Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 445 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 116305 przypisów.
Zygmunt i August nazywany — Zygmunt II August (1520–1575), król polski, wielki książę litewski. [przypis edytorski]
Zygmunt II August (1520–1572) — król Polski od 1548. [przypis edytorski]
Zygmunt II August (1520–1572) — syn Zygmunta I Starego i Bony Sforzy, od 1530 król Polski. [przypis edytorski]
Zygmunt III Waza (1566–1632) — król Polski i Szwecji, wielki książę litewski. [przypis edytorski]
Zygmunt III Waza (1566–1632) — król Polski, król Szwecji; opowiadał się za kontrreformacją. W 1587 został królem Polski. W 1592 przyjął dziedziczną koronę Szwecji, jednak z powodu złamania umowy koronacyjnej ze szwedzkimi luteranami zawiązała się tam antykatolicka konfederacja, która pokonała w bitwie siły ekspedycyjne Zygmunta; wziętego do niewoli zmuszono do ustępstw i w 1599 zdetronizowano. W 1609 poparł Dymitra Samozwańca II i wszczął wojnę z Rosją, jako wyprawę krzyżową przeciwko prawosławiu, pobłogosławioną przez papieża Pawła V; wobec niepowodzeń wojennych bojarzy zdetronizowali cara Wasyla IV Szujskiego i zawarli układ, zgodnie z którym syn Zygmunta, 15-letni królewicz Władysław, zostanie koronowany na cara, według obrządku prawosławnego i z gwarancją wolności wyznawania religii prawosławnej; Zygmunt chciał jednak chciał samodzielnie objąć tron moskiewski bez żadnych warunków wstępnych; po dwóch latach od zdobycia Moskwy wojska polskie, pozbawione odsieczy, zostały wyparte. [przypis edytorski]
Zygmunt III Waza (1566–1632) — król Polski, król Szwecji; opowiadał się za kontrreformacją. W 1587 został królem Polski. W 1592 przyjął dziedziczną koronę Szwecji, jednak z powodu złamania umowy koronacyjnej ze szwedzkimi luteranami zawiązała się tam antykatolicka konfederacja, która pokonała w bitwie siły ekspedycyjne Zygmunta; wziętego do niewoli zmuszono do ustępstw i w 1599 zdetronizowano. W 1609 poparł Dymitra Samozwańca II i wszczął wojnę z Rosją, jako wyprawę krzyżową przeciwko prawosławiu, pobłogosławioną przez papieża Pawła V; wobec niepowodzeń wojennych bojarzy zdetronizowali cara Wasyla IV Szujskiego i zawarli układ, zgodnie z którym syn Zygmunta, 15-letni królewicz Władysław, zostanie koronowany na cara, według obrządku prawosławnego i z gwarancją wolności wyznawania religii prawosławnej; Zygmunt chciał jednak samodzielnie objąć tron moskiewski bez żadnych warunków wstępnych; po dwóch latach od zdobycia Moskwy wojska polskie, pozbawione odsieczy, zostały wyparte. [przypis edytorski]
Zygmunt III Waza (1566–1632) — król Polski, król Szwecji. W 1609 poparł Dymitra Samozwańca II i wszczął wojnę z Rosją, jako wyprawę krzyżową przeciwko prawosławiu, pobłogosławioną przez papieża Pawła V; wobec niepowodzeń wojennych bojarzy zdetronizowali cara Wasyla IV Szujskiego i zawarli układ, zgodnie z którym syn Zygmunta, 15-letni królewicz Władysław, zostanie koronowany na cara, według obrządku prawosławnego i z gwarancją wolności wyznawania religii prawosławnej; Zygmunt chciał jednak samodzielnie objąć tron moskiewski bez żadnych warunków wstępnych; po dwóch latach od zdobycia Moskwy wojska polskie, pozbawione odsieczy, zostały wyparte. [przypis edytorski]
Zygmunt III Waza (1566–1632) — król Polski w latach 1587–1632. [przypis edytorski]
Zygmunt III Waza (1566–1632) — król Polski w latach 1587–1632. [przypis edytorski]
Zygmunt I Stary (1467–1548) — późniejszy król Polski (w latach 1506–1548). Za jego panowania odbył się hołd pruski i rozbudowano Wawel. [przypis edytorski]
Zygmunt Józef Erazm Kaczkowski herbu Pomian (1825–1896) — pseud. Ein Pole; powieściopisarz i poeta, uczestnik rewolucji krakowskiej, ruchu z 1848 oraz konspiracji z 1860; napisał obszerny cykl będący obrazem życia szlachty Ostatni z Nieczujów. [przypis edytorski]
