Przypisy

zostałaś Turczynką — całkowicie się zmieniłaś (Małgorzata ma na myśli zakochanie się, wbrew wcześniej głoszonym poglądom); zwrot oznaczający zupełną przemianę, którego Szekspir używa również w Hamlecie (akt III, scena 2) i Otellu (akt II, scena 3). [przypis edytorski]

zostałeś zabitym — dziś popr.: zostałeś zabity. [przypis edytorski]

zostały — tu: pozostały przy życiu, ocalały. [przypis edytorski]

zostały — tu: pozostały; ten, który został. [przypis edytorski]

zostanie po mnie ta siła fatalna… — Juliusz Słowacki, Testament mój. [przypis edytorski]

zostawa (daw.) — dziś popr. forma: zostaje. [przypis edytorski]

zostawa — dziś popr. forma: zostaje. [przypis edytorski]

zostawa (starop. forma) — 3.os.lp cz. teraźn.; dziś popr.: zostaje. [przypis edytorski]

zostawa (starop. forma) — dziś 3.os. lp: zostaje. [przypis edytorski]

zostawa (starop. forma) — dziś popr.: zostaje. [przypis edytorski]

zostawa (starop. forma) — zostaje. [przypis edytorski]

zostawa (starop. forma) — zostaje; tu: pozostaje. [przypis edytorski]

zostawał leżeć — dziś popr.: zostawał, by leżeć. [przypis edytorski]

zostawam (starop. forma) — 1.os.lp cz. teraźn.; dziś popr.: zostaję; pozostaję. [przypis edytorski]

zostawiać w kozie (pot.) — karać, zamykając ukaranego w jakimś pomieszczeniu w szkole, w czasie lekcji, a częściej po lekcjach. [przypis edytorski]

zostawiem (daw. gw.) — dziś popr.: zostawimy. [przypis edytorski]

zostawili — konstrukcja z partykułą -li; znaczenie: jeśli zostawi. [przypis edytorski]

zostawił od wypadku — tu: zostawił na wszelki wypadek. [przypis edytorski]

zostawim (daw. forma) — dziś 1 os. lm: zostawimy. [przypis edytorski]

zostawiony jest własnemu przemysłowi — zdany sam na siebie. [przypis edytorski]

zostawować (daw.) — zostawiać. [przypis edytorski]

zostawować — dziś popr.: zostawiać. [przypis edytorski]

zostawował (starop. forma) — dziś: zostawiał. [przypis edytorski]

zostawował (starop. forma) — zostawiał. [przypis edytorski]

zostawowała (starop. forma) — zostawała. [przypis edytorski]

zostawowały (starop. forma) — dziś 3.os. lm: zostawiały. [przypis edytorski]

zostawuiąc (daw.) — dziś: zostawiając. [przypis edytorski]

zostawują — dziś popr.: zostawiają. [przypis edytorski]

zostawują — zostawiają. [przypis edytorski]

zostawując (daw. forma) — dziś: zostawiając. [przypis edytorski]

zostawując (daw. forma) — dziś: zostawiając. [przypis edytorski]

zostawując (daw. forma) — zostawiając. [przypis edytorski]

zostawując — dziś popr.: zostawiając. [przypis edytorski]

zostawując — dziś: zostawiając. [przypis edytorski]

zostawuje (daw.) — dziś popr. forma 3 os.lp: zostawia. [przypis edytorski]

zostawuje (starop. forma) — dziś 3.os. lp: zostawia. [przypis edytorski]

zostawuje (starop. forma) — dziś: zostawia. [przypis edytorski]

zostawuje (starop. forma) — zostawia. [przypis edytorski]

zostawujem — dziś popr. forma 1.os. lm cz.ter.: zostawiamy. [przypis edytorski]

zostawujemy (daw.) — dziś popr.: zostawiamy. [przypis edytorski]

zostawuję — dziś popr.: zostawiam. [przypis edytorski]

zostawuję — dziś: zostawiam. [przypis edytorski]

zostoi — zostanie, utrzyma. [przypis edytorski]

zovada (lenk.) — šuoliais. [przypis edytorski]

zovada — šuoliais. [przypis edytorski]

zową — dziś popr. forma 3 os. lm: zwą. [przypis edytorski]

zową — dziś popr. forma: zwą a. zowią. [przypis edytorski]

zową (starop. forma) — zwą; nazywają. [przypis edytorski]

