Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hinduski | hiszpański | japoński | łacina, łacińskie | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzymski | staropolskie | teatralny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | zdrobnienie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 5679 przypisów.
rozzuchwaleni wielbiciele Penelopy… — porównaj Odyseję, księga XX. w tłum. Siemieńskiego: „Zgromadzeni uznali trafność dobrej rady,/ I hurmem weszli w wnętrze gmachów Odyssowych:/ Chleny zdjęte na krzesłach kładąc purpurowych,/ Obiatując barany i tuczne koziołki,/ Wieprze karmne i ze stad najpiękniejsze ciołki,/ Skwarząc trzewia i nimi racząc się nawzajem…”. [przypis redakcyjny]
rozzuć się (daw.) — zdjąć buty. [przypis edytorski]
rozzuć — zdjąć obuwie. [przypis edytorski]
rozżagwić — rozpalić. [przypis edytorski]
rozżagwiony — płonący; od żagiew — kawał płonącego drewna. [przypis edytorski]
rozżarła — rozsierdziła; rozgniewała wywołując zażartość. [przypis edytorski]
rozżarty (daw.) — zażarty, nieustępliwy. [przypis edytorski]
rozżarty (daw.) — zły, rozjuszony, wściekły. [przypis edytorski]
rozżarty — rozjuszony. [przypis edytorski]
rozżarzyć się — tu: dać się ponieść namiętności polemicznej. [przypis edytorski]
rozżenąć (daw.) — rozegnać. [przypis redakcyjny]
rozżenąć — tu: zniszczyć. [przypis edytorski]
roża (z ros.) — gęba, morda. [przypis edytorski]
Rożdiestwienski, Siergiej Wasilijewicz (1868–1934) — rosyjski historyk, archiwista, członek Rosyjskiej Akademii Nauk. [przypis edytorski]
rożna świętego Wawrzyńca — nawiązanie do rodzaju męczeńskiej śmierci jednego ze świętych kościoła katolickiego, który wg tradycji miał zginąć przy via Tiburtina w Rzymie 10 sierpnia 258 r. spalony na rozżarzonej kracie (ruszcie, ale nie rożnie); Wawrzyniec był diakonem i skarbnikiem wspólnoty chrześcijańskiej; kiedy władze rzymskie zażądały od niego wydania skarbów kościoła, zatroszczył się o potajemne odesłanie części z nich do swej rodzinnej Hiszpanii; wśród cennych przedmiotów uratowanych w ten sposób miał znajdować się m.in. legendarny święty Graal (Sangreal z daw. hiszp. grial: kubek), czyli kielich, którego Jezus Chrystus miał używać podczas Ostatniej Wieczerzy. [przypis edytorski]
rożni — różni, doprowadza do poróżnienia się stron, do kłótni. [przypis edytorski]
Rożniecki, Aleksander (1774–1849) — polski wojskowy; uczestnik wojny polsko-rosyjskiej 1792 i powstania kościuszkowskiego, żołnierz Legionów Polskich; od 1807 inspektor kawalerii Księstwa Warszawskiego, ranny pod Lipskiem, dostał się do niewoli rosyjskiej; od 1815 dowódca jazdy Królestwa Polskiego; wysługiwał się administracji carskiej, tropił i tępił spiski patriotyczne, posługując się prowokacjami, wymuszeniami, fałszerstwami; znienawidzony jako organizator tajnej policji carskiej; po wybuchu powstania listopadowego uciekł z Warszawy i zaciągnął się do armii carskiej; był członkiem Rady Państwa Imperium Rosyjskiego. [przypis edytorski]
Rożninecki inaczej to sformułował. R. 907 i 971 całe wojsko, Wariagi i o wiele liczniejsi Słowianie, przysięgają, więc Wołos dla nich konieczny; r. 945 posły, przedstawiciele nie wojska, lecz państwa, więc tylko boga państwowego, ruskiego, nie słowiańskiego kultu, wzywają przy tym. [przypis autorski]