Zygmunt Krasiński (1812–1859) — dramatopisarz, poeta i prozaik, przedstawiciel polskiego romantyzmu (jeden z tzw. trójcy wieszczów). Najwybitniejsze dzieło, Nie-Boską komedię, prozatorski dramat romantyczny o rewolucji, przedstawiający racje i winy obu walczących stron, opublikował mając zaledwie 23 lata (1835). Twórca radykalnej odmiany mesjanizmu polskiego. Najważniejsze dzieła: Nie-Boska komedia, Irydion, Psalmy przyszłości oraz listy. [przypis edytorski]
Zygmunt Luksemburski (1368–1437) — król węgierski od 1387, niemiecki od 1411, książę Luksemburga od 1419, król włoski od 1431, cesarz rzymski od 1433. [przypis edytorski]
Zygmunt Luksemburski (1368–1437) — król węgierski od 1387, niemiecki od 1411, książę Luksemburga od 1419, król włoski od 1431, cesarz rzymski od 1433. Sienkiewicz tytułuje go cesarzem o 30 lat za wcześnie. [przypis edytorski]
Zygmunt Noskowski (1846–1909) — kompozytor, działacz kulturalny i pedagog muzyczny, propagator twórczości Chopina. [przypis edytorski]
Zygmunt Noskowski (1880–1952) — pseud. Zygmunt Łada; aktor i reżyser. [przypis edytorski]
Zygmunt Nowakowski (1891–1963) — aktor. [przypis edytorski]
zygmuntówka — szabla zdobiona portretem króla Zygmunta III Wazy. [przypis edytorski]
zygmuntówka — szabla z wytrawionym, ozdobionym złotem portretem Zygmunta III Wazy oraz łacińskim napisem: imieniem króla, jego monogramem lub sentencją Sigismundus III Rex Poloniae (Zygmunt III król Polski); cechami samej broni (takimi jak szerokość klingi, krzywizna) poszczególne egzemplarze różniły się między sobą znacznie. [przypis edytorski]
Zygmuntowic — syn Zygmunta. [przypis edytorski]
Zygmunty — polscy królowie Zygmunt Stary (1467–1548) i Zygmunt August (1520–1572). [przypis edytorski]
zygorek (gw.) — zegarek. [przypis edytorski]
zygrywać — bawić się. [przypis edytorski]
Zyndram z Maszkowic (zm. ok. 1414) — polski rycerz niemieckiego pochodzenia. [przypis edytorski]
zyrkać (gw.) — zerkać. [przypis edytorski]
zyskować — dziś popr.: zyskać. [przypis edytorski]
zyszczę (daw.) — dziś: zyskam. [przypis edytorski]
zyszczę (daw.) — zyskam, pozyskam. [przypis edytorski]
zyszczę — dziś popr. forma: zyskam. [przypis edytorski]
zyszczę (starop.) — zyskam, pozyskam. [przypis edytorski]
zyszczecie — dziś popr. forma: zyskacie. [przypis edytorski]
zyszcze (daw.) — dzisiejsza forma: zyska. [przypis edytorski]
zyszcze (daw.) — zyska, pozyska. [przypis edytorski]
zyszcze — dziś popr. forma 3.os.lp: zyska. [przypis edytorski]
zyszcze — dziś popr. forma: zyska. [przypis edytorski]
zyszcze — dziś popr.: zyska. [przypis edytorski]
zyszczem — dziś popr. forma: zyskamy. [przypis edytorski]
zyszczesz (daw.) — dziś: zyskasz. [przypis edytorski]
zyszczyć — zyskać. [przypis edytorski]
zyszczy nam, spuści nam (starop.) — zdobądź dla nas, ześlij nam. [przypis edytorski]
zyz (daw.) — dziś popr. forma: zez. [przypis edytorski]
zyz (daw.) — zez. [przypis edytorski]
zyz — dziś popr. forma: zez. [przypis edytorski]
zyz — dziś popr.: zezem, zezując. [przypis edytorski]
zyz — dziś popr.: zez. [przypis edytorski]
zyzem — dziś popr.: zezem. [przypis edytorski]
zyz — zezowaty. [przypis edytorski]
z (…) żebraki (daw.) — dziś popr. forma N. lm: z żebrakami. [przypis edytorski]
z żebra swego kości — nawiązanie do biblijnej legendy o powstaniu pierwszej kobiety, Ewy, z żebra Adama. [przypis edytorski]
zżec (daw.) — spalić. [przypis edytorski]
zżegłaś (daw.) — spaliłaś. [przypis edytorski]
z żeleścem (starop. forma) — z żeleźcem; tu: część z grotem strzały. [przypis edytorski]
zżółkłymi łony — zżółkłymi łonami. [przypis edytorski]
