Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wulgarne | żartobliwie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | français | Deutsch | polski
Znaleziono 11172 przypisów.
wszystko to, co by się dało przytoczyć i wyzyskać do wielkiego aktu oskarżenia przeciw romantyzmowi, ułożył w systematyczną całość w opracowanej z niepospolitą erudycją i pięknej formą książce prof. Louis Reynaud — [Louis Reynaud], Le Romantisme. Ses origines anglo-germaniques, Paris, Colin, 1926. [przypis autorski]
wszystko to na dnie starej Słowiańszczyzny (…) jest widoczne — Ob[acz]. Prokopa [Prokop, Procopius (500–565) — uczony i historyk bizantyński, autor dzieł opisujących panowanie cesarza Justyniana I (483–565); Red. WL]. [przypis autorski]
wszystko to wbrew rozporządzeniom prawa wokoniańskiego: godne zaś uwagi jest, że nie poniechano całkowicie ducha tego prawa — Tę samą różnicą widzimy w rozmaitych zarządzeniach prawa papiańskiego. [przypis redakcyjny]
Wszystko to z doktryną Russa nie ma nic wspólnego… — Russo sam, jakby w jasnowidzeniu tych wypadków, najwymowniej potępił terror w Ekonomii politycznej: „Istotnie, czyż nie zobowiązało się ciało narodu zabiegać o zachowanie ostatniego ze swoich członków z tym samym staraniem jak o zachowanie wszystkich innych i czyż ocalenie jednego obywatela jest w mniejszym stopniu wspólną sprawą niż ocalenie całego Państwa? Niech nam powiedzą, że dobrą jest rzeczą, by jeden za wszystkich zginął, będę podziwiał to zdanie w ustach godnego i cnotliwego patrioty, który poświęca się dobrowolnie i z poczucia obowiązku na śmierć dla ocalenia kraju: lecz jeśli się rozumie przez to, że wolno jest rządowi poświęcać niewinnego dla ocalenia wielu, to uważam taką maksymę za jedną z najohydniejszych, jakie kiedykolwiek wymyśliła tyrania, za najbardziej fałszywą, jaką tylko można wysunąć, najniebezpieczniejszą, jaką można przyjąć, i najbardziej wprost przeciwną podstawowym prawom społeczności. Nie tylko że jeden nie powinien ginąć za wszystkich, ale wszyscy połączyli swe dobra i życia dla obrony każdego spośród siebie, by słabość jednostek ochraniała siła publiczna, a każdego członka całe Państwo… Przyciśnijcie zwolenników tej maksymy, by bliżej wytłumaczyli, co rozumieją przez ciało państwowe, a zobaczycie, że ograniczają je w końcu do małej liczby ludzi, którzy nie są narodem, lecz urzędnikami narodu, a którzy, zobowiązawszy się szczególną przysięgą do oddania życia dla jego ocalenia, usiłują w ten sposób dowodzić, że to naród ma ginąć dla ich ocalenia”. [przypis tłumacza]
Wszystko to — zapowiedź Zaczarowanej dorożki. Skoro o to pierwszeństwo sam Czyżewski upomnieć się dzisiaj nie może, jak uczynił był wobec Peipera, trzeba za niego tego dokonać (przypis z r. 1957). [przypis autorski]
wszystko troje — dziś popr.: wszystkich troje. [przypis edytorski]
wszystko — tu: całe. [przypis edytorski]
wszystko — tu: ciągle (daw.) a. mimo wszystko. [przypis edytorski]
wszystko — tu: ciągle. [przypis edytorski]
wszystko u nich być po szczerożołniersku przyznawając — konstrukcja przypominająca łac. accusativus cum infinitivo. [przypis edytorski]
wszystko w lekkie puści poważenie (starop.) — tzn. zlekceważy wszystko. [przypis edytorski]
wszystko w naturze oddziaływa na wszystko, wszystko na nas i my na wszystko — Z. Przesmycki, Wstęp do Wyboru pism dramatycznych Maeterlincka, Warszawa 1894, s. LXXXIV. Wobec tego np. gadki ludowe, że zrywa się wichura, gdy ktoś się powiesił, nie są bzdurą, w podobnych „za bezmyślne urojenia uważanych faktach [nauka poczyna] doszukiwać się istotnych, niekiedy zdumiewającej głębokości znaczeń”. [przypis autorski]
