5363 darmowe utwory do których masz prawo

Język

Autor: Bolesław Prus

  • Bolesław Prus X
  1. Gdzieś na polskiej wsi, w drugiej połowie XIX wieku, żyje niespełna dwuletni Staś i jego rodzice. Spokojne, proste, wiejskie życie przerywa jednak emocjonująca przygoda z chłopcem w roli głównej.

    Pewnego dnia matka udaje się z synem do młyna — zmęczona przyczepia na chwilę wózek z dzieckiem do wolnego powozu. Nagle powóz przyspiesza i porywa Stasia. Zrozpaczona kobieta prosi o pomoc organistę, z którym rodzina jest w konflikcie.

    Nowela Bolesława Prusa została opublikowana po raz pierwszy w czasopiśmie „Kłosy” w 1879 roku. Przedstawiona w niej historia to nie tylko obrazek z życia wiejskiej rodziny, ale doskonały pretekst do nakreślenia losów dwóch rodzin i związania ich losów na tle obyczajowości chłopskiej z drugiej połowy XIX wieku. Przygoda Stasia to jedna z wielu krótkich form literackich autorstwa Prusa, w której przedstawia on polską wieś wraz z jej codziennością i problemami.

  2. „Anioł Gabriel… — powtarza Gębarzewski, przewracając księgi — Takiego nazwiska u nas nie ma… Jest tylko Cherubin, ale Mordko…” W Noc Sylwestrową zdarzyć się może wszystko. Nawet rozpatrzenie zażalenia przed siłę wyższą.

    Są lepsze miejsca na świętowanie nadejścia Nowego Roku, niż zasypany śniegiem pociąg, choćby salony Resursy Obywatelskiej. Uczestnicy balu nie poznają jednak historii, snutej przez telegrafistę i nie dowiedzą się, jak zakończył się spór fizyka z aniołem i po co właściwie potrzebna jest siła tarcia.

    Bolesław Prus (właściwie Aleksander Głowacki) był świetnym obserwatorem, co znalazło odzwierciedlenie w jego twórczości — nikt tak jak on nie opisywał nastrojów i mechanizmów społecznych. Współpracował z wieloma gazetami, m.in. „Niwą” i „Tygodnikiem Ilustrowanym”, a ukazujące się w „Kurierze Warszawskim”, opisujące życie miasta, „Kroniki” cieszyły się dużą popularnością. Brał udział w licznych inicjatywach społecznych i oświatowych.

  3. Właścicielka sławnej warszawskiej pensji, pani Latter, jest kobietą niezależną. Miała dwóch mężów, jeden z nich zmarł, drugi również uchodzi za zmarłego, choć losy jego owiane są tajemnicą. Samodzielnie wychowała dwoje dzieci i silną ręką kieruje instytucją wychowawczą dla panien. Jedną z jej pomocnic jest pracująca jako „dama klasowa”dziewiętnastoletnia Madzia Brzeska, którą cechuje dobroć serca, naiwność oraz… zdumiewająco niska samoocena. Zmagania tych bohaterek z życiem, z otaczającą rzeczywistością stanowią temat powieści Emancypantki Bolesława Prusa.

    Oprócz tych dwóch głównych postaci, przez karty powieści przewija się cały korowód kobiet rozmaicie ustosunkowujących się do nowoczesnej wówczas idei emancypacji, jednolicie natomiast cechujących się hiperemocjonalnością lub wręcz skłonnością do histerii, jak np. emancypantka w stylu brytyjskim, panna Howard. Z powieści, której akcja osadzona została w latach 70. XIX w., drukowanej w latach 90. (w odcinkach w „Kurierze Codziennym” w 1890 r., wyd. całości w 1894 r.), nie dowiemy się o tym, czym istotnie był wówczas ruch na rzecz wyzwolenia kobiet w Polsce - w tym celu lepiej sięgnąć po teksty Żmichowskiej (np. opracowane przez Boy'a listy). Dowiemy się natomiast wiele o potocznych opiniach, funkcjonowaniu plotki oraz obowiązujących obyczajach. Ukazana przez Prusa rzeczywistość społeczna, w której funkcjonowały kobiety, niezależnie od zamierzeń autora robi wstrząsające wrażenie.

    Powieść o emancypacji kobiet w sposób zadziwiający przeistoczyła się pod piórem pozytywistycznego pisarza w powieść o pieniądzach: o kredycie, kapitale, zyskach i kosztach, materialnych podstawach bytu, o ekonomii zakreślającej horyzont aspiracji.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Alkohol (15)

Ambicja (2)

Anioł (11)

Antysemityzm (10)

Artysta (7)

Asceta (1)

B

Bezpieczeństwo (2)

Bieda (17)

Bijatyka (2)

Błądzenie (2)

Błoto (4)

Bogactwo (26)

Bogini (1)

Bohaterstwo (2)

Bóg (9)

Brat (1)

Broń (1)

Buntownik (1)

Burza (6)

C

Chciwość (1)

Chłop (38)

Choroba (26)

Chrystus (4)

Ciało (5)

