Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 486 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | rosyjski | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | zoologia
Według języka: wszystkie | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 5446 przypisów.
gorzał — palił się. [przypis edytorski]
gorzałka (daw., gw.) — wódka. [przypis edytorski]
gorzałka — wódka. [przypis edytorski]
gorze chłopcu (daw.) — źle z chłopcem. [przypis edytorski]
gorze! (daw.) — biada; nieszczęście. [przypis edytorski]
gorze (daw.) — biada; nieszczęście; tu: nie wolno, nie należy (pod groźbą ściągnięcia nieszczęścia). [przypis edytorski]
gorze (daw.) — biada. [przypis edytorski]
gorze (daw.) — dawniej okrzykiem tym oznajmiano nieszczęście. [przypis edytorski]
gorze (daw., dosł.: płonie, pali się) — biada, nieszczęście, niebezpieczeństwo. [przypis edytorski]
gorze (daw.) — nieszczęście, bieda. [przypis edytorski]
gorze (daw., starop.) — tu: biada. [przypis edytorski]
gorze — gore, [płonie; WL]. [przypis autorski]
gorze nam (starop.) — biada nam; nieszczęście (nas spotkało). [przypis edytorski]
gorze (starop.) — biada, nieszczęście. [przypis edytorski]
gorze (starop.) — bieda, nieszczęście; zbawić wszego gorza: pozbawić wszelkiej troski. [przypis edytorski]
gorze (ze starop. gorzeć: palić się) — biada, nieszczęście, niebezpieczeństwo. [przypis edytorski]
gorzeć a. goreć (daw.) — płonąć; lśnić, świecić. [przypis edytorski]
gorzeć (daw., gw.) — palić się, płonąć. [przypis edytorski]
gorzeć (daw.) — palić się, płonąć. [przypis edytorski]
gorzeć (daw.) — palić się. [przypis edytorski]
gorzeć (daw.) — płonąć, palić się. [przypis edytorski]
gorzeć (daw.) — płonąć. [przypis edytorski]
gorzeć (daw.) — płonąć, tu: jaśnieć. [przypis edytorski]
gorzeć (daw.) — płonąć; tu: jaśnieć. [przypis edytorski]
gorzeć – palić się, płonąć. [przypis edytorski]
gorzeć — palić się. [przypis edytorski]
gorzeć — płonąć, palić się. [przypis edytorski]
gorzeć — płonąć, palić się; tu: czerwienieć. [przypis edytorski]
gorzeć — płonąć. [przypis edytorski]
gorzej psa — gorzej niż pies. [przypis edytorski]
gorzej sądzić — spodziewa się czegoś złego. [przypis redakcyjny]
gorzej sieroty — gorzej niż sierota. [przypis edytorski]
gorzej (…) własnego —dziś: gorzej od własnego. [przypis edytorski]
gorzelni — urzędzie śledczym. [przypis autorski]
gorzka — tu: wódka. [przypis edytorski]
„Gorzki pląs” i „Ta wierzba jest moja” — oba teksty: wyliczanki oraz absurdalnej piosenki czy wierszyka, pojawiają się dalej w tekście. [przypis edytorski]
Gorzkie Jeziora — Małe i Wielkie Jezioro Gorzkie, dwa słonowodne jeziora na południu Przesmyku Sueskiego łączącego Egipt z półwyspem Synaj, przez które przebiega naturalna granica między Egiptem a Azją. Obecnie stanowią część trasy Kanału Sueskiego. [przypis edytorski]
gorzkie jezioro — po tatarsku Szira-Kul. Gorzki smak wody powodują znaczne ilości rozpuszczonej w niej glauberskiej i magnezjalnej soli. [przypis autorski]
gorzkie żale — nabożeństwo pasyjne w Kościele katolickim; tu przen.: jałowe narzekania. [przypis edytorski]
Gorzkie Żale — śpiewane nabożeństwo pasyjne w Kościele katolickim, odprawiane w okresie Wielkiego Postu. [przypis edytorski]
Gorzkimi posty, pokutnymi jęki — dziś popr.: gorzkimi postami, pokutnymi jękami. [przypis edytorski]
gorzkimi ziołami — hebr. מָרוֹר (maror); „Wszelkie gorzkie zioło zwane jest maror, [Bóg] nakazał im jedzenie gorzkich ziół na wspomnienie tego, że [Micrejczycy] »czynili gorzkim życie ich« (por. Wj 1:14)”, Raszi do 12:8. Spożywanie maroru jest jednym z obrzędów podczas wieczerzy pesachowej, Polscy Żydzi zazwyczaj na maror używali chrzanu. [przypis edytorski]
