françoisa Levala (1762–1834) znajduje się wśród wyrytych na Łuku Tryumfalnym. W 1793 r. Leval awansował na generała brygady, dowodził dywizją pod Bar-sur-Aube i Arcis-sur-Aube. [przypis edytorski]

dywtyk, dyftyk a. tyftyk (z tur.) — cienka, bardzo miękka tkanina z koziej wełny na jedwabnej osnowie, pochodząca z Turcji. [przypis edytorski]

dywulgować (z łac.) — ujawniać. [przypis edytorski]

dywulgować (z łac.) — wtajemniczyć. [przypis edytorski]

dyzenteria — czerwonka, ostra choroba zakaźna jelit, której objawem jest uporczywa, krwawa biegunka. [przypis edytorski]

dyzgust (łac.) — przykrość, zniewaga. [przypis edytorski]

dyzgust (przestarz.) — niechęć, niezadowolenie. [przypis edytorski]

dyzgust — tu: zniewaga. [przypis edytorski]

dyzgust (z łac.) — niechęć, wstręt. [przypis edytorski]

dyzgustować (daw.) — czynić zniewagę, afront. [przypis edytorski]

Dyżonu — właśc. Dijon. [przypis edytorski]

dzbanu — dziś popr. C. lp: dzbanowi. [przypis edytorski]

dzekonas — diakonas. [przypis edytorski]

Dzeus a. częściej Zeus — najważniejszy spośród bogów olimpijskich; bóg nieba i ziemi, władał piorunami. [przypis edytorski]

Dzeus, częściej: Zeus — najważniejszy spośród bogów olimpijskich; bóg nieba i ziemi, władał piorunami. [przypis edytorski]

Dzeus (mit. gr.) — alternatywna pisownia imienia gr. boga Zeusa. [przypis edytorski]

dzi entwiklunk (zniekszt. niem. die Entwicklung) — rozwój. [przypis edytorski]

dziać (daw.) — nazywać, nadawać imię. [przypis edytorski]

dziać (daw.) — strzelać z łuku bądź z kuszy. [przypis edytorski]

dziać — dziś popr.: dziać się. [przypis edytorski]

dziać komu (starop.) — nadawać imię; nazywać. [przypis edytorski]

dziać się (daw.) — odziewać się. [przypis edytorski]

dziać — wytwarzać dzianiny. [przypis edytorski]

dziad bez jeża — wędrowni żebracy (dziadowie) przyczepiali sobie do kija, którym się podpierali, kolczastą skórkę jeża i taką bronią w razie potrzeby oganiali się od napastujących ich psów oraz wrogo nastawionych ludzi. [przypis edytorski]

dziad — chodzi o Czarnieckiego. [przypis edytorski]

Dziad mój, szewc — w innym oprac. tegoż tłumaczenia dodano w tym miejscu nazwisko szewca: Marañon. [przypis edytorski]

dziad odpustny — wędrowny żebrak. [przypis edytorski]

dziad — tu: żebrak. [przypis edytorski]

dziad — tu: żebrak. [przypis edytorski]

dziadak (gw.) — dziad, nędzarz, żebrak. [przypis edytorski]

dziadak (gw.) — nędzarz, żebrak. [przypis edytorski]

dziadak (pogard.) — żebrak, nędzarz. [przypis edytorski]

dziadek — fikcyjny gracz zastępujący brakującego partnera w wiście lub brydżu. [przypis edytorski]

dziadek [Marka Aureliusza] Werus — Marcus Annius Verus (ok. 50–138 n.e.), trzykrotny konsul, prefekt Rzymu, przyjaciel cesarza Hadriana; adoptował Marka Aureliusza po śmierci jego ojca. [przypis edytorski]

dziadek — żołnierz dawno już służący w wojsku i nieformalny przełożony rekruta. [przypis edytorski]

dziadowizna (reg.) — gromada dziadów, żebraków. [przypis edytorski]

dziadowska wiara — wiara dziadów, tj. przodków. [przypis edytorski]

dziadowski — należący do dziada (przodka), odziedziczony po nim. [przypis edytorski]

dziadowski — tu: odziedziczony po przodku, dziadku (tj. dziadzie, ponieważ daw. słowo to używane było najczęściej bez zdrobnienia). [przypis edytorski]

dziadowski — tu: zawarty przez dziada. [przypis edytorski]

dziadóm — dziś popr. forma C. lm: dziadom. [przypis edytorski]

Dziady — cykl dramatów romantycznych Adama Mickiewicza, na który składają się trzy luźno powiązane części, kolejno II, IV i III, oraz nieukończona część I (Dziady. Widowisko). W utworze znajdują się liczne wątki autobiograficzne, zawarte są w nim idee romantyzmu, także polskiego, związanego z walką narodowowyzwoleńczą z rosyjskim zaborcą. [przypis edytorski]

Dziady — cykl dramatów romantycznych Adama Mickiewicza, opublikowany w latach 1823–1860. [przypis edytorski]

Dziady — cykl dramatów romantycznych Adama Mickiewicza, opublikowany w latach 1823–1860, spojonych motywem tytułowych dziadów, tj. obrzędów związanych z duchami zmarłych. [przypis edytorski]

Dziady — ludowy obrzęd żałobny. [przypis edytorski]

dziady, ojce (daw.) — dziś: dziadowie, ojcowie. [przypis edytorski]

Dziadzio — wiersz jest dostępny również w zbiorze Słówka w bibliotece Wolne Lektury. Red. WL. [przypis edytorski]