Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 445 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 160828 przypisów.
Ramajana — epos sanskrycki, przedstawiający dzieje Ramy (siódme wcielenie boga Wisznu), jego brata Lakszmany, żony Ramy Sity (porwana przez demona Rawanę na wyspę Lankę) oraz ich wiernego towarzysza Hanumana. [przypis edytorski]
Ramajana — staroż. epicki poemat indyjski, przypisywany legendarnemu mędrcowi Walmikiemu. [przypis edytorski]
Rama — jedno z wcieleń boga Wisznu, postrzegane jako Bóg Najwyższy w hinduizmie. [przypis edytorski]
Rama — miasto biblijne położone na Wyżynie Judejskiej nieopodal Lod. Dokładna lokalizacja miasta nie jest znana. [przypis edytorski]
Rama (mit. ind.) — jedno z wcieleń boga Wisznu, postrzegane jako Bóg Najwyższy w hinduizmie. [przypis edytorski]
Ramazan jest to wielki post turecki; Bajram wielkie święto które obchodzą na kształt naszego karnawału. O zachodzie słońca, początek Bajramu ogłasza się wystrzałem z harmaty; potem trwają całą noc illuminacje meczetów i wystrzały wiwatowe różnej broni. [przypis autorski]
ramazanowy — ramadanowy, związany ze świętem kończącym Ramadan, miesiąc postu w kulturze muzułmańskiej. [przypis edytorski]
ramazan (tur.; arab.: ramadan) — dla wyznawców islamu jest to okres wielkiego postu, obchodzony jest zawsze w dziewiątym miesiącu księżycowego kalendarza muzułmańskiego, przypadającym na sierpień i wrzesień zachodniego kalendarza gregoriańskiego. [przypis edytorski]
Rambald — rycerz gaskoński, później renegat. [przypis redakcyjny]
Rambam (Majmonides) — skrót imienia rabi Mosze Ben Majmon (w Polsce znanego jako Majmonides), średniowiecznego filozofa racjonalisty oraz wybitnego lekarza. [przypis tłumacza]
ramdyti — raminti. [przypis edytorski]
Rameau, Jean-Philippe (1683–1764) — kompozytor i teoretyk muzyki okresu baroku, autor oper, baletów i utworów klawesynowych. [przypis edytorski]
Rameau, [Jean-Philippe (1683–1764)] — słynny muzyk francuski w XVIII w. [teoretyk muzyki i kompozytor, jego pierwsza opera, Hippolyte et Aricie, wystawiona 1 października 1733, odniosła wielki sukces, a swoim nowatorstwem formy zapoczątkowała ożywiony spór krytyków; red. WL]. [przypis tłumacza]
Rameau, Jean-Philippe (1683–1768) — francuski kompozytor i teoretyk muzyki okresu baroku, autor oper, baletów i utworów klawesynowych; najwybitniejszy muzyk francuski XVIII w. [przypis edytorski]
Rameau, [Jean-Philippe] (1683–1768) — najwybitniejszy muzyk francuski XVIII wieku. [przypis tłumacza]
Ramesses-sa-Ptah — Ramzes Siptah (1197–1191 p.n.e.), zmarły stulecie wcześniej faraon XIX dynastii, objął tron w wieku 14 lat. Rządy w jego imieniu sprawowała macocha, Tauseret, która została jego następczynią jako ostatni władca tej dynastii. W XIX w. uważano, że Siptah to imię władcy XX dynastii, Ramzesa XI. [przypis edytorski]
Rameswaram — miasto w indyjskim stanie Tamilnadu, na wyspie Pamban, stanowiące ważne centrum pielgrzymek hinduistycznych, jedno z najświętszych miejsc hinduizmu. [przypis edytorski]
Rameswaram — miasto w południowych Indiach, gdzie wg tradycji zamanifestował się bóg Śiwa; jedno z najświętszych miejsc hinduizmu. [przypis edytorski]
Rameszwaram a. Rameswaram — tamilskie miasto w Indiach, na wyspie Pamban; jedno z miejsc świętych, cel pielgrzymek hinduistycznych; wraz z Badrinath, Dwarką i Świątynią Dźagannatha w Puri stanowi jedno z tzw. Ćar dham, tj. czterech świętych miejsc. [przypis edytorski]
ramie — dziś popr. forma: ramię. [przypis edytorski]
ramie — dziś popr. pisownia: ramię. [przypis edytorski]
ramienica — gatunek wodorostu. [przypis edytorski]
ramionóm — dziś popr. forma C. lm: ramionom. [przypis edytorski]
ramiony (daw.) — dziś popr. forma N. lm: ramionami. [przypis edytorski]
