Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175915 przypisów.
niente (wł.) — nic. [przypis edytorski]
nieobaczny (daw.) — niebaczny. [przypis edytorski]
nieobaczny — taki, który nie dostrzega (bądź wariantowa forma słowa „niebaczny”). [przypis edytorski]
nieobeszły (daw.) — nie dający się obejść. [przypis redakcyjny]
nieobeszły — nie do obejścia. [przypis edytorski]
nieobjęte (starop.) — tu: nieuchwytne (powietrze). [przypis redakcyjny]
nieobjęty — ogromny, niewyobrażalny. [przypis edytorski]
nieobrachowane — dziś: nieobliczone, tu: niezaplanowane. [przypis edytorski]
nieobrzynanymi — hebr. עׇרְלָה (orla): napletek, nieobrzezanie także zamknięcie, zasłonięcie, schowanie. „Niech [drzewo] będzie [jak] zamknięte, niedostępne do czerpania z niego korzyści”, Raszi do 19:23 [1]. [przypis tradycyjny]
nieobrzynanymi z owocami jego — Cylkow dodaje tu słowa pędy jego: nieobrzezanymi pędy jego z owocami jego, o żadnych pędach nie ma mowy w tekście. [przypis edytorski]
nieochajnie (reg., z ukr.) — niechlujnie, niedbale. [przypis edytorski]
nieochajny (daw.) — nieokrzesany. [przypis edytorski]
nieochajny (gw. z ukr.) — niechlujny, niedbały; tu: nieokrzesany. [przypis edytorski]
nieochajny (z ukr.) — nieokrzesany, brudny. [przypis edytorski]
nieochełznany — dziś popr.: nieokiełznany. [przypis edytorski]
nieochędożon — nieochędożony (daw. krótka forma przym.); taki, który nie jest ochędożony (daw.: zadbany, schludny, czysty). [przypis edytorski]
nieochędóstwo (daw.) — nieporządek, nieład; brud. [przypis edytorski]
nieochotnie — niechętnie. [przypis edytorski]
nieochybnie — dziś: niechybnie. [przypis edytorski]
nieochybnie — niewątpliwie. [przypis edytorski]
nieochybny — nieuchronny. [przypis edytorski]
nieodbicie (daw.) — koniecznie, bezwarunkowo. [przypis edytorski]
nieodbicie (daw.) — koniecznie. [przypis edytorski]
nieodbicie — koniecznie. [przypis edytorski]
nieodbicie — nieodzownie, nieodparcie. [przypis edytorski]
nieodbity (daw.) — niezbędny, konieczny. [przypis edytorski]
nieodbycie (daw.) — koniecznie. [przypis edytorski]
nieodbycie — tu: nieuchronnie. [przypis edytorski]
nieodgadle (neol.) — tajemniczo. [przypis edytorski]
nieodpornemu — nieodpartemu. [przypis edytorski]
nieodpornie — dziś: nieodparcie. [przypis edytorski]
nieodpowiednie (starop. przysłów.) — bez zapowiedzi, bez uprzedzenia, nieodpowiednio, wbrew porządkowi rzeczy. [przypis redakcyjny]
nieodwetowanie — na zawsze, nieodwołalnie. [przypis edytorski]
nieodwłocznie (daw.) — nie zwlekając, niezwłocznie; natychmiast. [przypis edytorski]
nieodwłoczny (daw. forma) — dziś: niezwłoczny; natychmiastowy. [przypis edytorski]
nieodwłoczny — dziś popr.: niezwłoczny. [przypis edytorski]
nieodziane pióry dzieciny (starop.) — nieodziane piórami dzieciny; nieupierzone dzieci (słowika). [przypis edytorski]
nieodzowny — konieczny. [przypis edytorski]
nieodzowny — niezastąpiony. [przypis edytorski]
nieodzowny — tj. nieodwołalny. [przypis tłumacza]
nieoględność (daw.) — niedelikatność, nieostrożność. [przypis edytorski]
nieoględność na coś (daw.) — nieoglądanie się na coś, niezważanie na coś. [przypis edytorski]
nieoględność — nierozważność, nieprzezorność. [przypis edytorski]
nieoględny — nieostrożny, lekkomyślny. [przypis edytorski]
