Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175915 przypisów.
nieprzyjaciół jego plemienia — poszczególne plemiona Skytenów prowadziły ze sobą wojny. [przypis tłumacza]
nieprzyjazni — [przypis edytorski]
nieprzyjaźliwszy (starop. forma) — bardziej nieprzyjazny. [przypis edytorski]
nieprzyrodzony — tu: nienaturalny; ten wyraz został dodany w wydaniu z 1816 r. [przypis edytorski]
nieprzystojna (daw.) — tu: nieprzystojnie, nie przystoi, nie wypada. [przypis edytorski]
nieprzystojny (starop.) — taki, który nie przystoi (komuś); niewłaściwy, nieodpowiedni. [przypis edytorski]
nieprzytomność (daw.) — nieobecność. [przypis edytorski]
nieprzytomność — tu: nieobecność. [przypis edytorski]
nieprzytomny (daw.) — nieobecny. [przypis edytorski]
nieprzytomny i zrozpaczony — w oryg. niem. außer sich vor Verzweiflung: oszalały z rozpaczy. [przypis edytorski]
nieprzytomny — nieobecny. [przypis redakcyjny]
niepyszny — tu: pozbawiony pychy. [przypis edytorski]
nierad czemu (starop.) — tu: niezadowolony z czego. [przypis edytorski]
nierad (daw.) — niechętnie. [przypis edytorski]
nierad (daw.) — niechętny, niezadowolony. [przypis edytorski]
nierad (daw.) — niechętny. [przypis edytorski]
nierad (daw.) — niezadowolony. [przypis edytorski]
nierad — niechętnie. [przypis edytorski]
nierada — tu: niechętnie. [przypis edytorski]
nieradaś — skrócone od: nierada [jeste]ś; nie jesteś rada. [przypis edytorski]
nieradny (daw.) — bezradny. [przypis edytorski]
nieradny (daw.) — niechętny. [przypis edytorski]
nierado (daw.) — niechętnie. [przypis edytorski]
nierady (daw.) — niechętny. [przypis edytorski]
nieradzi (daw.) — niechętnie. [przypis edytorski]
nierano — nie wcześnie; późno. [przypis edytorski]
nierano — późno. [przypis edytorski]
Nieraz część narodu Tatarskiego, która podbiła jakiś kraj, sama bywa wypędzona; i przynosi w swoje pustynie ducha służalstwa, którego nabyła w klimacie niewoli. Historia Chin dostarcza na to wielkich przykładów i nasza historia starożytna również. — Scytowie podbili trzy razy Azję i trzy razy ich stamtąd wypędzono. [przypis autorski]
Nieraz po ziemi błądzę jak gdyby umarły, I zda się, że oglądam świat z tamtego brzega — A. Lange, Rozmyślania, s. 13. [przypis autorski]
Nieraz w czasie jego choroby nie mogłem wstrzymać się, aby coś przykrego nie powiedzieć (…) Przekonałem się o tym, patrząc na Potocką — Mickiewicz, List do A.E. Odyńca, Paryż, 13 listopada 1833. [przypis edytorski]
nierazem go już wytłukła — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: nieraz go już wytłukłam. [przypis edytorski]
nierazem to (…) słyszała — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: nie raz to słyszałam. [przypis edytorski]
nierazem widział — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nieraz widziałem. [przypis edytorski]
nieraześ tak robił — inaczej: nieraz tak robiłeś (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
nieraźnie — tu: niechętnie, bez zapału. [przypis edytorski]
nieraźno — nieszybko. [przypis edytorski]
nierączy — powolny, spokojny. [przypis edytorski]
nierentujący się — dziś raczej: nierentowny; nieopłacalny, niedochodowy. [przypis edytorski]
nierogacizna — trzoda chlewna. [przypis edytorski]
nierogate — dziś: nierogacizna (mowa o świniach). [przypis edytorski]