Rób to, co Ci mówię, a nie to, co sam robiłem. Tak można podsumować obecną politykę USA w stosunku do krajów rozwijających się i jak przekonuje Ha-Joon Chang, takie podejście nie ogranicza się wyłącznie do praw autorskich, a raczej stanowi wyraz szerszego pomysłu na politykę Stanów w ogólności. Cytat ten jest podtytułem zaczerpniętym z książki Ha-Joon Chang, 23 things they don't tell you about capitalism, London 2010. s. 69. [przypis autorski]
Rób więc swoje, ja będę miał rozsądek głazu — w oryginale: „Rób więc swoje. Twój rozsądny kamień” (coś w rodzaju podpisu na liście). [przypis tłumacza]
ród (…) d'Arquien wyprowadzali (…) nawet od Klodwiga — Wywody genealogistów, wiodących ród d'Arquien od św. Ludwika, Hugona Capeta etc. byłyby, zdaniem prof. Forst-Battaglii, uzasadnione. (Prof. Battaglia powołuje się na swoją pracę w Miesięczniku Hetaldycznym, 1933, 134) [Battaglia, Otto Forst de (1889-1965), pol. historyk i krytyk literacki pochodzenia austriacko-włoskiego; w marcu 1938 r. opublikował w „Przeglądzie Powszechnym” artykuł Brązowienie Marysieńki, będący odpowiedzią na publikację biografii żony Sobieskiego autorstwa Boy'a Żeleńskiego.; Red. WL.]. [przypis autorski]
ród ich boski, córami są źródeł i gajów — tj. są nimfami. [przypis edytorski]
ród nowotny — Rodzina Adimari. [przypis redakcyjny]
Ród ślimacznic wcale nie posiada samczyków — u ślimacznic, podobnie jak w przypadku niektórych gatunków z rodzaju Solenobia, występuje dzieworództwo (partenogeneza, forma rozmnażania się bez zapłodnienia), w związku z czym na pewnych obszarach Europy występują wyłącznie dzieworodne samice, a na innych pojawiają się także samce. Samce ślimacznic napotkano tylko w południowej Europie. [przypis edytorski]
ród — tu: pochodzenie, związki rodzinne. [przypis edytorski]
róg Amaltei (mit. gr.) — róg obfitości; Zeus jako niemowlę chował się wśród nimf górskich w grocie idajskiej i był karmiony mlekiem kozy Almatei; kiedy Alamtea złamała jeden ze swoich rogów, Zeus pobłogosławił go tak, że od tamtej pory napełniał się on wszystkim, czego zapragnął jego posiadacz. [przypis redakcyjny]
róg Kpiarskiej i Kominiarskiej — żartobliwe nazwy fikcyjnych ulic; wg Jerzego Ronarda Bujańskiego, towarzysza faktycznej nocnej wędrówki poety, miała ona swój finał w lokalu na rogu ulic Pijarskiej i Sławkowskiej, ok. 500 m na zach. od Bramy Floriańskiej, od której zaczyna się prowadząca do Rynku Głównego ul. Floriańska. [przypis edytorski]
róg obfitości (fraz., książk.) — źródło niekończących się dóbr; w mit. gr.: odłamany róg kozy Amaltei, nieustannie napełniający się płodami ziemi, symbol niewyczerpanego źródła dostatku i dobrobytu. [przypis edytorski]
róg obfitości — wielki róg wypełniony owocami, kłosami i kwiatami, symbol niewyczerpanego źródła dostatku i dobrobytu; pierwotnie: róg mitycznej kozy Amaltei, która karmiła małego Zeusa, kiedy jako niemowlę został ukryty w grocie na Krecie; ułamany róg Amaltei wdzięczny Zeus pobłogosławił, obdarzając go cudowną właściwością stałego napełniania się pożywieniem. [przypis edytorski]
róg (starop.) — [tu:] odnoga (rzeki). [przypis redakcyjny]
róg wołowy — mowa o rurce rogowej, umieszczanej za haczykiem, by ryby nie mogły odgryźć przynęty. [przypis edytorski]
