Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | białoruski | czeski | dopełniacz | dawne | francuski | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | holenderski | islandzki | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | regionalne | rosyjski | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | żartobliwie | zdrobnienie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 24831 przypisów.
kopce sypać — graniczyć (granice często były oznaczane kopcami). [przypis redakcyjny]
Kopernik — tu: wyzwisko warszawskie. [przypis redakcyjny]
koper — od czasów starożytnych znany był jako afrodyzjak. [przypis redakcyjny]
kopersztychy — miedzioryty. [przypis redakcyjny]
kopersztych (z niem. Kupferstich) — miedzioryt. [przypis redakcyjny]
koperwas (niem. Kupferwasser) — siarczan miedzi. [przypis redakcyjny]
kopieniak (daw.) — płaszcz. [przypis redakcyjny]
kopij — dziś popr. forma D. lm: kopii. [przypis redakcyjny]
korab (daw.) — okręt, statek. [przypis redakcyjny]
korab — łódź, okręt. [przypis redakcyjny]
korabl — Mamy w języku polskim korab, toż samo co: statek, okręt; Trembecki dla harmonii i nowości zmienił cokolwiek dawny wyraz, przybierając zakończenie z języka pobratymczego. [przypis redakcyjny]
korbety (daw.) — skoki. [przypis redakcyjny]
kordiał — napój pokrzepiający. [przypis redakcyjny]
kordialnie — serdecznie. [przypis redakcyjny]
Kordubeńczyk — mieszkaniec miasta Korduby (Kordowa) w Hiszpanii, tu zamiast: Hiszpan. [przypis redakcyjny]
kordygarda (z fr.) — izba w strażnicy żołnierskiej (na odwachu). [przypis redakcyjny]
kord (z tur.) — miecz, szabla. [przypis redakcyjny]
Korecki, Samuel — jeden z najwaleczniejszych wojowników polskich, dostał się pod Cecorą (1620) po raz drugi do niewoli tureckiej i, wtrącony do Jedykułu w Stambule, poniósł śmierć na rozkaz sułtana. [przypis redakcyjny]
Koredz — Niccolo da Corregio z domu Viskontich, poeta, autor sonetów i dwu poematów w stancach. [przypis redakcyjny]
korespondencja — związek, styczność. [przypis redakcyjny]
Korfu — wyspa u północno-zachodnich brzegów Grecji. [przypis redakcyjny]
kornak — hinduska nazwa poganiacza słoni. [przypis redakcyjny]
kornalina (z łac.) — krwawnik, roślina o właściwościach leczniczych. [przypis redakcyjny]
Korn, Bogumił, właśc. Wilhelm Gottlieb Korn (1739–1806) — znany w swoim czasie księgarz-wydawca w Wrocławiu. [przypis redakcyjny]
Kornelia — Glogerowa, siostra Narcyzy. [przypis redakcyjny]
kornet (daw.) — znaczek, sztandar. [przypis redakcyjny]
kornetów — czepców. [przypis redakcyjny]
Korneto — miasteczko w byłym państwie papieskim; Cecina — rzeka wpadająca do morza między Liworno a Piombino. Tam są gęste lasy i zarośla, w których znajdują się dziki, sarny i jelenie. [przypis redakcyjny]
kornet — wysoki, ozdobny czepiec. [przypis redakcyjny]
kornet (z wł.) — czepiec kobiecy. [przypis redakcyjny]
Kornowalia — hrabstwo Kornawallis w Anglii. [przypis redakcyjny]
korol do mene prisław (z ukr.) — król do mnie przysłał. [przypis redakcyjny]
korończykowie — mieszkańcy Korony. [przypis redakcyjny]
korona — jednostka monetarna w Austrii (do 1925 r.), wartości franka szwajcarskiego. [przypis redakcyjny]