nierozcięte książki — dawniej książki wydawano w postaci zszytych razem, obustronnie zadrukowanych arkuszy papieru, kilkukrotnie poskładanych na pół w mniejszy format, a czytelnicy samodzielnie rozcinali je na kartki w miejscach zgięć, zwykle korzystając w tym celu z noża do papieru; książka nierozcięta to książka nieczytana. [przypis edytorski]
nierozcięty jeszcze numer „Timesa” — dawniej gazety wydawano w postaci obustronnie zadrukowanych arkuszy papieru poskładanych na pół; czytelnicy samodzielnie rozcinali je na kartki. [przypis edytorski]
nierozeznawka — neol. od czas. rozeznawać, tj. orientować się, rozpoznawać. [przypis redakcyjny]
nierozgarniony (daw.) — dziś: nierozgarnięty. [przypis edytorski]
nierozjęty (starop.) — nierozdzielony. [przypis edytorski]
nierozsądnie postąpiłeś — «Do tej pory byłeś mądry i mądrze czyniłeś wobec Esawa i z pierworództwem i z błogosławieństwem, wobec mnie też zachowywałeś się mądrze, ale teraz „nierozsądnie postąpiłeś”», zob. Bechor Szor do 31:28. [przypis edytorski]
Nierozstrzygnięty pojedynek Hektora z Ajaksem (bohaterem greckim, uczestnikiem wojny trojańskiej) zakończył się wymianą darów, które w niedalekiej przyszłości przyniosły przeciwnikom nieszczęście: pasem Ajaksa zwycięski Achilles przywiązał zwłoki Hektora do swego wozu; Ajaks zaś przebił się mieczem Hektora. Stąd greckie przysłowie: dary nieprzyjaciół przynoszą nieszczęście. [przypis redakcyjny]
nierozstrzygniony (daw. forma) — dziś: nierozstrzygnięty. [przypis edytorski]
nierozstrzygniony — dziś popr.: nierozstrzygnięty. [przypis edytorski]
nierozumna jest — daw. konstrukcja, w domyśle: rzecz, sprawa; dziś raczej: nierozumne jest. [przypis edytorski]
nierównie bardziey (daw.) — o wiele bardziej. [przypis edytorski]
nierównie (daw.) — bez porównania, znacznie, o wiele. [przypis edytorski]
nierównie (daw.) — o wiele bardziej. [przypis edytorski]
nierównie (daw.) — o wiele. [przypis edytorski]
nierównie — o wiele. [przypis edytorski]
nierówno (starop.) — [tu:] niezgodno, więcej jak naznaczono. [przypis redakcyjny]
nieruchoma na kpinki — o kpinach, drwiących uwagach na temat walczących i ginących Żydów pojawia się kilka wzmianek w tekstach autorki będącej świadkinią wydarzeń i obserwującej ze strony tzw. „aryjskiej” powstanie w getcie. [przypis edytorski]
nieruchomie (daw.) — dziś popr.: nieruchomo. [przypis edytorski]
nieruchomie (daw. forma) — dziś raczej: nieruchomo. [przypis edytorski]
nieruchomie — dziś: nieruchomo. [przypis edytorski]
nieruchomie — dziś popr.: nieruchomo. [przypis edytorski]
„Nieruchomości w Rzymie uważano za rzecz ważniejszą, stąd zasada: Superfices solo cedit — «to co jest na powierzchni, przypada gruntowi» (tzn. właścicielowi)”. K. Kolańczyk, Prawo rzymskie, wydanie V, Warszawa 2001, s. 309. [przypis autorski]
nieruchomym zdaje się morze — dziś z M.: nieruchome zdaje się morze. [przypis edytorski]
nierychło (daw.) — nieprędko. [przypis edytorski]
nierychło (daw.) — nieszybko; tu: nie dość szybko. [przypis edytorski]
nierychło — nie dość wcześnie. [przypis edytorski]
nierychło — nieszybko. [przypis edytorski]
nierychły — oddalony w czasie. [przypis edytorski]
Nierzadka to rzecz, iż trzeba przyganiać ludziom zbytnią uległość — Port Royal zajmował stanowisko bynajmniej nieuległe wobec najwyższej władzy kościelnej. [przypis tłumacza]
Nierząd braci naszych cisnął, / Gnuśność w ręku króla spała — tekst tej strofy uznano za niesprawiedliwie traktujący króla Stanisława Augusta Poniatowskiego; po 1919 r. pierwszą strofę pieśni zmieniono, a dwie dalsze zastąpiono innym tekstem. [przypis edytorski]