rój robactwa — hebr. עָרֹב (arow): mieszanina, coś co się miesza w nieustannym ruchu, w tradycji żydowskiej najczęściej rozumiane jako dzikie zwierzęta. Salomon Spitzer w swoim tłumaczeniu używa słowa drapieżce. „Oto posłałem chmarę wszy i komarów, i innych drobnych [insektów], ale nie przejąłeś się tym, teraz więc posyłam na ciebie stado bardziej uciążliwych najróżniejszych stworzeń: lwy, niedźwiedzie, lamparty, dziki, wilki i wszelkie dzikie zwierzęta”, Bechor Szor do 8:17. „Wszelkie rodzaje dzikich groźnych zwierząt, jak węże i skorpiony, w kłębowiskach. I siały one wśród ludzi spustoszenie”, Raszi do 8:17. W innych tłumaczeniach podawane są (za Septuagintą) muchy. [przypis tradycyjny]
rój skrzydlaty — „Odnosi się to do drobnych, niepozornych stworzeń, poruszających się przy ziemi, jak na przykład muchy, szerszenie, komary, szarańcza”, Raszi do 11:20 [1]. [przypis tradycyjny]
Rój, właśc. Towarzystwo Wydawnicze „Rój” — największe w okresie międzywojennym wydawnictwo beletrystyki w Polsce, publikujące głównie tanie książki na niskim poziomie edytorskim. [przypis edytorski]
rójka — masowe loty owadów w okresie rozmnażania się. [przypis edytorski]
Ról — zniekształcony zapis nazwiska Ruhl. [przypis edytorski]
Rómmel, Juliusz (1881–1967) — generał dywizji Wojska Polskiego, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Podczas kampanii wrześniowej dowódca Armii „Łódź” i Armii „Warszawa”. [przypis edytorski]
rószczka (daw.) — pęd, gałązka. [przypis edytorski]
rószczki — dziś popr.: różdżki. [przypis edytorski]
róść (daw.) — dziś raczej: rosnąć. [przypis edytorski]
róść (daw.) — rosnąć. [przypis edytorski]
róść — dziś popr.: rosnąć. [przypis edytorski]
róść — dziś popr.: rosnąć. [przypis edytorski]
róść — dziś: rosnąć. [przypis edytorski]
róść — rośnij. [przypis redakcyjny]
rów irygacyjny — rów nawadniający. [przypis edytorski]
Rów ten polecił wykopać król celem obrony, kiedy się dowiedział, że Cyrus nadciąga — Cyrus był pewny, że król wyda mu bitwę nad tym rowem. Lecz król, być może zaniepokojony licznymi wypadkami dezercji, cofnął się bliżej ku Babilonowi i miał pewnie zamiar cofnąć się w głąb Persji właściwej, później jednak na nalegania Tyribazosa ruszył znowu naprzód ze swymi przeważającymi siłami, zdecydowawszy się podjąć walkę. [przypis tłumacza]
rówien (daw.) — dziś popr.: równy. [przypis edytorski]
rówien (daw. forma) — dziś: równy. [przypis edytorski]
rówien — dziś: równy. [przypis edytorski]
rówien (starop. forma) — równy; dorównujący. [przypis edytorski]
rówien (starop. forma) — równy. [przypis edytorski]
rówiennica (daw.) — rówieśnica. [przypis edytorski]
rówiennica — dziś popr.: rówieśnica. [przypis edytorski]
rówiennica — dziś: rówieśnica. [przypis edytorski]
rówienniczka — dziś: rówieśniczka. [przypis edytorski]
rówiennik (daw.) — dziś: rówieśnik. [przypis edytorski]
rówiennik (daw.) — rówieśnik. [przypis edytorski]
rówiennik (daw.) — rówieśnik. [przypis edytorski]
rówiennik (daw.) — rówieśnik, równy rangą itp. [przypis edytorski]
rówiennik — rówieśnik. [przypis edytorski]
rówienny — rówieśnik, równolatek. [przypis edytorski]
rówienny — równoletni; rówieśnik. [przypis edytorski]
rówień (daw.) — równy. [przypis redakcyjny]
rówień (starop.) — [ktoś] równy; [równie utalentowany, sławny, doświadczony itp; red. WL]. [przypis redakcyjny]
