Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 447 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | polski
Znaleziono 15532 przypisów.
zęboma (daw.) — dziś: zębami. [przypis edytorski]
ze czterech deszczek w czołnie (daw.) — szyk przestawny: w czółnie z czterech deseczek, tj. w trumnie. [przypis edytorski]
zedrzeć pypeć (daw.) — dać nauczkę. [przypis redakcyjny]
zejść (daw.) — wzejść; tu forma imiesłowowa: groch zeszły, czyli taki, który wzrósł. [przypis redakcyjny]
zejść (daw.) — wzejść, wyrosnąć; tu: forma 3 os. lp cz. przesz. rodz. m.: zeszedł. [przypis edytorski]
zejść (daw.) — wzejść, wzrosnąć; tu forma 3 os. lp. czasu dokonanego: zeszedł. [przypis redakcyjny]
zejść kogoś (daw.) — najść kogoś, odwiedzić nieoczekiwanie; nagle nadejść i zastać kogoś przy czymś, zaskoczyć, przyłapać. [przypis edytorski]
zejść kogoś (daw.) — najść kogoś, odwiedzić nieoczekiwanie; tu forma 3. os. lp cz. przeszł.: zeszedł nas. [przypis edytorski]
zelant (daw.) — gorliwy, starający się; por. zelota, zelator. [przypis edytorski]
zelant (daw.) — gorliwy wyznawca; dziś: zelota. [przypis edytorski]
zelant (daw., z łac.: zelans, zelantis) — gorliwy, starający się wyznawca; por. zelota. [przypis edytorski]
zelżywość (daw.) — obelga. [przypis edytorski]
zelżywość (daw.) — obelga, zniewaga. [przypis edytorski]
zelżywość (daw.) — zniewaga. [przypis edytorski]
zelżywy (daw.) — obraźliwy. [przypis edytorski]
zelżywy (daw.) — skłonny do obrażania. [przypis edytorski]
zemdleć (daw.) — osłabnąć. [przypis edytorski]
zemdlenie (daw.) — osłabienie. [przypis edytorski]
zemdlić (daw.) — osłabić. [przypis edytorski]
zemsty na właściciela (daw.) — dziś popr.: na właścicielu. [przypis edytorski]
zeń (daw.) — tu: z niego, jak on. [przypis redakcyjny]
zendowie (daw.) — wyznawcy zaratusztrianizmu (zoroastryzmu), religii irańskiej, której charakterystyczną cechą jest wiara w istnienie dwóch walczących ze sobą pierwiastków: dobra (światła) i zła (ciemności), oraz kult ognia; świętą księgą zaratusztrianizmu jest Awesta, zwana dawniej Zendawestą, co oznacza faktycznie komentarze (Zend) do Awesty. Zendami nazywano także ogólnie irańskich Ariów. [przypis edytorski]
zendzki (daw.) — taki jak w Zendaweście; dziś: awestyjski; Zendawesta a. Awesta: święta księga zawierająca teksty religijne wyznawców zaratusztrianizmu (zoroastryzmu), dualistycznej religii irańskiej, której charakterystyczną cechą jest wiara w istnienie dwóch równorzędnych, walczących ze sobą pierwiastków: dobra (światła) i zła (ciemności). Nazwa Zendawesta oznacza faktycznie komentarze (Zend) do Awesty. [przypis edytorski]
zepsieć (daw.) — spodleć, podupaść. [przypis edytorski]
zepsowany (daw., starop.) — dziś popr. forma: zepsuty. [przypis edytorski]
Ze psy sie (…) goni (daw.) — goni się z psami. [przypis edytorski]
zesiąść (daw.) — dziś popr.: zsiąść. [przypis edytorski]
zeskamotować (daw.) — zręcznie coś sprzątnąć, ukryć (też: ukraść), zwł. za pomocą sztuczki kuglarskiej. [przypis edytorski]
zeskamotowany (daw., z fr. escamoter) — zręcznie ukryty. [przypis edytorski]
zesłaniec (daw.) — wysłannik, posłaniec. [przypis edytorski]
zespolon (daw.) — skrócona forma r.m.; dziś tylko: zespolony. [przypis edytorski]
zesromać się (daw., gw.) — zawstydzić się. [przypis edytorski]
zesromany (daw., gw.) — zawstydzony. [przypis edytorski]
zesromocić (daw.) — zhańbić. [przypis edytorski]
ze stem ludzi (daw.) — ze stoma ludźmi. [przypis redakcyjny]
ze strychem (daw.) — z naddatkiem, z dosypką. [przypis redakcyjny]
zesujesz (gw., daw.) — zesypiesz. [przypis autorski]
ze sumptem, właśc. z sumptem (daw.) — tu: odpowiednio uroczyście. [przypis edytorski]
zeszłem (daw.) — dziś popr. forma: zszedłem, poszedłem. [przypis edytorski]
zeszłowieczny (daw.) — dotyczący ubiegłego wieku. [przypis edytorski]
zewłoka (daw.) — zwłoki. [przypis redakcyjny]
zewnątrz (daw.) — z wnętrza, tj. wewnątrz. [przypis redakcyjny]