wszystko w pierwszej linii zawdzięczam memu staremu mistrzowi — w orygonale niem.: Nächst ihm [Vater im Himmel] habe ich alles meinem alten Meister zu verdanken, tj. dosł.: „oprócz niego [Boga] wszystko zawdzięczam memu staremu mistrzowi”. [przypis edytorski]
Wszystko wielkie za wielkim iść powinno rodem… — Wacław Potocki, Iovalitates albo żarty i fraszki rozmaite II, 49. [przypis edytorski]
Wszystko wokół nagle wydało mi się obce (…) Co więcej, to już nawet wcale nie była Wenecja — Proust skreślił fragment następujący tu po zdaniu: „Poczułem się opuszczony”. Należał on do akapitu zaczynającego się od słów: „Matka z pewnością była już na dworcu”. Zawierał powtórzenie myśli wyrażonej wcześniej, w tym właśnie miejscu. Skreślonym fragmentem, lepiej napisanym i efektowniejszym, zastąpiono następujący tekst: „Nie miałem w sobie dość spokoju, by oderwać się od bicia własnego serca i poszukać równowagi w otoczeniu. Miasto, które się przede mną rozpościerało, nie było już Wenecją”. [przypis tłumacza]
wszystko woła (z białorus.) — ciągle woła. [przypis redakcyjny]
wszystko wyszedszy (starop. forma) — całkiem wyszedłszy; całkiem się wysunąwszy. [przypis edytorski]
wszystko — zaleca się stosowanie podwójnego zaprzeczenia: wszystko zadowala a. nic nie zadowala. [przypis edytorski]
wszystko zamarzone — wszystko, o czym się zamarzy. [przypis edytorski]
wszystko zdawało się spiżem i wszystko purpurą — spartańscy hoplici nosili purpurowe chitony (szata na ciele); jedynie górną część tej szaty zakrywał pancerz. [przypis tłumacza]
wszystkoć — skrót od: wszystko ci. [przypis edytorski]
Wszystkoć to świnina (…) gospodarz Flaminiuszowy — Livius Titus, Ab Urbe condita, XXXV, 49. [przypis tłumacza]
wszystkokrotnej — wszystko uśmierzającej, wszystko skracającej, kładącej wszystkiemu kres. [przypis redakcyjny]
wszystkom ja rozważył — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: ja wszystko rozważyłem. [przypis edytorski]
wszystkom to ustalił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: wszystko to rozważyłem [przypis edytorski]
wszystkom zdeptała — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: wszystko zdeptałam. [przypis edytorski]
wszystkowidz (neol.) — wszystkowidzący. [przypis edytorski]
wszytcy (daw.) — dziś: wszyscy. [przypis edytorski]
wszytcy (daw.) — wszyscy. [przypis edytorski]
wszytek (daw.) — cały. [przypis edytorski]
wszytek (daw.) — wszystek; cały; każdy. [przypis edytorski]
wszytek (daw.) — wszystek; cały. [przypis edytorski]
wszytek (daw.) — wszystek, cały. [przypis edytorski]
wszytek (daw.) — wszystek; każdy. [przypis edytorski]
wszytek (starop.) — cały. [przypis edytorski]
wszytek (starop. forma) — dziś: wszystek; cały. [przypis edytorski]
wszytek (starop. forma) — wszystek; cały. [przypis edytorski]
wszytek (starop.) — wszystek; cały. [przypis edytorski]
wszytka (starop. forma) — dziś: wszystka, tzn. cała; ze wszystkiej mocy: z całej siły. [przypis edytorski]
wszytka (starop. forma) — wszystka, cała. [przypis edytorski]
wszytkę (daw.) — dziś forma B.lp r.ż.: wszystką. [przypis edytorski]
wszytkę (daw.) — wszystką, całą. [przypis edytorski]
wszytkę (starop.) — całą. [przypis edytorski]
wszytkęm tam swą nadzieję straciła (daw.) — straciłam tam całą swą nadzieję. [przypis edytorski]