korona obywatelska — rzymska corona civica, wieniec z liści dębowych, nadawany za zasługi publiczne nie wojenne (za te wieniec z wawrzynu). [przypis redakcyjny]
koronnym prawem — przez wniesienie skargi do trybunału koronnego; przez sądy cywilne. [przypis redakcyjny]
koronnym — w rękopisie było pierwotnie: konnym; inna ręka poprawiła na: koronnym. [przypis redakcyjny]
koronuję cię na twego króla — To jest: odtąd ja ogłaszam ciebie panem twojego sumienia i twoich czynności jako odpowiedzialnych tylko przed trybunałem twojego sumienia. [przypis redakcyjny]
Korop — miasto w dzis. gub. czernichowskiej, powiecie królewieckim, nad Desną dnieprową. [przypis redakcyjny]
korowaj — białoruska nazwa placka weselnego. [przypis redakcyjny]
korowaj (z daw. ukr.) — poczęstunek weselny. [przypis redakcyjny]
korowody (z ukr.) — targi, trudności. [przypis redakcyjny]
korporał (z łac.) — biały, lniany obrusik, na którym kładzie się hostię w czasie mszy. [przypis redakcyjny]
korpus — część główną. [przypis redakcyjny]
korpusu — głównej części wojska. [przypis redakcyjny]
korrozywa — [tu:] łańcuchem. [przypis redakcyjny]
korrozywy (starop.) — wygryzające lekarstwa. [przypis redakcyjny]
korrozywy — wygryzające lekarstwa. [przypis redakcyjny]
korrumpujący — szkodliwy, niszczący. [przypis redakcyjny]
Korsuń (dziś ukr.: Korsuń-Szewczenkiwskij) — miasto na środkowej Ukrainie nad rzeką Roś, w średniowieczu zamek władców kijowskich, w XVII w. rezydencja Wiśniowieckich; w bitwie pod Korsuniem (1648) Kozacy Chmielnickiego wraz z Tatarami zwyciężyli wojska polskie. [przypis redakcyjny]
korsuńskie — klęska pod Korsuniem 26 maja 1648. [przypis redakcyjny]
Kortezy — Ferdynand Kortez, zdobywca Meksyku. [przypis redakcyjny]
kortowe odzienie — kort: tkanina wełniana, rodzaj sukna. [przypis redakcyjny]
korty garda — włoskie corpo (nie corle!) di guardia, odwach, strażnica. [przypis redakcyjny]
kortygarda — z fr. corps de garde, odwach, budynek straży. [przypis redakcyjny]
korupcja — przekupstwo. [przypis redakcyjny]
korupcja — tu: łapówka. [przypis redakcyjny]
korupcja — zepsucie tutaj: przekupstwo, łapówka. [przypis redakcyjny]
Korus — wiatr północno-zachodni. [przypis redakcyjny]
Korwin Matyasz — Maciej Korwin, król węgierski, zm. 1490. Posądzony o zabójstwo króla Władysława, siedział długo w więzieniu, aż go powołano na tron węgierski. [przypis redakcyjny]
Korycki, Krzysztof (zm. 1676) — podkomorzy chełmiński „żołnierz w wielu ekspedycyjach doświadczony, i lubo po stronie szwedzkiej podczas wojny przy Szwedzie zostający, nic jednak Rzeczypospolitej nie szkodzący, ale i w wielu materyjach Rzeczypospolitej pomagający, a potem w różnych ekspedycyjach ten swój error, jeśli był jaki, odwagami nadgradzający” (Jemiołowski). [przypis redakcyjny]
Koryk — korykijska grota leżała u południowego stoku Parnasu. [przypis redakcyjny]
Korynna — bohaterka powieści p. de Staël. [przypis redakcyjny]
Korynna — starożytna poetka grecka. [przypis redakcyjny]
korzec (z ros. koriec) — rodzaj skrzyni w młynie. [przypis redakcyjny]
korzeni — zakorzenia, zapuszcza korzenie. [przypis redakcyjny]