zową — wzywają. [przypis edytorski]

zowąd — stamtąd. [przypis edytorski]

zowią (daw.) — dziś popr.: nazywają. [przypis edytorski]

zowie (daw.) — nazywa. [przypis edytorski]

zowie się gminnym wyrazem: kiepska — gminnym, tj. pospolitym lub wulgarnym, ponieważ przymiotnik „kiepski” pochodzi od wyrazu „kiep”, oznaczającego głupca: w dawnej polszczyźnie to słowo, oznaczające pierwotnie kobiece genitalia, było poważną obelgą. [przypis edytorski]

zowie się — nazywa się. [przypis edytorski]

zowie (starop. forma) — dziś 3.os.lp: zwie (tj. nazywa). [przypis edytorski]

zowie — tu: wzywa. [przypis edytorski]

zowiemy (starop. forma) — zwiemy; nazywamy. [przypis edytorski]

zpląta — dziś popr.: splącze. [przypis edytorski]

zpod — dziś popr. pisownia: spod. [przypis edytorski]

zpod — dziś ubezdźwięcznione: spod. [przypis edytorski]

zpode — dziś popr. pisownia: spode. [przypis edytorski]

zponad — dziś popr. pisownia: sponad. [przypis edytorski]

zpośrodka — spomiędzy, spośród. [przypis edytorski]

zpoza — dziś popr. pisownia: spoza. [przypis edytorski]

ZPR — Zjednoczone Przedsiębiorstwa Rozrywkowe. [przypis edytorski]

zprętka (starop. forma) — prędko. [przypis edytorski]

zprzymierzony (starop. forma) — dziś popr. (po ubezdźwięcznieniu): sprzymierzony. [przypis edytorski]

zrabowan (daw.) — zrabowany (daw. krótka forma przym.); obrabowany, ograbiony. [przypis edytorski]

zrachować (daw.) — policzyć. [przypis edytorski]

zradlony — poorany, naznaczony bruzdami (jak pocięta radłem ziemia). [przypis edytorski]

zradźce (starop.) — zdrajcy. [przypis edytorski]

zraić (daw.) — zjednać. [przypis edytorski]

zrazić — tu (o świetle) razić. [przypis edytorski]

zrazić — tu: porazić, celnie uderzyć. [przypis edytorski]

zrazu (daw.) — na początku. [przypis edytorski]

zrazu — daw. początkowo. [przypis edytorski]

zrazu (daw.) — początkowo. [przypis edytorski]

zrazu (daw.) — z początku, początkowo. [przypis edytorski]

zrazu — najpierw. [przypis edytorski]

zrazu — początkowo. [przypis edytorski]

zrazu — początkowo, w pierwszej chwili. [przypis edytorski]

zrazu (starop.) — na początku, początkowo. [przypis edytorski]

zrąb — grań. [przypis edytorski]

zrąb jednej i drugiej budowy miastu świętemu za fundament służy — Rzym i Cesarstwo Rzymskie są fundamentem, na którym powstał Watykan, stolica apostolska i potęga Kościoła. [przypis edytorski]

zreasumować (z łac.) — krótko powtórzyć, streścić, podsumować. [przypis edytorski]

zreasumowanie — streszczenia najważniejszych tez umowy. [przypis edytorski]

zreflektować się — wrócić do rozsądnego postępowania. [przypis edytorski]

zrejterować (daw.) — uciec. [przypis edytorski]

zrejterować — uciec. [przypis edytorski]

zrekuzować — odmówić czegoś, nie przychylić się do czyjegoś życzenia. [przypis edytorski]

zrennica (daw.) — dziś: źrenica. [przypis edytorski]

zrennica (daw.) — źrenica. [przypis edytorski]

zrepetować pistolety — przeładować, przygotować broń do strzału. [przypis edytorski]

zresolwować się — zdecydować się. [przypis edytorski]

zresztą (daw.) — co do reszty, poza tym. [przypis edytorski]

zresztą (daw.) — co do reszty, poza tym. [przypis edytorski]

zresztą (daw.) — poza tym. [przypis edytorski]

zresztą (daw.) — tu: poza tym, co do reszty. [przypis edytorski]

zresztą (daw.) — tu: poza tym. [przypis edytorski]

Zresztą i pułkownik masz przecie swój dział — sens: zresztą i pan, panie pułkowniku, ma tam swoją działkę. [przypis edytorski]