TPWL

Wolne Lektury potrzebują pomocy! Wesprzyj bezpłatną bibliotekę internetową i przeczytaj utwory napisane specjalnie dla Ciebie.

x

5549 free readings you have right to

Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | angielski, angielskie | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | gwara, gwarowe | hebrajski | literacki, literatura | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | potocznie | przestarzałe | rodzaj nijaki | regionalne | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | łacina, łacińskie | środowiskowy | żartobliwie

By language: all | Deutsch | polski


4902 footnotes found

wareckie — piwo z Warki nad Pilicą. [przypis edytorski]

Warens, Françoise-Louise de a. Louise Éléonore de la Tour du Pil (1699–1762) — wydana za mąż w wieku 14 lat, w 1726 porzuciła męża, przeszła na katolicyzm i została agentką Wiktora Amadeusza II, otrzymując roczną pensję za opiekę nad protestantami pragnącymi przejść na katolicyzm. [przypis edytorski]

warf (z ang. wharf) — nabrzeże. [przypis edytorski]

Warfołomiej (ros.) — Bartłomiej. [przypis edytorski]

wargaty — z wielkimi, obwisłymi wargami. [przypis edytorski]

wargi — dziś popr. N. lm.: wargami. [przypis edytorski]

wargi — dziś popr. N. lm: wargami. [przypis edytorski]

wargowe a. jasnotowate (biol.) — rodzina roślin zielnych licząca ponad 3500 gatunków, występujących na całym świecie; wiele z nich zawiera olejki eteryczne i znalazły zastosowanie w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawy. [przypis edytorski]

WARIANT — druga, dłuższa wersja przedostatniej sceny, uznawana za starszą, pierwotną. [przypis edytorski]

wark — skrót od: warkot a. warczenie. [przypis edytorski]

Warna — bitwa pod Warną (1444), w której zginął król Władysław Warneńczyk. [przypis edytorski]

Warna — miasto i port nad Morzem Czarnym na terenie Bułgarii. [przypis edytorski]

Warneńczyk, Władysław Warneńczyk (1424–1444) — syn Jagiełły, król Polski w latach 1434–1444, król Węgier od 1440 r. [przypis edytorski]

warować (daw.) — uważać, strzec, wystrzegać się. [przypis edytorski]

warować się — chronić się przed czymś, strzec się czegoś. [przypis edytorski]

warować się (daw.) — strzec się, chronić się, pilnować się. [przypis edytorski]

warować się (daw.) — strzec się, pilnować się. [przypis edytorski]

warować się (daw.) — tu: pilnować się, wystrzegać się.

warować się (daw.) — wystrzegać się. [przypis edytorski]

warować się od czegoś — powstrzymywać się od czegoś, strzec się czegoś. [przypis edytorski]

warować się — trzymać się z daleka; nie ruszać. [przypis edytorski]

warować — tu: chronić się przed czymś, wystrzegać się czegoś. [przypis edytorski]

warować — tu: zabezpieczać. [przypis edytorski]

Warro, najsubtelniejszy i najuczeńszy pisarz łaciński, pisze w swoich teologicznych księgach, iż zakrystian Herkulesa (…) — Marek Terencjusz Warron, komentowany przez Augustyna z Hippony (Państwo Boże, VI, 7), skąd znamy przytoczoną opowieść.

Warron (82 p.n.e – 35 p.n.e) — rzymski poeta urodzony w Galii, autor poematu o wyprawie Argonautów. [przypis edytorski]

Warschau kaputt (niem.) — Warszawa padła. [przypis edytorski]

Warschau — Ost (niem.) — Warszawa Wschodnia. [przypis edytorski]

Warsęgi — Warszawy; autor, będąc miłośnikiem folkloru, używa tu formy gwarową. [przypis edytorski]

warstaciech — dziś popr. forma Msc.lm: warsztatach. [przypis edytorski]

warstat (gw.) — dziś popr.: warsztat. [przypis edytorski]

warstat (gw.) — dziś: warsztat. [przypis edytorski]

warstwica — linia na mapie, łącząca punkty położone na tej samej wysokości nad poziomem morza; tu raczej: warstwa osadów kopalnych. [przypis edytorski]

Warszawianka 1905 — Słowa tej pieśni napisał Wacław Święcicki, działacz socjalistyczny, w X. Pawilonie Cytadeli Warszawskiej między rokiem 1879 a 1880; po raz pierwszy opublikowano ją w piśmie „Proletariat” w 1883 r. (nr 1); śpiewana była do melodii opartej na motywach Marsza Żuawów, opracowanej przez innego więźnia, Józefa Pławińskiego. Pieśń znana jest też pod tytułami: Naprzód, Warszawo!, Rewolucyjna Warszawianka oraz identyfikowana poprzez incipit: „Śmiało podnieśmy sztandar nasz w górę”. Miano Warszawianki 1905 zyskała w czasie rewolucji w tymże roku, gdy zyskała wielką popularność zarówno w Polsce, jak za granicą. Od tego czasu pieśń stała się polskim hymnem robotniczym. Rok 1905 był rokiem walki narodowej i rewolucyjnej z caratem, prowadzonej zarówno przez przez organizacje niepodległościowe, polityczne i społeczne (szefem Organizacji Bojowej PPS był wówczas Józef Piłsudski). [przypis edytorski]