korzyść — tu: zdobycz. [przypis redakcyjny]
korzyść z obłowu — iron.; chodzi tu o rzekome, nigdy nie uzyskane korzyści z handlu. [przypis redakcyjny]
korzystać w czym (starop.) — upatrywać korzyść w czym. [przypis redakcyjny]
korzyszczyć — łupić. [przypis redakcyjny]
kośba — koszenie zboża lub trawy. [przypis redakcyjny]
kośćtnica — forma stworzona przez Krasińskiego; właściwie: kostnica. [przypis redakcyjny]
kościane znaki — sztony, liczmany z kości. [przypis redakcyjny]
kościanym oknem — w mit. gr. i rz. istnieją dwie bramy poprzez które sny wychodzą z podziemia; złudne sny przechodzą przez bramę z kości słoniowej, a sny prawdziwe przez bramę z rogu. [przypis redakcyjny]
kościelnego karła ani upiora-konia, ani upiora-świni — W Danii istnieje przesąd, że w miejscu, na którym mają zbudować kościół, zakopują żywego konia albo żywą świnię, a upiory tych zwierząt błądzą następnie po świecie. [przypis redakcyjny]
kościół Aleksandra — kościół na placu Trzech Krzyży, zniszczony zupełnie w czasie powstania warszawskiego, odbudowany został w takim kształcie, jaki miał w czasie akcji Lalki a nie w takim, jaki miał tuż przed zburzeniem (tj. po przebudowie w latach 1886–1894). Rzecki idzie „aż za kościół Aleksandra”, prawdopodobnie na ul. Kruczą. [przypis redakcyjny]
kościół Dyjanny — pawilon ogrodowy w kształcie świątyni greckiej. [przypis redakcyjny]
kościół świętojański — katedra św. Jana na Starym Mieście w Warszawie. [przypis redakcyjny]
kościół świętokrzyski — kościół Świętego Krzyża w Warszawie przy ul. Krakowskie Przedmieście, należący do największych kościołów w stolicy. [przypis redakcyjny]
kosa (daw.) — długie, splecione włosy; warkocz. [przypis redakcyjny]
kosa (daw.) — warkocz. [przypis redakcyjny]
Kosina — wieś k. Łańcuta. [przypis redakcyjny]
Koska — może dzisiejsze Kascna w Algierze. [przypis redakcyjny]
kosmopolici — tu w znaczeniu: obywatele świata, ludzie nie uznający ojczyzny. [przypis redakcyjny]
Kossuth Ludwik (1802–1894) — polityk węgierski, wódz rewolucji węgierskiej 1848–1849 r. [przypis redakcyjny]
kostera — gracz w kości, szuler. [przypis redakcyjny]
kostka (starop.) — [tu przen:] los. [przypis redakcyjny]
kostrzewa — rodzaj trawy. [przypis redakcyjny]
kostyra właśc. kostera — gracz, ryzykant. [przypis redakcyjny]
koszary ks. Eugeniusza — nazwa od ks. Eugeniusza Beauharnais (1781–1824), pasierba Napoleona I. [przypis redakcyjny]
kosz (daw.) — obóz. [przypis redakcyjny]
koszerny — przyrządzony zgodnie z rytualnymi przepisami żydowskimi. [przypis redakcyjny]
kosz — obóz. [przypis redakcyjny]
kosztować się z kim (daw.) — próbować się z kim. [przypis redakcyjny]
kosztować się z kim (starop.) — próbować się z kim; [pojedynkować się z kim]. [przypis redakcyjny]
kosztowali się z sobą — próbowali się z sobą. [przypis redakcyjny]
kosztur — kostur, duży kij. [przypis redakcyjny]
kosztur, właśc. kostur — 1. kij (laska) służący do podpierania się; 2. drąg rozbijający twardą ziemię. [przypis redakcyjny]
Koszyce — miasto nad rzeką Hernad na płd. od Preszowa. [przypis redakcyjny]
kosz (z tatar.) — koczowisko, obóz. [przypis redakcyjny]