wszytki kąciki — wszystkie zakamarki, całą przestrzeń domu. [przypis redakcyjny]
wszytki (starop. forma) — wszystkich; wszytki w żywocie zaniszczę: zniszczę, zgładzę wszystkich, którzy żyją. [przypis edytorski]
wszytki (starop.) — wszystkich. [przypis edytorski]
wszytki (starop.) — wszystkie. [przypis edytorski]
wszytki (starop.) — wszystkie. [przypis redakcyjny]
wszytki — tu: cały. [przypis edytorski]
wszytki — wszystkie. [przypis edytorski]
wszytkich (starop. forma) — dziś popr. D.lm: wszystkich. [przypis edytorski]
wszytkie (starop. forma) — wszystkie. [przypis edytorski]
wszytkie — wszystkie (starop. postać wyrazu; później pod wpływem analogii do wszyscy wtrącono –s. [przypis redakcyjny]
wszytkiego [wojska] (starop.) — całego wojska. [przypis edytorski]
wszytkiego zaniechać (daw.) — wszystko porzucić. [przypis edytorski]
wszytko (daw.) — ciągle, tylko. [przypis edytorski]
wszytko (daw.) — dziś: wszystko. [przypis edytorski]
wszytko (daw.) — tylko. [przypis edytorski]
wszytko (daw.) — wszystko. [przypis edytorski]
wszytko — dziś popr.: wszystko. [przypis edytorski]
wszytko (starop.) — całe. [przypis edytorski]
wszytko (starop.) — tu: tylko. [przypis edytorski]
wszytko (starop.) — tu: wszystkiego. [przypis redakcyjny]
wszytko (starop.) — tylko; ciągle. [przypis edytorski]
wszytko (starop.) — wszystko, całe. [przypis edytorski]
wszytko (starop.) — wszystko. [przypis edytorski]
wszytko — tu: całe. [przypis edytorski]
wściąga — zatrzymuje. [przypis redakcyjny]
wściągać (starop.) — powściągać; powstrzymywać, zatrzymywać. [przypis edytorski]
Wściągasz — powściągasz. [przypis edytorski]
wściągła (starop. forma) — 3 os.lp r.ż od czas. wściągać; tu: wyciągnęła. [przypis edytorski]
wściągnąć czego (starop.) — powściągnąć co. [przypis edytorski]
wściągnąć kogo (starop.) — powściągnąć, powstrzymać kogo. [przypis edytorski]
wściągnąć (starop.) — powściągnąć, poskromić, pohamować, okiełznać. [przypis edytorski]
wściągnąć (starop.) — powściągnąć, powstrzymać. [przypis edytorski]
wściągnąć (starop.) — powściągnąć; powstrzymać, zatrzymać. [przypis edytorski]
wściba (rzad.) — osoba wścibska, ciekawska. [przypis edytorski]
wścibstwo — w oryg. cot–quean, babski król, mężczyzna mieszający się do domowego gospodarstwa. [przypis redakcyjny]
wścieczony — rozwścieczony, wściekły. [przypis edytorski]
Wścieklem się dwakroć rzucał na psich synów — wściekle się dwa razy rzucałem na psich synów (wrogów). [przypis edytorski]
wściórności, częściej: wciórności (gw.) — przekleństwo: diabli! [przypis edytorski]
wściubski (daw.) — wścibski. [przypis edytorski]
wściubski — wścibski; taki, który się wściubia, tj. pcha się wszędzie nieproszony. [przypis edytorski]
wślizgło — dziś popr. forma: wślizgnęło. [przypis edytorski]
wśpierać — dziś popr. pisownia: wspierać. [przypis edytorski]
Wśród góry stoi starzec, jak jej mara — Obraz starca stojącego we środku góry Idy, w głównych rysach przypomina wykład widzenia Nabuchodonozora przez Proroka Daniela w rozdz. 