Wesprzyj

Wspieraj Wolne Lektury

x

Spis treści

    1. Głupota: 1
    2. Kondycja ludzka: 1
    3. Przekleństwo: 1
    4. Rozkosz: 1
    5. Samobójstwo: 1
    6. Walka: 1
    7. Wiedza: 1

    Kazimierz Przerwa-TetmajerKoniec wieku

    1

    PrzekleństwoPrzekleństwo?… Tylko dziki, kiedy się skaleczy,

    złorzeczy swemu bogu, skrytemu w przestworze[1].

    Ironia?… Lecz największe z szyderstw czyż się może

    równać z ironią biegu najzwyklejszych rzeczy?[2]

    5

    GłupotaWzgarda… Lecz tylko głupiec gardzi tym ciężarem

    którego wziąć na słabe nie zdoła ramiona,

    SamobójstwoRozpacz? … Więc za przykładem trzeba iść skorpiona,

    co się zabija, kiedy otoczą go żarem[3]?

    WalkaWalka?… Ale czyż mrówka rzucona na szyny

    10

    może walczyć z pociągiem, nadchodzącym w pędzie,

    Rezygnacja?… Czyż przez to mniej się cierpieć będzie,

    gdy się z poddaniem schyli pod nóż gilotyny[4]?

    WiedzaByt przyszły?… Gwiazd tajniki któż z ludzi ogląda,

    kto zliczy zgasłe słońca[5] i kres światu zgadnie?

    15

    RozkoszUżycie? … Ależ w duszy jest zawsze coś na dnie,

    co wśród użycia pragnie, wśród rozkoszy żąda.

    Kondycja ludzkaCóż więc jest? Co zostało nam, co wszystko wiemy,

    dla których żadna z dawnych wiar już nie wystarcza?

    Jakaż jest przeciw włóczni złego twoja tarcza

    20

    człowiecze z końca wieku? … Głowę zwiesił niemy.

    Przypisy

    [1]

    przestwór — rozległa przestrzeń, tu: niebo. [przypis edytorski]

    [2]

    (…) równać z ironią biegu najzwyklejszych rzeczy? — w niektórych wydaniach po tej strofie pojawiała sie jeszcze jedna: Idee?… Ależ lat już minęły tysiące, / A idee są zawsze tylko ideami. / Modlitwa?… Lecz niewielu tylko jeszcze mami / Oko w trójkąt wprawione i na świat patrzące. [przypis edytorski]

    [3]

    Więc za przykładem trzeba iść skorpiona,/ co się zabija, kiedy otoczą go żarem — mówi się, że skorpion, zaatakowany ogniem, nie mogąc znaleźć drogi ucieczki, sam w siebie wbija umieszczony w odwłoku kolec jadowy. W istocie jest to efekt przedśmiertnych drgawek. [przypis edytorski]

    [4]

    gilotyna — urządzenie do wykonywania egzekucji przez ścięcie; na szyję skazańca spadał w nim ciężki (ok 30-40kg) nóż o skośnym ostrzu, umieszczony na pionowych prowadnicach. [przypis edytorski]

    [5]

    słońca — tu: gwiazdy. [przypis edytorski]

    Close
    Please wait...