Cierpienie (10)

Cisza (4)

Cmentarz (1)

Córka (4)

Cud (2)

Czarownica (1)

Czary (8)

Czas (8)

Czyn (4)

D

Dama (11)

Dar (1)

Dobro (2)

Dom (19)

Dorosłość (2)

Drzewo (6)

Duch (5)

Duma (5)

Dusza (5)

Dworek (2)

Dzieciństwo (4)

Dziecko (30)

Dziedzictwo (4)

Dziewictwo (1)

Dźwięk (4)

F

Fałsz (4)

Filozof (1)

Fircyk (1)

Flirt (24)

G

Głód (5)

Głupiec (2)

Głupota (1)

Gniew (2)

Gospodarz (3)

Gospodyni (1)

Gość (5)

Gotycyzm (3)

Grób (7)

Grzech (2)

Grzeczność (1)

Gwiazda (7)

H

Handel (57)

Historia (7)

Honor (6)

I

Idealista (19)

Interes (21)

J

Jedzenie (20)

Jesień (1)

K

Kaleka (6)

Kapłan (2)

Kara (6)

Karczma (1)

Klejnot (1)

Klęska (2)

Kłamstwo (6)

Kłótnia (8)

Kobieta (111)

Kobieta demoniczna (1)

Kobieta "upadła" (9)

Kochanek (3)

Kochanek romantyczny (1)

Kondycja ludzka (29)

Konflikt (1)

Konflikt wewnętrzny (4)

Koniec świata (1)

Koń (14)

Korzyść (2)

Kradzież (2)

Krew (4)

Król (2)

Krzywda (4)

Ksiądz (1)

Książka (7)

Księżyc (1)

Kwiaty (1)

L

Labirynt (3)

Las (5)

Lato (2)

Lek (1)

Lekarz (6)

Lenistwo (1)

List (13)

Literat (1)

Los (10)

Lud (9)

Lustro (3)

Ł

Łzy (13)

M

Małżeństwo (44)

Marzenie (17)

Maszyna (3)

Matka (8)

Matka Boska (2)

Mądrość (9)

Mąż (14)

Melancholia (3)

Mędrzec (1)

Mężczyzna (52)

Miasto (27)

Mieszczanin (24)

Miłosierdzie (4)

Miłość (67)

Miłość niespełniona (1)

Miłość platoniczna (5)

Miłość romantyczna (4)

Miłość silniejsza niż śmierć (2)

Miłość spełniona (1)

Miłość tragiczna (4)

Młodość (7)

Moda (4)

Modlitwa (14)

Morderstwo (2)

Motyl (2)

Mucha (1)

Muzyka (6)

N

Nacjonalizm (1)

Nadzieja (1)

Nagroda (2)

Namiętność (1)

Narodziny (1)

Naród (1)

Natura (14)

Nauczyciel (1)

Nauka (24)

Niebezpieczeństwo (4)

Niebo (1)

Niemiec (11)

Nienawiść (1)

Niewola (3)

Noc (13)

Nuda (10)

O

Obcy (9)

Obłok (4)

Obowiązek (12)

Obraz świata (19)

Obrzędy (1)

Obyczaje (39)

Obywatel (2)

Odwaga (9)

Ofiara (5)

Ogień (1)

Ogród (2)

Ojciec (25)

Ojczyzna (11)

Oko (1)

Okrucieństwo (1)

Omen (1)

Opieka (3)

Organizm (1)

Oświadczyny (2)

P

Pająk (1)

Pamięć (2)

Pan (6)

Patriota (6)

Piekło (2)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (49)

Pies (14)

Pijaństwo (9)

Piwnica (2)

Plotka (9)

Pobożność (7)

Pocałunek (3)

Pochlebstwo (2)

Podróż (18)

Podstęp (6)

Poeta (2)

Poezja (5)

Pogrzeb (6)

Pojedynek (11)

Pokusa (1)

Polak (17)

Polityka (26)

Portret (1)

Postęp (1)

Poświęcenie (1)

Potwór (6)

Powstanie (1)

Pozory (6)

Pozycja społeczna (64)

Pożar (4)

Pożądanie (3)

Praca (58)

Praca organiczna (2)

Praca u podstaw (1)

Prawda (2)

Prawnik (1)

Proroctwo (1)

Próżność (4)

Przeczucie (4)

Przekleństwo (4)

Przemiana (8)

Przemijanie (3)

Przemoc (13)

Przestrzeń (7)

Przyjaźń (7)

Przyroda nieożywiona (3)

Przysięga (2)

Przywódca (5)

Ptak (2)

Pustynia (1)

Pycha (2)

R

Raj (1)

Realista (1)

Religia (14)

Rewolucja (6)

Robak (2)

Robotnik (6)

Rodzina (7)

Rosja (1)

Rosjanin (2)

Rozczarowanie (12)

Rozpacz (9)

Rozstanie (3)

Rozum (7)

Ruiny (3)

Rycerz (3)

Rzeka (2)

S

Salon (13)

Samobójstwo (18)

Samotnik (5)

Samotność (1)

Sąd (3)

