Wolne Lektury potrzebują pomocy...



Wolne Lektury są za darmo i bez reklam, bo utrzymują się z dobrowolnych darowizn i dotacji.

Na stałe wspiera nas 376 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Potrzebujemy Twojej pomocy!

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Znajdź nas na YouTube

Audiobooki Wolnych Lektur znajdziesz na naszym kanale na YouTube.
Kliknij, by przejść do audiobooków.

x
Pieśń XX (Miło szaleć, kiedy czas po temu...) → ← Pieśń XVIII (Czołem za cześć, łaskawy mój panie sąsiedzie...)

Spis treści

      Jan KochanowskiPieśni, Księgi pierwszePieśń XIX[1]

      Żal mi cię, niebogo,
      Że nie masz nikogo,
      Co by cię przestrzegł; słuchaj ale mało[2],
      A potym uczyń, coć sie będzie zdało.
      Bodaj sie przepadło
      To twoje źwierciadło:
      Bo tobą szali, a ty sie nie czujesz[3],
      Dawno sie nie swej twarzy przypatrujesz.
      Popatrz miedzy szoty
      prawdziwszej roboty[4]:
      Ujźrzysz tam i płeć[5] chropawą, i zęby
      Nieprawie[6] białe, jeno uchyl gęby[7].
      Więc i lat tak snadnie[8]
      Mamka-ć nie ukradnie[9];
      Bo łacno zliczysz pod oczyma karby[10],
      Tego nie zetrą i weneckie farby[11].
      Aż sie za cię wstydzę,
      Gdy cię w tańcu widzę.
      Ano wiem, czemuś mi sie nie udała[12]:
      Prosto jakobyś młodym przyganiała[13].
      Takżeć i te stroje
      Jakoby nie twoje;
      Tyś sie ubrała prawie wedle świata,
      A to za krzywdę biorą twoje lata[14].
      Nie przeciw sie[15] Zosi,
      Bo tę miłość nosi,
      Że musi skakać jako sarna w lesie;
      A nie sromota, co komu czas niesie.
      Tobie na twe lata
      Czas poprzestać świata[16];
      Cudniej[17] ci będzie prząść kądziel niż w wieńcu
      Siedzieć za stołem, babie przy młodzieńcu.

      Przypisy

      [1]

      Ks. 1, Pieśń XIX — pieśń zawiera motywy z licznych utworów Horacego (Carmina I 25, III 15, IV 13; epody 8 i 12). [przypis redakcyjny]

      [2]

      ale mało — choć przez chwilę. [przypis redakcyjny]

      [3]

      tobą szali, a ty sie nie czujesz — oszukuje cię, a ty nie dostrzegasz, jak jest z tobą naprawdę. [przypis redakcyjny]

      [4]

      Popatrz miedzy szoty prawdziwszej roboty — poszukaj między kupcami bardziej prawdomównego wyrobu, tj. lustra („szot” od „Szkot”; Szkoci byli znani w Polsce jako kupcy). [przypis redakcyjny]

      [5]

      płeć — daw. cera. [przypis redakcyjny]

      [6]

      nieprawie (starop.) — nie całkiem. [przypis redakcyjny]

      [7]

      uchyl gęby — otwórz usta („gęba” nie ma w języku szesnastowiecznym znaczenia pejoratywnego). [przypis redakcyjny]

      [8]

      snadnie — łatwo. [przypis redakcyjny]

      [9]

      lat (…) / Mamkać nie ukradnie — zwrot różnie tłumaczony: „nie ujmie ci lat to, że młodą osobę przedstawisz jako swoją mamkę” (L. Ślękowa); „niełatwo mamce mówić, że masz mniej lat” (T. Sinko). [przypis redakcyjny]

      [10]

      karby — zmarszczki. [przypis redakcyjny]

      [11]

      weneckie farby — luksusowe kosmetyki sprowadzane z Wenecji. [przypis redakcyjny]

      [12]

      mi się nie udała — nie spodobała mi się. [przypis redakcyjny]

      [13]

      młodym przyganiać — współzawodniczyć z młodymi. [przypis redakcyjny]

      [14]

      A to za krzywdę biorą twoje lata — będąc już w takim wieku, wyrządzasz sobie (ściślej: swojemu wiekowi) krzywdę. [przypis redakcyjny]

      [15]

      Nie przeciw sie — nie naśladuj, nie chciej dorównać. [przypis redakcyjny]

      [16]

      poprzestać świata — wyrzec się świata. [przypis redakcyjny]

      [17]

      cudniej* — bardziej stosownie (inny odcień znaczeniowy niż dzisiaj). [przypis redakcyjny]

      Close
      Please wait...