Z życia Indian — w spisie treści wiersz pojawia się pod tytułem jasność w grudniu. [przypis edytorski]
z żydowskim siedmiopłomiennym świecznikiem sobotnim — siedmioramienny świecznik (menora) stanowi podstawowy symbol judaizmu. [przypis edytorski]
z żyły — dziś popr. forma N. lm: z żyłami. [przypis edytorski]
zżymać się (daw.) — oburzać się, gniewać. [przypis edytorski]
zżymać się — denerwować się, niecierpliwić się. [przypis edytorski]
zżymać się — gniewać się, niecierpliwić się. [przypis edytorski]
zżymać się — gniewać się, oburzać, niecierpliwić. [przypis edytorski]
zżymać się — gniewać się, oburzać się; reagować niecierpliwie. [przypis edytorski]
zżymać się — gniewać się, okazywać zniecierpliwienie. [przypis edytorski]
zżymać się — gniewać się. [przypis edytorski]
zżymać się — gniewać się; wzdragać się z niecierpliwością. [przypis edytorski]
zżymać się — gniewać się, złościć się. [przypis edytorski]
zżymać się — niecierpliwić się, denerwować się, gniewać się. [przypis edytorski]
zżymać się — niecierpliwić się; denerwować, złościć się. [przypis edytorski]
zżymać się — niecierpliwić się, gniewać się. [przypis edytorski]
zżymać się — obruszać się, oburzać się na kogoś, na coś, gniewać się, niecierpliwić. [przypis edytorski]
zżymać się — oburzać się, gniewać się. [przypis edytorski]
zżymać się — oburzać się, niecierpliwie reagować, gniewać. [przypis edytorski]
zżymać się — oburzać się, reagować niecierpliwie, gniewnie. [przypis edytorski]
zżymać się — oburzać się, wzdrygać się, reagować gniewnie. [przypis edytorski]
zżymać się — reagować gniewnie, niecierpliwie; oburzać się. [przypis edytorski]
zżymać się — tu: niecierpliwie się poruszać, wzdragać się gniewnie. [przypis edytorski]
zżymać się — tu: wzdragać się. [przypis edytorski]
zżymać się — zachowywać się gniewnie, niecierpliwie; oburzać się. [przypis edytorski]
zżymać się — złościć się, gniewać się, niecierpliwić się. [przypis edytorski]
zżymnać — tu: niecierpliwie się poruszać, wzdragać się gniewnie. [przypis edytorski]
zżymnęła się — rozgniewała się. [przypis edytorski]
Z zadowoleniem (…) senności — w tłumaczeniu brak następnego zdania, w oryg. niem. Mit einemmal schrak er auf (Nagle zerwał się); red. WL. [przypis edytorski]
zza kordonu — tu: z innych zaborów. [przypis edytorski]
zza kordonu — tu: zza granicy zaborów. [przypis edytorski]
z zakręconymi po wilhelmowsku czarnymi wąsami — takimi jak u Wilhelma II, ostatniego cesarza Niemiec, który abdykował po zakończeniu I wojny światowej. [przypis edytorski]
z zamorskimi straszydły — dziś popr. forma N. lm: z zamorskimi straszydłami. [przypis edytorski]
zza węgła — zza rogu, narożnika. [przypis edytorski]
z zawias — dziś popr.: z zawiasów. [przypis edytorski]
z zawias — z zawiasów (Żeromski odmienia tu, jakby słowo miało rodz. męski: ta zawiasa). [przypis edytorski]
z zbudzeniem — dziś popr.: ze zbudzeniem. [przypis edytorski]
z zdania wspólnego — za obustronnym porozumieniem. [przypis edytorski]
z zdroja (daw., gw.) — dziś: ze zdroju. [przypis edytorski]
z zdziwioną — dziś popr.: ze zdziwioną. [przypis edytorski]
z zejściem gwiazdy — błąd, winno być: z wzejściem gwiazdy (mowa o Wenus, zwanej gwiazda poranną). [przypis edytorski]
Z zeszytem roli Roxany w ręku — jako sceniczna postać aktorki odgrywającej rolę Roksany w tragedii Racine'a Bajazet. [przypis edytorski]
z zgiętemi kolany — dziś popr. forma N. lm: ze zgiętymi kolanami. [przypis edytorski]
zziejany — dziś popr.: zziajany. [przypis edytorski]
z ziemie (daw.) — dziś popr. forma N. lp r.ż.: z ziemi. [przypis edytorski]
z ziemie (starop. forma D. lp r.ż.) — z ziemi. [przypis edytorski]
z Ziemi lęgły — tu: wylęgły z ziemi; zrodzony z ziemi. [przypis edytorski]
z ziomków naszych — tj. pochodzący z Florencji. [przypis edytorski]