nieoględny — tu: nieroztropny, nieprzewidujący. [przypis edytorski]
nieoględny — tu: nieuważny, niedbały. [przypis edytorski]
nieograniczona podzielność Istnienia — co może być zanalizowane po przyjęciu explicite pojęcia przestrzeni, a nie tylko w tej nieścisłej formie na podstawie pojęć poglądu życiowego, których musieliśmy użyć tylko dla możności wyjaśnień „intuicyjnych”, tzn. tu opartych na wyobrażeniach narzucających się bezpośrednio — ileż znaczeń ma to rozkoszne dla niektórych, a tak niebezpieczne słówko „intuicja” — rozprawię się z nim później. [przypis autorski]
nieohamowany — dziś popr.: niepohamowany. [przypis edytorski]
Nieokiełznane usta… — Eurypides, Bachantki 368 i nast. [przypis tłumacza]
nieokież (gw.) — nieledwie że, [prawie że; WL]. [przypis autorski]
nieokreszony (daw.) — nie znający kresu, granic. [przypis redakcyjny]
nieokrocony a. nieokrócony (starop.) — niepokonany. [przypis edytorski]
nieokrócony (daw.) — niepohamowany, dziki. [przypis redakcyjny]
nieokrócony (starop.) — nie dający się zjednać. [przypis redakcyjny]
nieokrócony (starop.) — niepohamowany, niepowstrzymany. [przypis edytorski]
nieokrócony (starop.) — nieposkromiony; niepowstrzymany. [przypis edytorski]
nieomansowany — nieujeżdżony. [przypis autorski]
nieomieszkany (daw.) — pilny. [przypis edytorski]
Nieomylnym i naturalnym skutkiem wolnego i sprawiedliwego ustroju jest zaludnienie — por. w Umowie społecznej III, rozdz 9 „O oznakach dobrego rządu”: „Co do mnie, dziwię się zawsze, że nie uwzględnia się tak prostej oznaki, względnie, że ma się złą wolę, by się na to nie zgadzać. Jakiż jest cel stowarzyszenia politycznego? Jest nim zachowanie i pomyślność członków. A jakaż jest najpewniejsza oznaka tego, że zachowują się i że żyją w pomyślności? Jest nią ich liczba i zaludnienie. Nie szukajcie więc gdzie indziej tej tak spornej oznaki. Przy wszystkich innych warunkach zresztą równych nieomylnie najlepszy jest ten rząd, pod którym bez obcych środków, bez naturalizacji, bez kolonii, obywatele bardziej się krzewią i mnożą. Najgorszy zaś jest ten rząd, pod którym naród zmniejsza się i słabnie”. [przypis redakcyjny]
nieopatrzony — niezabezpieczony, nieprzygotowany. [przypis edytorski]
nieopłacalny — tu: nie do opłacenia; nie do przecenienia; bezcenny. [przypis edytorski]
nieopłacony (daw.) — nie do opłacenia; nieoceniony, niezrównany. [przypis edytorski]
nieopowiedką — nagle, bez uprzedniej wieści; wyraz ten w autografie nieco zamazany, w kopii Ossolińskich brzmi: nieopowiednie. [przypis redakcyjny]
nieoprawna — dziś: nieoprawiona. [przypis edytorski]
nieoptyczne — tu: nieprezentujące się dobrze. [przypis edytorski]
nieosiedziały — tu: nieosiadły, niezakorzeniony. [przypis edytorski]
nieosłonione — nieosłonięte. [przypis edytorski]
nieosobliwie — nieszczególnie, nie bardzo. [przypis edytorski]
nieosobliwy (daw.) — nieszczególny, nie najlepszy. [przypis edytorski]
nieosobliwy — nieszczególny. [przypis edytorski]
nieostrożnie postąpili sobie w przedniej straży — do spotkania z przednią strażą doszło 7 października. [przypis redakcyjny]