Warszawianka z 1831 — pieśń patriotyczna z czasów powstania listopadowego do słów Casimira François Delavigne'a, przetłumaczona na polski przez Karola Sienkiewicza. [przypis edytorski]

Warszawo! Warszawo! — Tekst ukazał się w powstańczym piśmie „Baszta”, nr 7 z 23 sierpnia, gdzie był podpisany „Orzeł”. [przypis edytorski]

Warszycki, Stanisław herbu Abdank (1599–1681) — senator, wojewoda mazowiecki i sandomierski, kasztelan krakowski. Właściciel Dankowa, jedynej w Polsce ufortyfikowanej wsi. [przypis edytorski]

wart (daw.) — nurt. [przypis edytorski]

wart (neol.) — wartki nurt. [przypis edytorski]

warta swojej wagi złota — tj. warta tyle złota, ile sama waży. [przypis edytorski]

wartająca — dziś: warta. [przypis edytorski]

wartałek (starop.) — krążek na wrzecionie; bączek dawany do zabawy dzieciom. [przypis edytorski]

wartam — skrócone od: warta jestem. [przypis edytorski]

Wartburg — zamek warowny w Turyngii. [przypis edytorski]

warteś był — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: wart byłeś. [przypis edytorski]

wartki (daw.) — prędki (tu: do bójki). [przypis edytorski]

wartko — szybko; dziś: gł. o biegu nurtu rzeki. [przypis edytorski]

wartkość (daw.) — szybkość, gwałtowność. [przypis edytorski]

wartości, słowy — dziś popr. N. lm: wartościami, słowami. [przypis edytorski]

wartoż — konstrukcja z partykułą -że, skróconą co -ż; znaczenie: czy warto.

wartoż — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy warto. [przypis edytorski]

wartujący (daw.) — warty, mający wartość. [przypis edytorski]

wartujący — tu: kosztujący, wart. [przypis edytorski]

waruj (…) zabłądzić (daw.) — pilnuj, żebyś nie zabłądził. [przypis edytorski]

warujże (…) stracić (daw.) — pilnuj, żeby nie stracić. [przypis edytorski]

Warum sind Juno rund (niem.) — dlaczego Juno są okrągłe? (slogan reklamowy ówczesnej marki niemieckich papierosów). [przypis edytorski]

Warum sind «Juno» rund (niem.) — dlaczego «Juno» są okrągłe? (slogan reklamowy ówczesnej marki niemieckich papierosów). [przypis edytorski]

Waruna — w religii hind. bóg deszczu i nieba. [przypis edytorski]

warunków, którymi istnieje — dziś popr.: warunków, dzięki którym istnieje. [przypis edytorski]

Warus, Publiusz Kwinktyliusz (ok. 46 p.n.e.–9 n.e.) — rzym. polityk i dowódca legionów pokonanych w Lesie Teutoburskim przez Germanów pod wodzą Arminiusza. [przypis edytorski]

Warwik — w oryg. Warwick; ojciec lady Anny. [przypis edytorski]

warza (daw.) — gotowane jedzenie. [przypis edytorski]

warza — gotowany posiłek; por. warzyć: gotować. [przypis edytorski]

warząchew — dawna duża łyżka kuchenna, zwykle drewniana. [przypis edytorski]

warząchew — duża łyżka kuchenna, wykonana z drewna. [przypis edytorski]

warzecha a. warząchew — łyżka wazowa. [przypis edytorski]

warzecha — rodzaj drewnianej łyżki. [przypis edytorski]

warżka, labellum (biol.) — wyróżniający się odmiennym kształtem, a czasem barwą, listek wewnętrznego okółka okwiatu roślin storczykowatych. [przypis edytorski]

Was befehlen Sie, mein Schatz (niem.) — Co pani rozkaże, mój skarbie. [przypis edytorski]

was brennt. (niem.) — co się pali. [przypis edytorski]

Was denn? (niem.) — No co? [przypis edytorski]

was gefällig für den letzten der Schwarzen Schlangen (niem.) — co łaska dla ostatniego z Czarnych Wężów. [przypis edytorski]

was gibt's (niem.) — co nowego, co słychać. [przypis edytorski]

was (gw.) — wasz (mąż). [przypis edytorski]

Was ist das Lipiniec (niem.) — co to jest Lipiniec. [przypis edytorski]

Close

* Loading