gorzko to pokutuje — dziś: gorzko za to pokutuje. [przypis edytorski]
gorzonna — gorzałka, wódka. [przypis edytorski]
gorzy (gw.) — gorzej. [przypis edytorski]
gorżki (daw.) — dziś: gorzki. [przypis edytorski]
gorżki (daw. forma) — dziś: gorzki. [przypis edytorski]
gorżki — dziś: gorzki. [przypis edytorski]
goserė — gerklė. [przypis edytorski]
Gosiewski — Wincenty Gosiewski. [przypis redakcyjny]
Gosmedtorg — sowiecka państwowa organizacja handlu produktami medycznymi. [przypis edytorski]
gospoda (daw.) — kwatera na krótki pobyt; stanąć gospodą: zatrzymać się u kogoś na krótki czas. [przypis edytorski]
gospoda — miejsce, gdzie podróżni mogą dostać, za opłatą, nocleg i pożywienie. [przypis edytorski]
Gospoda pod Królową Gęsią Nóżką — manuskrypt oryginalny, pisany pięknym pismem XVIII wieku, nosi jeszcze jako tytuł wtóry: Życie i myśli księdza Hieronima Coignarda (przyp. Wydawcy). [przypis autorski]
gospoda — tu: miejsca zamieszkania. [przypis edytorski]
gospoda — tu: miejsce pobytu; miejsce, w którym ktoś gości. [przypis edytorski]
gospodarczy — tu: gospodarzący; przedsiębiorczy. [przypis edytorski]
gospodarstwo krajowe — tu: gospodarka krajowa. [przypis edytorski]
gospodarstwo — tu: gospodarowanie. [przypis edytorski]
gospodarstwo — tu: gospodarowanie, zarządzanie. [przypis edytorski]
gospodarstwo — tu: gospodarz i gospodyni. [przypis edytorski]
gospodarstwo — tu: gospodarz z gospodynią; małżeństwo gospodarzy. [przypis edytorski]
gospodarstwo — tu: gospodarz z gospodynią. [przypis edytorski]
gospodarstwo — tu: gospodarze domu. [przypis edytorski]
gospodarz — chłop posiadający ziemię. [przypis edytorski]
gospodarz klasy — tu: wychowawca klasy. [przypis edytorski]
gospodarz klasy — tu: wychowawca, nauczyciel opiekujący się klasą. [przypis edytorski]
Gospodarz — w tekście sztuki: Karczmarz. [przypis edytorski]
Gospodarza nazajutrz błagam, by ją sprzedał — była zapewne w jego domu jako niewolnica. [przypis tłumacza]
gospodarzów — dziś popr. forma D.lm: gospodarzy. [przypis edytorski]
Gospodi pomiłuj (ros.) — Boże, zmiłuj się. [przypis edytorski]
Gospodin uczitiel (ros.) — panie nauczycielu. [przypis edytorski]
gospodni bywalcy — dziś: bywalcy gospody. [przypis edytorski]
gospodyn a. gospodzin (daw.) — pan. [przypis edytorski]
gospodyn a. gospodzin (starop) — pan. [przypis edytorski]
gospodyn (daw.) — pan, gospodarz. [przypis edytorski]
gospodyn (z ros.) — pan. [przypis edytorski]
Gospodyni wyraz „legat” (z łac.: poseł), wiąże z polskim „legać”. [przypis redakcyjny]
gospodynie — panie (jako tytuł oznaczający nie tylko szacunek, ale i stosunek podwładnego do władcy); W. od M.: gospodyn a. gospodzin (archaizacja). [przypis edytorski]
gospodza (starop.; tu W. lp. r.ż.: gospodze) — pani. [przypis edytorski]
gospodza (starop.; tu W, lp, r.ż.: gospodze) — pani. [przypis redakcyjny]
Gospodze — pani (wołacz); z odpuszczeniem — za przeproszeniem. [przypis redakcyjny]
gospodzin (daw.) — pan. [przypis edytorski]
gospodzin (starop.) — tu: Bóg. [przypis edytorski]
Gospodzinie (starop.) — W.lp: Panie (tu: zwrot do Boga). [przypis edytorski]
Gospodź a. Gospodzin (daw.) — Pan Bóg. [przypis edytorski]
Gosse, Duval, (…) Baour-Lormian — Étienne Gosse (1773–1834): francuski dramaturg i dziennikarz; Alexandre Vincent Pineux Duval (1767–1842): francuski dramaturg, librecista i aktor, członek Akademii Francuskiej; Pierre Baour-Lormian (1770–1854): francuski poeta i pisarz, tłumacz Pieśni Osjana i Jerozolimy wyzwolonej, członek Akademii Francuskiej. [przypis edytorski]
