Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Wspólnie budujemy najpopularniejszą bibliotekę internetową w Polsce.

Dzięki Twojej wpłacie uwolnimy kolejną książkę. Przeczytają ją tysiące dzieciaków!


Dorzucisz się?

Jasne, dorzucam się!
Tym razem nie, chcę przejść do biblioteki
Znajdź nas na YouTube

Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz na naszym kanale na YouTube.
Kliknij, by przejść do audiobooków.

x

Spis treści

    1. Głupota: 1
    2. Kondycja ludzka: 1
    3. Przekleństwo: 1
    4. Rozkosz: 1
    5. Samobójstwo: 1
    6. Walka: 1
    7. Wiedza: 1

    Kazimierz Przerwa-TetmajerKoniec wieku

    PrzekleństwoPrzekleństwo?… Tylko dziki, kiedy się skaleczy,
    złorzeczy swemu bogu, skrytemu w przestworze[1].
    Ironia?… Lecz największe z szyderstw czyż się może
    równać z ironią biegu najzwyklejszych rzeczy?[2]
    GłupotaWzgarda… Lecz tylko głupiec gardzi tym ciężarem
    którego wziąć na słabe nie zdoła ramiona,
    SamobójstwoRozpacz? … Więc za przykładem trzeba iść skorpiona,
    co się zabija, kiedy otoczą go żarem[3]?
    WalkaWalka?… Ale czyż mrówka rzucona na szyny
    może walczyć z pociągiem, nadchodzącym w pędzie,
    Rezygnacja?… Czyż przez to mniej się cierpieć będzie,
    gdy się z poddaniem schyli pod nóż gilotyny[4]?
    WiedzaByt przyszły?… Gwiazd tajniki któż z ludzi ogląda,
    kto zliczy zgasłe słońca[5] i kres światu zgadnie?
    RozkoszUżycie? … Ależ w duszy jest zawsze coś na dnie,
    co wśród użycia pragnie, wśród rozkoszy żąda.
    Kondycja ludzkaCóż więc jest? Co zostało nam, co wszystko wiemy,
    dla których żadna z dawnych wiar już nie wystarcza?
    Jakaż jest przeciw włóczni złego twoja tarcza
    człowiecze z końca wieku? … Głowę zwiesił niemy.

    Przypisy

    [1]

    przestwór — rozległa przestrzeń, tu: niebo. [przypis edytorski]

    [2]

    (…) równać z ironią biegu najzwyklejszych rzeczy? — w niektórych wydaniach po tej strofie pojawiała sie jeszcze jedna: Idee?… Ależ lat już minęły tysiące, / A idee są zawsze tylko ideami. / Modlitwa?… Lecz niewielu tylko jeszcze mami / Oko w trójkąt wprawione i na świat patrzące. [przypis edytorski]

    [3]

    Więc za przykładem trzeba iść skorpiona,/ co się zabija, kiedy otoczą go żarem — mówi się, że skorpion, zaatakowany ogniem, nie mogąc znaleźć drogi ucieczki, sam w siebie wbija umieszczony w odwłoku kolec jadowy. W istocie jest to efekt przedśmiertnych drgawek. [przypis edytorski]

    [4]

    gilotyna — urządzenie do wykonywania egzekucji przez ścięcie; na szyję skazańca spadał w nim ciężki (ok 30-40kg) nóż o skośnym ostrzu, umieszczony na pionowych prowadnicach. [przypis edytorski]

    [5]

    słońca — tu: gwiazdy. [przypis edytorski]

    Close
    Please wait...