nierząd (daw.) — bezwład, chaos, niewydolność władzy. [przypis edytorski]
nierząd (daw.) — brak porządku, niedowład rządu w państwie; niepodporządkowanie się zarządzeniom władzy a. brak zarządzania państwem. [przypis edytorski]
nierząd (daw.) — brak rządu, sprawnego zarządzania; anarchia, zamęt. [przypis edytorski]
nierządnica — [tu:] zawiść. [przypis redakcyjny]
nierządny (daw.) — nie potrafiący się rządzić, niegospodarny. [przypis edytorski]
nierządzić (rzad.) — uprawiać nierząd. [przypis edytorski]
nierzewniwy (starop.) — niepłaczliwy. [przypis redakcyjny]
nierzkąc (daw.) — nie mówiąc, nie tylko. [przypis redakcyjny]
nierzkąc (daw.) — nie mówiąc. [przypis edytorski]
nierzkąc (daw.) — nie mówiąc. [przypis redakcyjny]
nierzkąc (starop.) — nie tylko; nie mówiąc już o tym, że; a cóż dopiero; tym mniej; tym bardziej. [przypis edytorski]
niesę (daw., gw.) — niosę. [przypis edytorski]
niesforny — nieposłuszny, krnąbrny. [przypis edytorski]
niesforny — tu: nieposłuszny, wyłamujący się z powszechnie przyjętych norm postępowania. [przypis edytorski]
niesforny — tu: nieuporządkowany, chaotyczny. [przypis edytorski]
niesforny — tu: nieuporządkowany. [przypis edytorski]
niesfrymarczony — nie przehandlowany. [przypis edytorski]
Niesie on zemsty grom (…) Bo na nim robotników krew — fragment pieśni Czerwony sztandar. [przypis edytorski]
Niesiecki, Kasper (1682–1744) — polski genealog heraldyk, autor 4-tomowego Herbarza polskiego (1728–1743), który zyskał szczególną popularność w poszerzonym wydaniu z lat 1839–1845, liczącym ponad 5000 stron. [przypis edytorski]
Niesiecki Kasper — jezuita, autor herbarza polskiego (wyd. 1728–1743), o którym Krasicki pisze: „Dzieło to ze wszech miar szacowne, erudycją niezmierną i pracę nadzwyczajną w autorze obwieszcza. Pisać albowiem jednemu dzieło, zgromadzenia całego usilności potrzebujące, dowieść je do stopnia takowego, iż osobliwie co do krytyki, prym innym księgom tymi czasy wydanym bierze, rzecz jest podziwienia, a przeto słusznego uwielbienia godna”. (Zbiór potrzebn. wiad.). Krasicki uzupełniał dzieło Niesieckiego. [przypis redakcyjny]
Niesiecki — tu: popularny herbarz autorstwa Kaspra Niesieckiego (1682–1744), jezuity, genealoga i heraldyka. [przypis edytorski]
niesiem — dziś popr. forma 3 os. lm: niesiemy. [przypis edytorski]
niesiemyć (daw.) — dziś: niesiemy Tobie. [przypis edytorski]
niesiężny (daw.) — niedosięgniony, nieosiągalny, taki, którego nie można dosięgnąć (niesiężna przepaść: przepaść, przez którą nie można sięgnąć drugiego brzegu). [przypis edytorski]
niesiężny — dziś: niedościgły. [przypis edytorski]
niesilny — tu daw.: niewielki. [przypis edytorski]
Niesiołowski, Ksawery (1771–1845) — polski generał, uczestnik powstania kościuszkowskiego, wyprawy Napoleona I na Moskwę i kampanii 1813–1814; podczas powstania listopadowego zastępca gubernatora wojskowego Warszawy oraz poseł na sejm. [przypis edytorski]
niesione trybuny — φερομένων πηγμάτων κατασκευή, ferculorum apparatus, tragbaren Schaugerüste (Cl.), [pominięto tłum. na rosyjski]. [przypis tłumacza]
niesiono — ἐκομίζετο (Niese), κομίζοι το: (Dindorf); wedle Starożytności XVII, XII, 1, wieziono go. [przypis tłumacza]
nieskartelizowane — nienależące do kartelu, monopolistycznego porozumienia przedsiębiorstw, uzgadniających swoje działania rynkowe dla osiągnięcia wspólnego interesu. [przypis edytorski]