Gostomski, Walery (1854–1915) — historyk literatury, krytyk literacki; studiował filologię na uniwersytecie w Petersburgu i mechanikę na politechnice w Rydze (1872–1877), należał wówczas do korporacji akademickiej Arkonia; od 1908 r. członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego; najważniejsze publikacje: Historia literatury powszechnej w zarysie (1898, t. 1–2), Psychologiczna geneza „Pana Tadeusza” (1890), Arcydzieło poezji polskiej, Adama Mickiewicza „Pan Tadeusz” (1894), Arcytwór dramatyczny Wyspiańskiego „Wesele” (1908), Liryka nasza ostatniej doby (1901), Tragiczności w życiu i poezji (1904) i in., w tym przekłady (m.in. Apologia chrześcijaństwa Paula Schanza, teologa niem., 1905–1906); związany z ideologią katolicką i kręgiem endecji. [przypis edytorski]
Gostyń — miasto w woj. wielkopolskim, siedziba powiatu. [przypis edytorski]
Gostyńska, Anna (1847–1918) — polska aktorka i dyrektorka teatru. [przypis edytorski]
gosudar impierator Nikołaj Wtoroj — cesarz imperator Mikołaj II. [przypis edytorski]
Gosudarstwiennoje politiczeskoje uprawlenije (ros.: Państwowy Zarząd Polityczny), GPU — policja polityczna ZSRR, utworzona wskutek przekształcenia Czeki, działająca 1922–1923, następnie przekształcona w OGPU (Zjednoczony Państwowy Zarząd Polityczny), a w 1934 w GUGB (Główny Zarząd Bezpieczeństwa Państwowego), włączony do NKWD ZSRR. [przypis edytorski]
gosudarstwo (z ros. государство) — państwo. [przypis edytorski]
gosudarstwo (z ros.) — państwo. [przypis edytorski]
gosudarstwo (z ros.) — władza, panowanie. [przypis edytorski]
Goszczyński, Seweryn (1801–1876) — poeta romantyczny, uczestnik powstania listopadowego, następnie uwikłany w działalność konspiracyjną; od 1838 r. w Paryżu, przystąpił do Koła Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego; autor m.in. utworów zaliczanych do nurtu szkoły ukraińskiej polskiego romantyzmu: Zamek kaniowski, Król zamczyska oraz wspomnień zatytułowanych Noc belwederska; ostatnie lata życia spędził we Lwowie. [przypis edytorski]
Goszczyński, Seweryn (1801–1876) — poeta romantyczny zaliczany do szkoły ukraińskiej; autor m.in. Zamku Kaniowskiego, Króla zamczyska oraz licznych wierszy głoszących radykalne hasła społeczne, np. Uczta zemsty), pisarz (Dziennik podróży do Tatrów, Dziennik Sprawy Bożej; uczestnik powstania listopadowego (gorący zwolennik dokonania zamachu na W. Księcia Konstantego, członek sprzysiężenia Piotra Wysockiego, brał udział w ataku na Belweder, walczył pod Stoczkiem i Nową Wsią, wydał liryki powstańcze Pobudka 1831); zakładał następnie organizacje stawiające sobie cele demokratyczne i rewolucyjne (Związek Dwudziestu Jeden we Lwowie w 1832 r. i Stowarzyszenie Ludu Polskiego w Krakowie w 1835 r.); w 1838 r. znalazł się na emigracji w Paryżu, gdzie nawiązał znajomość z Mickiewiczem i Słowackim; w 1842 r. przystąpił do Koła Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego; w 1872 r. powrócił do kraju, zamieszkał we Lwowie, gdzie pozostał do końca życia. [przypis edytorski]
Goszczyński, Seweryn (1801–1876) — polski poeta romantyczny, rewolucjonista, żołnierz powstania listopadowego. [przypis edytorski]
Goszczyński, Seweryn (1801–1876) — polski poeta romantyczny zaliczany do szkoły ukraińskiej, uczestnik powstania listopadowego; od 1838 na emigracji w Paryżu, przystąpił do Koła Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego. [przypis edytorski]
goście kuryjscy — goście z miasta Cures (lub: Cures Sabinorum), czyli Sabinowie, przedstawiciele ludu zamieszkującego starożytną Italię (na północ od Rzymu, w okolicach dzisiejszego Rieti), który w III w. rywalizował z Rzymianami o panowanie nad Kampanią. Jako główne miasta Sabinów wymienia się: Cures, Amiternum, Reate (dziś Rieti), Nomentum, Nursię i Orvinium. [przypis edytorski]