nieostrożność (tylko? patrz s. 76/77) — autor w ten sposób opatrzył odsyłaczami wewnątrztekstowymi pierwodruk swej powieści; w tym przypadku we wskazanym miejscu znajduje się fragment rozdziału IV: „A nie szło jej tylko o zewnętrzną stronę sprawy, tj. o to, by Strumieński nie wstydził się jej przed światem, lecz i o to, że jak sądziła, z pewną ujmą dla męża, jej kunszt malarski jest główną podstawą ich stosunku, a zarazem rękojmią miłości Strumieńskiego (…) które dumnie nazywała przeciętnymi i tak nienawidziła, jak one ją”. [przypis edytorski]
nieoszacowane chroniki przeraźliwego olbrzyma Gargantui — Rabelais ma na myśli nie swego Gargantuę (Ks. I), który powstał dopiero po pierwszej księdze Pantagruela (Ks. II), ale Kroniki Gargantuińskie. [przypis tłumacza]
nieowładnięcie formy treściownikiem — nieumiejętność połączenia formy i treści. [przypis edytorski]
niepamiętliwy (starop.) — [tu:] odbierający pamięć, przytomność. [przypis redakcyjny]
niepamiętnej wody — Lety; woda te] rzeki miała tę własność, że cienie ludzkie, które ją piły wstępując do Hadesu, traciły pamięć o wszystkich rzeczach minionych. [przypis redakcyjny]
niepamiętny (daw.) — [tu:] odbierający pamięć. [przypis redakcyjny]
niepapista — osoba nie uznająca zwierzchnictwa papieża rzymskiego, nie katolik. [przypis edytorski]
niepardonowany — tu: nie prosząc o litość a. bez litości, bez ulgi. [przypis edytorski]
niepartykularny (z łac.) — tu: niepodzielony. [przypis edytorski]
nieparzysty — tu: nie do pary. [przypis edytorski]
niepewno — dziś: niepewne; nie jest pewne. [przypis edytorski]
niepewno — dziś popr.: niepewnie. [przypis edytorski]
Niepewność — wiersz po raz pierwszy ogłoszony w „Dzienniku Wileńskim” w roku 1827. [przypis redakcyjny]
niepieszczony — nie rozpieszczony. [przypis redakcyjny]
niepięknie tarczę rzuciwszy — dla Greków i Rzymian odrzucenie tarczy w trakcie bitwy było symbolem nie tylko tchórzostwa, ale i zdrady. Przy walce w szyku greckiej falangi czy rzymskiego legionu tarcza osłaniała stojącego po lewej towarzysza broni. [przypis edytorski]
niepiśmiennych — tu: nieznających świętego Pisma, tj. Talmudu. [przypis redakcyjny]
niepłatne* — te, które nie popłacają, nieważne, nieprzydatne. [przypis redakcyjny]
niepławny — nie nadający się do żeglugi. [przypis redakcyjny]
niepłocho — nieźle. [przypis edytorski]
niepłochy — rozsądny. [przypis edytorski]
niepłodne metale — pieniądze ze złota i srebra, które w przeciwieństwie do zboża lub bydła są bezpłodne, tj. nie rozmnażają się i nie rodzą nowych monet; w średniowiecznym społeczeństwie, w którym podstawą gospodarki było rolnictwo i hodowla, „niepłodność metali” stanowiła argument przeciwko pożyczaniu na pieniędzy procent, czyli żądaniu zwrotu większej ilości pieniędzy niż pożyczona; wraz z rozwojem handlu argument ten stopniowo tracił na znaczeniu. [przypis edytorski]
niepłodny — tu: nieprzynoszący plonów. [przypis edytorski]
niepłonnie — tu: niebezpodstawnie. [przypis edytorski]
niepłonny — niebezowocny, niebezskuteczny; przynoszący plon. [przypis edytorski]
niepłonny — niepusty, niejałowy; niepłonna rękojmia: gwarancja zapewniająca sukces. [przypis edytorski]
niepłonny — tu: nie bez pokrycia, mający uzasadnienie. [przypis edytorski]
niepłonny — tu: uzasadniony, niebezpodstawny. [przypis edytorski]
niepłono — nie nadaremnie. [przypis edytorski]
niepłony — nie jałowy. [przypis edytorski]