rówień (starop.) — równy; któremu równia żadne oko nie widało: któremu równego nie widziało żadne oko. [przypis edytorski]
rówień (starop.; tu forma D. lp: równia) — coś równego. [przypis redakcyjny]
rówieński — przym. od nazwy miasta Równe (ukr. Рівне), położonego w zach.-płn. części Ukrainy, nad rzeką Uście. Równe było stolicą obwodu rówieńskiego, ufundowanym jeszcze w XV w. wielokulturowym ośrodkiem miejskim. [może jednak rosieńskich szkół? Bo Równe daleko, a Rosienie bliżej, i szkoły tam były] [przypis edytorski]
rówieśnych — tutaj w znaczeniu rówieśników. [przypis edytorski]
równa — tu: taka sama. [przypis edytorski]
równać — tu: porównywać (w walce). [przypis edytorski]
równać z czym (starop.) — dorównywać czemu. [przypis edytorski]
(…) równać z ironią biegu najzwyklejszych rzeczy? — w niektórych wydaniach po tej strofie pojawiała sie jeszcze jedna: Idee?… Ależ lat już minęły tysiące, / A idee są zawsze tylko ideami. / Modlitwa?… Lecz niewielu tylko jeszcze mami / Oko w trójkąt wprawione i na świat patrzące. [przypis edytorski]
równe — dobrane. [przypis redakcyjny]
równe dodane do równego lub od niego odjęte daje w wyniku także równe — Kant ma tu niewątpliwie na myśli taki np. pewnik: 1. , ; 2. , . Dlatego też użył w połączeniu zdań wyrazu oder, bo wystawiał sobie jeden przypadek lub też drugi. (Objaśnienie S. Dicksteina w liście do tłumacza). [przypis redakcyjny]
równe pole — dziś Łazienki (przyp. aut.). [przypis edytorski]
równej ilości — dziś popr.: w równej liczbie. [przypis edytorski]
równia (daw., geogr.) — tu: równina. [przypis edytorski]
równia (daw.) — równina. [przypis edytorski]
równia (daw.) — równina. [przypis redakcyjny]
równia — dziś: równina. [przypis edytorski]
równia — równina. [przypis edytorski]
równia (starop.) — równego. [przypis redakcyjny]
równia (starop.) — równina, płaszczyzna; w równi: na równinie. [przypis edytorski]
równia (starop.) — równych. [przypis redakcyjny]
równia — tu: równina. [przypis edytorski]
równianka (daw.) — bukiet, wiązanka, wianek. [przypis edytorski]
równianka (daw., gwar.) — wianek. [przypis edytorski]
równianka (daw.) — wianek. [przypis edytorski]
równianka (daw.) — wianek; wiązanka, bukiet. [przypis edytorski]
równianka (gw.) — wianek; kwiaty splecione jeden za drugim w sznur. [przypis edytorski]
równianka na Zielne — wiązanka żniwna na święto Matki Boskiej Zielnej. [przypis edytorski]
równianka — tradycyjna wiązanka żniwna, spleciona ze zbóż, polnych kwiatów i ziół, przybrana kolorowymi wstążkami. [przypis edytorski]
równianka — wianek. [przypis edytorski]
równianką (daw.) — wiązanka kwiatów, bukiet. [przypis edytorski]
równie barbarzyńscy i nieokrzesani jak Francuzi, jak nasi ojcowie — obacz Stan potęgi wojskowej Rosji, prawdomówne dzieło generała sir Roberta Wilsona. [przypis autorski]
równie (daw.) — równiny. [przypis redakcyjny]
równie (daw.) — tak samo. [przypis edytorski]
równie dobrze można by nazwać umową akt człowieka, który by drugiemu powiedział: „Oddaję ci całe swe mienie (…)” — akt nierozumny, a zatem nieważny. [przypis tłumacza]
równie jak w rodzinie proroka, córki mają prawo do dziedzictwa — z potomstwa Mahometa przeżyło tylko jedno dziecko, córka Fatima: z tego powodu muzułmanie uznają potomstwo w linii żeńskiej za uprawnionych dziedziców. [przypis edytorski]