ramiony (daw. forma) — dziś N.lm: ramionami. [przypis edytorski]
ramiony — daw. forma N.lm; dziś: ramionami. [przypis edytorski]
ramiony — dziś N. lm: ramionami. [przypis edytorski]
ramiony — dziś N.lm: ramionami. [przypis edytorski]
ramiony — dziś popr. forma N.lm: ramionami. [przypis edytorski]
ramiony — dziś popr. forma N. lm: ramionami. [przypis edytorski]
ramiony — dziś popr.forma N.lm: ramionami. [przypis edytorski]
ramiony — dziś popr. forma: ramionami. [przypis edytorski]
ramiony — dziś popr. N.lm: ramionami. [przypis edytorski]
ramiony ruszył — wzruszył ramionami. [przypis edytorski]
ramiony sinemi — dziś popr. forma N. lm: sinymi ramionami (tj. niebieskimi odnogami rzecznymi). [przypis edytorski]
ramiony (starop. forma) — dziś popr. N.lm: ramionami. [przypis edytorski]
ramota — lichy utwór literacki. [przypis edytorski]
ramota — pisanina bez większej wartości literackiej. [przypis edytorski]
ramota — przestarzałe i nieudane dzieło. [przypis edytorski]
ramota — rodzaj pracy pisemnej bez większej wartości literackiej. [przypis edytorski]
ramota — utwór literacki bądź teatralny bez większej wartości literackiej, zazwyczaj staroświecki. [przypis edytorski]
ramota — zły, zazwyczaj staroświecki utwór literacki bądź teatralny. [przypis edytorski]
Ramowicz — w innej wersji: Abramowicz. [przypis edytorski]
ramowy ul — ul w formie skrzynki, pokrytej daszkiem. [przypis edytorski]
rampa (daw.) — rząd lamp oświetlających scenę, umieszczonych na jej krawędzi i oddzielających scenę od widowni; początkowo na światła rampy używano świec (w XVIII w.), następnie wykorzystywano system oświetlenia gazowego (dlatego mówi się tu o „skręcaniu” rampy, tj. przykręcaniu kurka gazowego), później światło elektryczne. [przypis edytorski]
rampa — podwyższenie ułatwiające ładowanie towarów na stacji kolejowej. [przypis redakcyjny]
rampa — w gwarze obozowej: miejsce przywożenia i wywożenia transportów więźniów, a także ich selekcji. [przypis edytorski]
Ramsay i Soddy znaleźli, że gazy wydzielane przez rad zawierają hel i że ten gaz tworzy się stopniowo wobec emanacji radu — [por.] Ramsay i Soddy, „Physikalische Zeitschrift”, 15 września 1903. [przypis edytorski]
Ramzes II (1304–1237 p.n.e.) — trzeci faraon XIX dynastii, najwybitniejszy władca okresu Nowego Państwa, często uważany za największego i najpotężniejszego faraona w całej historii Egiptu. [przypis edytorski]
Ramzes Wielki — Ramzes II (1304–1237 p.n.e.), trzeci faraon XIX dynastii, najwybitniejszy władca okresu Nowego Państwa, często uważany za największego i najpotężniejszego faraona w całej historii Egiptu. Panował 66 lat, umacniając i poszerzając odziedziczone imperium. Poprowadził kilka kampanii wojennych w Syrii, w Libii i Nubii. Z królem Hetytów Hattusilisem III wynegocjował i zawarł traktat o pokoju i współpracy, najstarszy zachowany traktat w historii. Wsławił się budową monumentalnych świątyń i pomników w całym kraju. [przypis edytorski]
Ramzin, Leonid Konstantinowicz (1887–1948) — rosyjski inżynier, konstruktor kotłów parowych; w 1930 oskarżony o sfabrykowane zbrodnie w ramach pokazowego procesu tzw. Partii Przemysłowej, grupy wybitnych radzieckich ekonomistów i inżynierów, którzy rzekomo zajmowali się dywersją i szpiegostwem; skazany na wyrok śmierci, zastąpiony 10-letnią karą pozbawienia wolności; w lutym 1936 zwolniony z więzienia na mocy amnestii. [przypis edytorski]
rańszy (daw.) — wcześniejszy. [przypis edytorski]
rańtuch (daw.) — chusta lub szal. [przypis edytorski]
rańtuch (daw.) — chusta. [przypis edytorski]
rańtuch — daw. kobiece nakrycie głowy; wełniana chusta zakrywająca głowę i ramiona, niekiedy również część twarzy. [przypis edytorski]
rańtuch (daw.) — kobiece nakrycie głowy; wełniana chusta zakrywająca głowę i ramiona, niekiedy również część twarzy. [przypis edytorski]