Sąsiad (3)

Sen (22)

Serce (9)

Sierota (1)

Siła (6)

Skąpiec (3)

Sława (8)

Słońce (2)

Słowo (3)

Sługa (44)

Sobowtór (4)

Społeczeństwo (1)

Społecznik (5)

Spotkanie (1)

Spowiedź (1)

Sprawiedliwość (10)

Starość (20)

Strach (6)

Strój (13)

Sumienie (1)

Swaty (4)

Syberia (1)

Syn (10)

Syn marnotrawny (1)

Szaleniec (7)

Szaleństwo (9)

Szatan (2)

Szczęście (18)

Szkoła (7)

Szlachcic (30)

Szpieg (1)

Sztuka (4)

Ś

Ślub (1)

Śmiech (6)

Śmierć (22)

Śmierć bohaterska (2)

Śpiew (2)

Światło (3)

Święto (1)

Świętokradztwo (3)

Święty (2)

Świt (1)

T

Tajemnica (18)

Taniec (3)

Teatr (16)

Testament (2)

Tęsknota (7)

Theatrum mundi (7)

Tłum (4)

Trucizna (1)

Trup (4)

U

Uczeń (1)

Uczta (1)

Umiarkowanie (1)

Upadek (7)

Uroda (5)

Urzędnik (2)

V

Vanitas (2)

W

Walka (12)

Walka klas (1)

Wampir (1)

Warszawa (22)

Wąż (1)

Wdowa (3)

Wesele (1)

Wiadomość (1)

Wiara (3)

Wiatr (2)

Wieczór (1)

Wiedza (7)

Wierność (3)

Wierzenia (11)

Wieś (6)

Więzienie (1)

Wino (2)

Wiosna (6)

Wizja (4)

Władza (19)

Własność (4)

Woda (2)

Wojna (14)

Wolność (6)

Wódz (1)

Wróg (3)

Wspomnienia (9)

Współczucie (2)

Wyrzuty sumienia (3)

Wzrok (4)

Z

Zabawa (10)

Zabobony (8)

Zamek (3)

Zaświaty (2)

Zazdrość (10)

Zbrodnia (2)

Zbrodniarz (2)

Zdrada (9)

Zdrowie (7)

Zemsta (3)

Ziarno (1)

Ziemia (2)

Zima (3)

Zło (4)

Złodziej (3)

Zmysły (1)

Zwątpienie (1)

Zwierzę (1)

Zwierzęta (7)

Zwycięstwo (4)

Ż

Żałoba (3)

Żebrak (2)

Żołnierz (8)

Żona (16)

Życie jako wędrówka (1)

Życie snem (1)

Żyd (52)

Autor: Bolesław Prus

Ur.
20 sierpnia 1847 r. w Hrubieszowie
Zm.
19 maja 1912 r. w Warszawie
Najważniejsze dzieła:
Anielka (1880), Powracająca fala (1880), Katarynka (1881), Antek (1881), Kamizelka (1882), Placówka (1886), Lalka (1890), Emancypantki (1894), Faraon (1897), Dzieci (1909)

Właśc. Aleksander Głowacki (pseudonim literacki pochodzi od nazwy rodowego herbu Prus); polski pisarz i publicysta, jeden z najwybitniejszych pisarzy okresu pozytywizmu, teoretyk i twórca podwalin realizmu w polskiej literaturze. Twórczość Prusa bywa zestawiana z dziełami Karola Dickensa i Antoniego Czechowa.
Wcześnie stracił rodziców, wychowywali go krewni, przez pewien czas w Kielcach pozostawał m.in. pod opieką brata Leona, działacza „czerwonych”. Zapewne pod jego wpływem przyłączył się do powstania styczniowego; ranny w głowę, trafił do więzienia w Lublinie. Zwolniony, ukończył gimnazjum w Lublinie i zdał na wydz. mat.-fiz. Szkoły Głównej, ale studiów nie skończył. Pracował jako korepetytor, a nawet robotnik w fabryce Lilpopa, nie rezygnując z samokształcenia (szczególnie interesowała go logika, ale ogłosił też np. artykuł o elektryczności). Publikowanie stałych felietonów w »Niwie« i sławnych Kronik w »Kurierze Warszawskim« zapewniło mu stabilizację materialną; w 1875 r. ożenił się ze swą kuzynką Oktawią Trembińską.
Powieści stawiał za cel dokonywanie rodzaju analizy socjologicznej, wskazywanie istotnych procesów społ. poprzez badanie typów ludzkich ukształtowanych przez aktualne przemiany. Praca literacka miała opierać się na obserwacji, systematyzacji spostrzeżeń i wnioskowaniu.
Prus brał aktywnie udział w wielu akcjach oświatowych i społecznych (np. w organizowaniu Kasy Przezorności i Opieki dla Literatów i Dziennikarzy, obywatelskiej pomocy dla robotników pozbawionych pracy po strajkach w 1905 r.). W testamencie ufundował stypendium dla zdolnych dzieci wiejskich - wypłacane do dziś.

Bolesław Prus w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie