Przypisy

Goryczkowa — trasa narciarska dla zaawansowanych, znajdująca się pod wierzchołkiem Kasprowego Wierchu. [przypis edytorski]

goryczy (B. lm) — dziś: gorycze. [przypis edytorski]

gorzał — palił się. [przypis edytorski]

gorzałka (daw., gw.) — wódka. [przypis edytorski]

gorzałka — wódka. [przypis edytorski]

gorze chłopcu (daw.) — źle z chłopcem. [przypis edytorski]

gorze! (daw.) — biada; nieszczęście. [przypis edytorski]

gorze (daw.) — biada; nieszczęście; tu: nie wolno, nie należy (pod groźbą ściągnięcia nieszczęścia). [przypis edytorski]

gorze (daw.) — biada. [przypis edytorski]

gorze (daw.) — dawniej okrzykiem tym oznajmiano nieszczęście. [przypis edytorski]

gorze (daw., dosł.: płonie, pali się) — biada, nieszczęście, niebezpieczeństwo. [przypis edytorski]

gorze (daw.) — nieszczęście, bieda. [przypis edytorski]

gorze (daw., starop.) — tu: biada. [przypis edytorski]

gorze nam (starop.) — biada nam; nieszczęście (nas spotkało). [przypis edytorski]

gorze (starop.) — biada, nieszczęście. [przypis edytorski]

gorze (starop.) — bieda, nieszczęście; zbawić wszego gorza: pozbawić wszelkiej troski. [przypis edytorski]

gorze (ze starop. gorzeć: palić się) — biada, nieszczęście, niebezpieczeństwo. [przypis edytorski]

gorzeć a. goreć (daw.) — płonąć; lśnić, świecić. [przypis edytorski]

gorzeć (daw., gw.) — palić się, płonąć. [przypis edytorski]

gorzeć (daw.) — palić się, płonąć. [przypis edytorski]

gorzeć (daw.) — palić się. [przypis edytorski]

gorzeć (daw.) — płonąć, palić się. [przypis edytorski]

gorzeć (daw.) — płonąć. [przypis edytorski]

gorzeć (daw.) — płonąć, tu: jaśnieć. [przypis edytorski]

gorzeć (daw.) — płonąć; tu: jaśnieć. [przypis edytorski]

gorzeć – palić się, płonąć. [przypis edytorski]

gorzeć — palić się. [przypis edytorski]

gorzeć — płonąć, palić się. [przypis edytorski]

gorzeć — płonąć, palić się; tu: czerwienieć. [przypis edytorski]

gorzeć — płonąć. [przypis edytorski]

gorzej psa — gorzej niż pies. [przypis edytorski]

gorzej (…) własnego —dziś: gorzej od własnego. [przypis edytorski]

gorzka — tu: wódka. [przypis edytorski]

„Gorzki pląs” i „Ta wierzba jest moja” — oba teksty: wyliczanki oraz absurdalnej piosenki czy wierszyka, pojawiają się dalej w tekście. [przypis edytorski]

Gorzkie Jeziora — Małe i Wielkie Jezioro Gorzkie, dwa słonowodne jeziora na południu Przesmyku Sueskiego łączącego Egipt z półwyspem Synaj, przez które przebiega naturalna granica między Egiptem a Azją. Obecnie stanowią część trasy Kanału Sueskiego. [przypis edytorski]

gorzkie żale — nabożeństwo pasyjne w Kościele katolickim; tu przen.: jałowe narzekania. [przypis edytorski]

Gorzkie Żale — śpiewane nabożeństwo pasyjne w Kościele katolickim, odprawiane w okresie Wielkiego Postu. [przypis edytorski]

Gorzkimi posty, pokutnymi jęki — dziś popr.: gorzkimi postami, pokutnymi jękami. [przypis edytorski]

gorzkimi ziołami — hebr. מָרוֹר (maror); „Wszelkie gorzkie zioło zwane jest maror, [Bóg] nakazał im jedzenie gorzkich ziół na wspomnienie tego, że [Micrejczycy] »czynili gorzkim życie ich« (por. Wj 1:14)”, Raszi do 12:8. Spożywanie maroru jest jednym z obrzędów podczas wieczerzy pesachowej, Polscy Żydzi zazwyczaj na maror używali chrzanu. [przypis edytorski]

gorzko to pokutuje — dziś: gorzko za to pokutuje. [przypis edytorski]

gorzonna — gorzałka, wódka. [przypis edytorski]

gorzy (gw.) — gorzej. [przypis edytorski]

gorżki (daw.) — dziś: gorzki. [przypis edytorski]

gorżki (daw. forma) — dziś: gorzki. [przypis edytorski]

gorżki — dziś: gorzki. [przypis edytorski]

goserė — gerklė. [przypis edytorski]

Gosmedtorg — sowiecka państwowa organizacja handlu produktami medycznymi. [przypis edytorski]

gospoda (daw.) — kwatera na krótki pobyt; stanąć gospodą: zatrzymać się u kogoś na krótki czas. [przypis edytorski]

gospoda — miejsce, gdzie podróżni mogą dostać, za opłatą, nocleg i pożywienie. [przypis edytorski]

gospoda — tu: miejsca zamieszkania. [przypis edytorski]

gospoda — tu: miejsce pobytu; miejsce, w którym ktoś gości. [przypis edytorski]

gospodarczy — tu: gospodarzący; przedsiębiorczy. [przypis edytorski]

gospodarstwo krajowe — tu: gospodarka krajowa. [przypis edytorski]

gospodarstwo — tu: gospodarowanie. [przypis edytorski]

gospodarstwo — tu: gospodarowanie, zarządzanie. [przypis edytorski]

gospodarstwo — tu: gospodarz i gospodyni. [przypis edytorski]

gospodarstwo — tu: gospodarz z gospodynią; małżeństwo gospodarzy. [przypis edytorski]

gospodarstwo — tu: gospodarz z gospodynią. [przypis edytorski]

gospodarstwo — tu: gospodarze domu. [przypis edytorski]

gospodarz — chłop posiadający ziemię. [przypis edytorski]

gospodarz klasy — tu: wychowawca klasy. [przypis edytorski]

gospodarz klasy — tu: wychowawca, nauczyciel opiekujący się klasą. [przypis edytorski]

Gospodarz — w tekście sztuki: Karczmarz. [przypis edytorski]

gospodarzów — dziś popr. forma D.lm: gospodarzy. [przypis edytorski]

Gospodi pomiłuj (ros.) — Boże, zmiłuj się. [przypis edytorski]

Gospodin uczitiel (ros.) — panie nauczycielu. [przypis edytorski]

gospodni bywalcy — dziś: bywalcy gospody. [przypis edytorski]

gospodyn a. gospodzin (daw.) — pan. [przypis edytorski]

gospodyn a. gospodzin (starop) — pan. [przypis edytorski]

gospodyn (daw.) — pan, gospodarz. [przypis edytorski]

gospodyn (z ros.) — pan. [przypis edytorski]

gospodynie — panie (jako tytuł oznaczający nie tylko szacunek, ale i stosunek podwładnego do władcy); W. od M.: gospodyn a. gospodzin (archaizacja). [przypis edytorski]

gospodza (starop.; tu W. lp. r.ż.: gospodze) — pani. [przypis edytorski]

gospodzin (daw.) — pan. [przypis edytorski]

gospodzin (starop.) — tu: Bóg. [przypis edytorski]

Gospodzinie (starop.) — W.lp: Panie (tu: zwrot do Boga). [przypis edytorski]

Gospodź a. Gospodzin (daw.) — Pan Bóg. [przypis edytorski]

Gosse, Duval, (…) Baour-Lormian — Étienne Gosse (1773–1834): francuski dramaturg i dziennikarz; Alexandre Vincent Pineux Duval (1767–1842): francuski dramaturg, librecista i aktor, członek Akademii Francuskiej; Pierre Baour-Lormian (1770–1854): francuski poeta i pisarz, tłumacz Pieśni Osjana i Jerozolimy wyzwolonej, członek Akademii Francuskiej. [przypis edytorski]

Gostomski, Walery (1854–1915) — historyk literatury, krytyk literacki; studiował filologię na uniwersytecie w Petersburgu i mechanikę na politechnice w Rydze (1872–1877), należał wówczas do korporacji akademickiej Arkonia; od 1908 r. członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego; najważniejsze publikacje: Historia literatury powszechnej w zarysie (1898, t. 1–2), Psychologiczna geneza „Pana Tadeusza” (1890), Arcydzieło poezji polskiej, Adama Mickiewicza „Pan Tadeusz” (1894), Arcytwór dramatyczny Wyspiańskiego „Wesele” (1908), Liryka nasza ostatniej doby (1901), Tragiczności w życiu i poezji (1904) i in., w tym przekłady (m.in. Apologia chrześcijaństwa Paula Schanza, teologa niem., 1905–1906); związany z ideologią katolicką i kręgiem endecji. [przypis edytorski]

Gostyń — miasto w woj. wielkopolskim, siedziba powiatu. [przypis edytorski]

Gostyńska, Anna (1847–1918) — polska aktorka i dyrektorka teatru. [przypis edytorski]

gosudar impierator Nikołaj Wtoroj — cesarz imperator Mikołaj II. [przypis edytorski]

Gosudarstwiennoje politiczeskoje uprawlenije (ros.: Państwowy Zarząd Polityczny), GPU — policja polityczna ZSRR, utworzona wskutek przekształcenia Czeki, działająca 1922–1923, następnie przekształcona w OGPU (Zjednoczony Państwowy Zarząd Polityczny), a w 1934 w GUGB (Główny Zarząd Bezpieczeństwa Państwowego), włączony do NKWD ZSRR. [przypis edytorski]

gosudarstwo (z ros. государство) — państwo. [przypis edytorski]

gosudarstwo (z ros.) — państwo. [przypis edytorski]

gosudarstwo (z ros.) — władza, panowanie. [przypis edytorski]

Goszczyński, Seweryn (1801–1876) — poeta romantyczny, uczestnik powstania listopadowego, następnie uwikłany w działalność konspiracyjną; od 1838 r. w Paryżu, przystąpił do Koła Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego; autor m.in. utworów zaliczanych do nurtu szkoły ukraińskiej polskiego romantyzmu: Zamek kaniowski, Król zamczyska oraz wspomnień zatytułowanych Noc belwederska; ostatnie lata życia spędził we Lwowie. [przypis edytorski]

Goszczyński, Seweryn (1801–1876) — poeta romantyczny zaliczany do szkoły ukraińskiej; autor m.in. Zamku Kaniowskiego, Króla zamczyska oraz licznych wierszy głoszących radykalne hasła społeczne, np. Uczta zemsty), pisarz (Dziennik podróży do Tatrów, Dziennik Sprawy Bożej; uczestnik powstania listopadowego (gorący zwolennik dokonania zamachu na W. Księcia Konstantego, członek sprzysiężenia Piotra Wysockiego, brał udział w ataku na Belweder, walczył pod Stoczkiem i Nową Wsią, wydał liryki powstańcze Pobudka 1831); zakładał następnie organizacje stawiające sobie cele demokratyczne i rewolucyjne (Związek Dwudziestu Jeden we Lwowie w 1832 r. i Stowarzyszenie Ludu Polskiego w Krakowie w 1835 r.); w 1838 r. znalazł się na emigracji w Paryżu, gdzie nawiązał znajomość z Mickiewiczem i Słowackim; w 1842 r. przystąpił do Koła Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego; w 1872 r. powrócił do kraju, zamieszkał we Lwowie, gdzie pozostał do końca życia. [przypis edytorski]

Goszczyński, Seweryn (1801–1876) — polski poeta romantyczny, rewolucjonista, żołnierz powstania listopadowego. [przypis edytorski]

Goszczyński, Seweryn (1801–1876) — polski poeta romantyczny zaliczany do szkoły ukraińskiej, uczestnik powstania listopadowego; od 1838 na emigracji w Paryżu, przystąpił do Koła Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego. [przypis edytorski]

goście kuryjscy — goście z miasta Cures (lub: Cures Sabinorum), czyli Sabinowie, przedstawiciele ludu zamieszkującego starożytną Italię (na północ od Rzymu, w okolicach dzisiejszego Rieti), który w III w. rywalizował z Rzymianami o panowanie nad Kampanią. Jako główne miasta Sabinów wymienia się: Cures, Amiternum, Reate (dziś Rieti), Nomentum, Nursię i Orvinium. [przypis edytorski]

gościec (daw.) — reumatyzm, ogólna nazwa chorób, których wspólną cechą są zmiany zapalne oraz bóle stawów i mięśni. [przypis edytorski]

gościłem — hebr. גַּרְתִּי (garti): ‘mieszkałem’, tu: ‘gościłem’. «Nie zostałem księciem ani nikim ważnym a tylko przybyszem, nie warto więc, abyś mnie nienawidził za błogosławieństwo, którym obdarzył mnie nasz ojciec, [mówiąc do mnie]: „bądź panem braci twojej” (Genesis 27:29), bo mi się to nie spełniło». Słowo 'garti' ma wartość liczbową 613, a jest to tradycyjna liczba przykazań w judaizmie. Jakub powiedział więc: «mieszkałam z Labanem, ale przestrzegałem 613 przykazań i nie przyswoiłem sobie jego złych nawyków», zob. Raszi do 32:5. [przypis edytorski]

gościniec — dary przynoszone przez gości gospodarzowi. [przypis edytorski]

gościniec (daw.) — dary przynoszone przez gości gospodarzowi. [przypis edytorski]

gościniec (daw.) — droga, trakt. [przypis edytorski]

gościniec (daw.) — podarunek. [przypis edytorski]

gościniec (daw.) — podarunek przywieziony z podróży. [przypis edytorski]

gościniec (daw.) — prezent. [przypis edytorski]

gościniec (daw.) — prezent przywieziony z podróży. [przypis edytorski]