rańtuch (daw.) — szal lub chusta. [przypis edytorski]
rańtuch — długa chusta. [przypis redakcyjny]
rańtuch — fartuch. [przypis edytorski]
rańtuch — haftowany szal lub chusta. [przypis edytorski]
rańtuch (reg.) — chusta. [przypis edytorski]
raną — poranną. [przypis redakcyjny]
rana (…) w Antenorydzie była mi zadana — Cień tu mówiący jest Jakub z Kassero, obywatel z miasta Fano; markgraf Azzo d'Este przy Oriaco w okolicy Padwy, dawniej zwanej Antenorydą od Antenora, założyciela Padwy, zamordować go rozkazał. [przypis redakcyjny]
rana* — wczesna. [przypis redakcyjny]
rançon du génie (fr.) — cena za genialność. [przypis edytorski]
ranchero (hiszp.) — farmer. [przypis edytorski]
rancune (fr.) — mściwość, złośliwość. [przypis edytorski]
rancune (fr.) — złośliwość, mściwość. [przypis edytorski]
randewu (z fr.) — spotkanie (w rękopisie: randewo). [przypis redakcyjny]
randez-vous (pranc.) — pasimatymas. [przypis edytorski]
Ranek i wieczór — utwór należy do cyklu sonetów powstałych pod bezpośrednim wpływem Petrarki, stanowiących albo poetycką parafrazę utworu poety renesansowego, albo rozwinięcie (jak w tym przypadku) przejętego od włoskiego mistrza motywu. [przypis redakcyjny]
ranga czynownicza — oficjalna ranga oficerów i urzędników państwowych w carskiej Rosji, ujęta w tabeli rang, przewidującej 14 stopni; z ros. чин: ranga, oficjalna pozycja osoby, stąd czynownik: urzędnik państwowy. [przypis edytorski]
ranga — tu: stanowisko w hierarchii urzędniczej. [przypis edytorski]
rania — dziś popr.: rana. [przypis edytorski]
raniec (daw. reg.) — prostokątna torba na książki, tornister. [przypis edytorski]
raniec (ros. raniec, z niem.) — tornister. [przypis redakcyjny]
raniec — tornister. [przypis autorski]
raniej (daw., reg.) — wcześniej. [przypis edytorski]
raniej (daw.) — wcześniej. [przypis edytorski]
raniej — dziś: wcześniej. [przypis edytorski]
raniej (gw.) — wcześniej. [przypis edytorski]
raniejszy (daw.) — wcześniejszy. [przypis edytorski]
ranion — dziś popr.: raniony. [przypis edytorski]
rani (sanskr.) — żona radży, księżna. [przypis edytorski]
Rani — żona radży. [przypis edytorski]
ranken — Die ukrainische Landschaft ist von dem Dichter durchgehends mit großer Naturwahrheit und mit meisterhaftem Pinsel gezeichnet. Um dem Schein von Widersprüchen zu begegnen (vgl. Anm. zu V. 861), bemerke ich hier ein für allemal, daß der Charakter des weiten Steppenlandes, das sich vom Fuße der Karpaten bis in das Innere von Asien erstreckt, ein sehr wechselnder ist. Die Strecke vom Don bis zu den Donaumündungen wird die gute Steppe genannt. Hier bedeckt die schwarze Ackerkrume den größten Teil des Bodens; aber Sträucher und Gebüsche kommen auch hier nur an den Ufern der Flüsse vor, weil dicht unter der Humusdecke eine Schicht Muschelkalk lagert, die jeden Baum, sobald seine Wurzeln dorthin gelangen, absterben macht. [przypis tłumacza]
rankor (daw.) — gniew, uraza. [przypis redakcyjny]
rankor (daw.) — gniew, żal, złość. [przypis edytorski]
rankor (daw.) — gniew, zwada. [przypis edytorski]
rankor (daw.) — silne uczucie gniewu, złości, żalu; silne pragnienie czegoś. [przypis edytorski]
rankor (daw.) — uraza, gniew. [przypis redakcyjny]
rankor (daw.) — uraza, żal, zawziętość. [przypis edytorski]
rankor (daw.) – uraza, złość, gniew. [przypis edytorski]
rankor (daw.) — wściekłość, uraza, gniew. [przypis edytorski]
rankor (daw.) — żal, złość. [przypis edytorski]
rankor (daw., z łac.) — uraza, złość, gniew. [przypis edytorski]
rankor — gniew, złość, zapalczywość. [przypis edytorski]
rankor (starop.) — gniew, złość. [przypis edytorski]
rankor — uraza, zawziętość. [przypis redakcyjny]
rankor — wściekłość, uraza, gniew; także neutralnie: zapał. [przypis edytorski]