Spis treści

Chłop: 1
Grzeczność: 1
Przebranie: 1
Rozczarowanie: 1

Wacław PotockiPan Kurek pannę Maglownicę

Chłop, PrzebranieSzlachcianka jedna, panny nie miawszy służebnej,

Kmiotkę w lnianą koszulkę ubrawszy ze zgrzebnej [1],

Bierze z sobą w gościnę, ale wprzód napomni,

Żeby jak najprzystojniej wszytko [2], jak najskromniej

Czyniła, co jej każą, waszmościała wszytkim,

I odwykała wiejskim obyczajom brzydkim;

GrzecznośćMianowicie u stołu patrzyła, jeśli ją

Posadzą, jako panny jedzą, jako piją.

Milczeć; spyta kto, cicho odpowiedzieć; słuchać;

Na łyżkę całą gębą po wiejsku nie dmuchać;

Nie rządzić, nie przestawiać, żeby nie znać na niej;

Ręce założyć, skoro na nię [3] pojźry [4] pani;

Pokrajawszy, na nożu w gębę kłaść z talerza.

Uczy tańca wielbłąda i wilka pacierza.

Siedzą panie; w niezwykłej stoi czuba [5] szacie

Przed niemi [6], aż się hałas jakiś stał w komnacie;

Prosi jej gospodyni, nie żałując prace [7],

Żeby zajźrała [8], kto tam tak barzo [9] kołace.

RozczarowanieA ta z nizkim ukłonem: «Jegomość pan Kurek

Stłukł pannę Maglownicę, wleciawszy na murek».

Śmiejąc się gospodyni: «Daj zdrowie Ichmościom,

Wielcem rada w domu swym niebywałym gościom''

(Stąd przypowieść: «Pan Kurek z panną Maglownicą»,

Kiedy się waszmościają pachołek z woźnicą).

A że już skończę bajkę z przypowieścią społu:

Posadzono też czubę z inszymi do stołu.

Był na półmisku kapłon [10] pieczony. Wziąwszy ta

Kolano, z apetytu zębami go chwyta,

Ciągnie garścią, jako pies przystąpiwszy nogą.

W tym razie pojźry pani twarzą na nię srogą,

A moja czuba ręce, jako jej kazano,

Wskok złoży, zostawiwszy w paszczece [11] kolano.

Wszyscy w śmiech, Pani tylko od wstydu nie zgore.

«Nie wezmęż ja cię, drągu! w gościnę powtóre!».

Dano kaszę na koniec [12]; jeść się jej chce srodze.

Aż owa: «dmąć [13] haw [14], głosem zawoła, gospodze [15]!

Będę ja też!» «Dmij, bodaj rozpukła [16], do bydła,

Nie do ludzi, do świni, maszkaro obrzydła!

Prawiem [17] ci się uczciła, od wideł, od gnoju,

W panieńskim koczkodana [18], czopa [19], wożąc stroju.

Niechaj wszytkie ziemianki [20] mną się karzą dzisia,

Że pstre cynki [21] kondysa [22] nie przerobią w lisa!»

Przypisy

[1]

zgrzebny — utkany z lnu lub konopi. [przypis edytorski]

[2]

wszytko (starop.) — wszystko. [przypis edytorski]

[3]

na nię (starop.) — dziś popr.: na nią. [przypis edytorski]

[4]

poźrzeć (starop.; tu forma 3 os, lp: pojźry) — spojrzeć. [przypis edytorski]

[5]

czuba (daw.) — dziewka, właściwie suka. [przypis redakcyjny]

[6]

niemi — dziś popr.: nimi. [przypis edytorski]

[7]

prace (starop.) — dziś popr.: pracy. [przypis redakcyjny]

[8]

zaźrzeć (starop.; tu forma 3 os., lp, r.ż.: zajźrała) — zajrzeć. [przypis edytorski]

[9]

barzo (starop.) — bardzo. [przypis edytorski]

[10]

kapłon (starop.) — kogut. [przypis edytorski]

[11]

paszczeka (starop.; tu forma Msc, lp, r.ż.: w paszczece) — szczęka. [przypis edytorski]

[12]

Dano kaszę na koniec — kaszą zamykano niegdyś obiad. [przypis redakcyjny]

[13]

dąć (daw.; tu 3 os., lm: dmąć) — dmuchać. [przypis redakcyjny]

[14]

haw (starop.) — tu. [przypis redakcyjny]

[15]

gospodza (starop.; tu W, lp, r.ż.: gospodze) — pani. [przypis redakcyjny]

[16]

rozpuknąć się (starop.; tu 3 os., lp, r.ż.: rozpukła) — rozpękła się. [przypis redakcyjny]

[17]

prawie — właśnie, dobrze. [przypis redakcyjny]

[18]

koczkodan — małpa, brzydka kobieta. [przypis edytorski]

[19]

czop (daw.) — niezdara, niedołęga. [przypis edytorski]

[20]

ziemianka (daw.) — szlachcianka. [przypis redakcyjny]

[21]

pstre cynki — plamy, cętki. [przypis redakcyjny]

[22]

kondys (starop.) — pies podwórkowy. [przypis redakcyjny]

Jednorazowo Miesięcznie

Inna kwota

Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard

Dane do przelewu tradycyjnego:

nazwa odbiorcy

Fundacja Wolne Lektury

adres odbiorcy

ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

numer konta

75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

tytuł przelewu

Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

wpłaty w EUR

PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

Wpłaty w USD

PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

SWIFT

WBKPPLPP

Zamknij

Proszę czekać...

Czytaj w przypisie dolnym

Zaloguj się / Załóż konto

Słuchaj od tego miejsca

Na Wolnych Lekturach jest ponad 6,5 tys. ebooków. Wszystkie dostępne za darmo. Pomóż nam utrzymać i rozwijać ten zbiór! Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku!

KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Wolne Lektury

Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

Wolne Lektury to biblioteka, która jest czynna 24 godziny na dobę i w dodatku można z niej korzystać bez wychodzenia z domu. No i można tam znaleźć mnóstwo klasycznych pozycji, również tych mniej oczywistych

Barbara Klicka

Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

Zapisz się na newsletter, a nie przegapisz naszych publikacji. Zawsze możesz zrezygnować. Kliknij i podaj adres email

Potrzebujemy Twojej pomocy! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą. Kliknij i zadeklaruj comiesięczne wsparcie >>>

Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.

Regularnie dodajemy nowe książki. By ich nie przegapić, subskrybuj nasz kanał.

Kliknij obrazek, by subskrybować!

Bez wsparcia czytelników Wolne Lektury nie będą się rozwijać. Nie pozwól na to! Kliknij i dorzuć się!

W 2020 roku z biblioteki Wolne Lektury skorzystało za darmo blisko 12 milionów użytkowników, jednak wspiera nas na stałe tylko mniej niż 1% czytelników. Zmień to! Kliknij i dorzuć się!

Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.

Cześć ludzie!