ze wszystkiego serca (daw., gw.) — z całego serca. [przypis edytorski]
ze ziemie (daw., gw.) — z ziemi. [przypis edytorski]
zgadywa (daw.) — dziś: zgaduje. [przypis edytorski]
zgadzać (daw.) — zmierzać. [przypis redakcyjny]
zgartywać (daw.) — zgarniać. [przypis edytorski]
zginiem, będziem itp. (daw.) — skrócona forma czasownika 1 os. lm; dziś: zginiemy, będziemy itp. [przypis edytorski]
zgło (daw.) — koszula; szczególnie: koszula nocna. [przypis edytorski]
zgłodniałymi usty (daw.) — dziś: zgłodniałymi ustami. [przypis edytorski]
zgłosił się był (daw.) — forma czasu zaprzeszłego; znaczenie: zgłosił się wcześniej, uprzednio (przed wydarzeniami a. czynnościami wyrażonymi formą zwykłego czasu przeszłego). [przypis edytorski]
zgłuszyć (daw.) — przyciszyć, zagłuszyć. [przypis edytorski]
zgodzić (daw., gw.) — przyjąć do pracy. [przypis edytorski]
zgodzić (daw.) — wynająć coś; zaangażować kogoś. [przypis edytorski]
zgodzić (daw.) — zatrudnić. [przypis edytorski]
zgodzić się (daw.) — zatrudnić się; umówić się co do zakresu pracy i wysokości wynagrodzenia. [przypis edytorski]
zgodzony (daw.) — najęty do pracy. [przypis edytorski]
zgoła (daw.) — całkiem. [przypis edytorski]
zgoła (daw.) — całkiem, zupełnie. [przypis edytorski]
zgoła (daw.) — nawet. [przypis edytorski]
zgoła (daw.) — zupełnie, całkiem. [przypis edytorski]
zgonić (daw.) — dogonić. [przypis edytorski]
zgorżknieć (daw.) — dziś popr.: zgorzknieć. [przypis edytorski]
zgorzeć (daw.) — spłonąć. [przypis edytorski]
zgorze (daw.) — zgorzeje, tj. spłonie, spali się. [przypis edytorski]
zgotowić (daw.) — przygotować. [przypis edytorski]
zgromadno (daw.) — gromadnie. [przypis redakcyjny]
zgryziony (daw.) — zmartwiony (por. zgryzota). [przypis edytorski]
zgrzypnąć (daw.) — skrzypnąć. [przypis edytorski]
zgwałcić (daw.) — zadać gwałt, postąpić wbrew prawu i powinności, zbeszcześcić coś, uczynić krzywdę wbrew prawu. [przypis redakcyjny]
zhańbion (daw.) — forma skrócona; dziś tylko: zhańbiony. [przypis edytorski]
z Harry (daw.) — dziś popr. forma N.: z Harrym. [przypis edytorski]
z hetmany (daw.) — dziś popr. forma N. lm: z hetmanami. [przypis edytorski]
zhukany (daw.) — rozhukany (silny i gwałtowny). [przypis edytorski]
zielonem (daw.) — zielonym. [przypis edytorski]
ziem (daw.) — forma dawna, skrócona; dziś: ziemia. [przypis edytorski]
ziemia chananejska (daw.) — dziś: Kanaan, starożytna żyzna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego, wymieniana w Biblii jako ziemia obiecana Izraelitom przez Boga (tereny obecnej Palestyny). [przypis edytorski]
ziemianka (daw.) — szlachcianka. [przypis redakcyjny]
ziemica (daw.) — ziemia (forma augmentatiwum). [przypis edytorski]
ziemica (daw.) — ziemia. [przypis edytorski]
ziemie (daw., gw.) — ziemi (D.lp). [przypis edytorski]
ziem nie porał (daw., gw.) — ziemi nie krajał (pługiem). [przypis autorski]
zimostradny (daw.) — nędzny, mizerny. [przypis redakcyjny]
zimowla (daw.) — zimowanie. [przypis edytorski]
ziści (gw., daw.) — spełnij, dopełnij nadziei. [przypis autorski]
zjąć (daw.) — dziś: zdjąć. [przypis edytorski]
zjawienie (daw.) — widzenie. [przypis edytorski]
zjawiony (daw.) — dziś raczej: zjawiający się. [przypis edytorski]
zjęty (daw.) — zdjęty (strachem); ujęty, przejęty. [przypis edytorski]
z jej ręku (daw.) — dziś: z jej ręki. [przypis edytorski]
zjeździwa się (daw.) — zjeżdża się (zwykle). [przypis edytorski]
zjimać (daw.) — chwycić. [przypis edytorski]
zjuszony (daw.) — zbryzgany krwią. [przypis edytorski]
zkąd (daw.) — dziś ubezdźwięcznione: skąd. [przypis edytorski]
z kilką rotmistrzów (daw.) — z kilkoma rotmistrzami. [przypis edytorski]
z krwie (daw., gw.) — z krwi. [przypis edytorski]
z którejm złożony (daw.) — skrót od: z której jestem złożony. [przypis edytorski]
zkukłać (daw.) — potłumić. [przypis redakcyjny]
zładzić (daw.) — uporządkować. [przypis edytorski]
zładzony (daw.) — przygotowane, uporządkowane. [przypis edytorski]