1, w. 32. Tu poeta pod figurą starca wyobraża czas z rozmaitymi jego wiekami, jako to: wiek złoty, srebrny, miedziany i żelazny, z postępującym ich moralnym zepsuciem. Podług wyobrażenia poety figura przedstawiająca czas, stoi na wyspie Krecie, położonej na Morzu Śródziemnym, między trzema wtedy znajomymi częściami świata. Tam Rea, żona Saturna, kiedy Saturn (Kronos, co z greckiego znaczy czas) pożerał wszystkie swoje dzieci, będąc brzemienną, chroniła się do groty w górze Ida i porodziła syna Jowisza; a bojąc się, ażeby Saturn nie odkrył jej schronienia i nie pożarł jej dziecka, gdy dziecko zapłakało, kazała zawsze hałaśliwą muzyką płacz dziecka zagłuszać. Dlaczego poeta oddalił się od wzoru Daniela proroka, a przychylił się do mitu pogańskiego, sama jego piękna alegoria najlepiej objaśnia. Czas, największa potęga ziemska, ukryta przed nami, którą nieustannie czujemy, a widzieć nigdy nie możemy, stoi ukryty we wnętrznościach góry. Cała jego budowa ma swoje symboliczne znaczenie, którego czytelnik łatwo się domyśli. [przypis redakcyjny]
Wśród gwiazd stanąłem, co idą w ślad Byka — poeta wstąpił na ósmą sferę, gdzie są gwiazdy stałe. Gwiazdy zwane Bliźnięta w znak zodiakowy Byka wstępują. Poeta urodził się w dzień, gdy słońce stało w tym znaku zodiakowym. Dlatego według swojego systemu wpływowi tych gwiazd dary i kierunek swojego ducha przypisuje. [przypis redakcyjny]
Wśród kandydatek są osoby zasłużone… — ostatnie telegramy doniosły o wyborze 19 kobiet, w tym 9 socjaldemokratek. [przypis autorski]
wśród Kwadów nad Granem — Kwadowie: szczep germański, osiadły w dzisiejszej Czechosłowacji (Morawy). Gran: dopływ Dunaju [dziś popr.: Hron, w środkowej Słowacji; red. WL]. [przypis tłumacza]
wśród Lykii skał — Apollina i siostrę jego Artemidę czczono także w Lykii w Azji Mniejszej. Artemida i nimfy z jej orszaku przebiegały z żarzącymi się pochodniami w ręku dzikie ostępy gór i lasów. [przypis redakcyjny]
wśród największych poetów tego wieku pomieściła heretyka — poetą tym był prawdopodobnie Clement Marot, żarliwy kalwin, zmarły w r. 1544. [przypis tłumacza]
Wśród natłoku zdań (…) wystarczające. — zdanie w oryginale brzmi: Among a multitude of opinions upon this delicate point — some acute, some learned, some sufficiently the reverse — I am able to select nothing which ought to be considered satisfactory. Należałoby je raczej przetłumaczyć: „Wśród natłoku zdań, dotyczących tej drażliwej okoliczności, po części kąśliwych, po części nader uczonych, po części zasię nie dość — żadne atoli, według moich postrzeżeń, nie może ujść za wystarczające”. [przypis redakcyjny]
Wśród nich pięknem jaśnieje Egiptu królowa — chodzi o Kleopatrę VII Filopator, Kleopatrę Wielką (69–30 p.n.e.), uznawaną za najpiękniejszą kobietę w ówczesnym świecie; po utracie władzy popełniła samobójstwo, wybierając śmierć od ukąszenia kobry. [przypis edytorski]
Wśród nocnej ciszy — kolęda często śpiewana na rozpoczęcie Pasterki, czyli mszy odprawianej o północy 24 XII. [przypis edytorski]
Wśród ogólnej zawieruchy wojen napoleońskich wygnana z Portugalii dynastia orleańska schroniła się do Brazylii — w 1807 Portugalia została zajęta przez wojska napoleońskie, a król Jan VI z portugalskiej dynastii Bragança wraz z rodziną został zmuszony do ucieczki z Europy; udał się do Ameryki Płd., gdzie proklamował utworzenie Królestwa Brazylii, a następnie przekształcił podległe mu terytoria w Zjednoczone Królestwo Portugalii, Brazylii i Algarve; żoną Jana VI była hiszpańska księżniczka Karolina Joachima, pochodząca z hiszpańskiej linii Burbonów, a nie z orleańskiej; najstarszym synem Karoliny Joachimy i Jana VI był pierwszy cesarz Brazylii, Piotr I. [przypis edytorski]
wśród pantofli wiernego pospólstwa — wiadomo, że do meczetów nie wolno wchodzić w obuwiu. [przypis tłumacza]
wśród pieśni (…) z Serafinami (…) których zakrywa aż skrzydeł sześcioro — Błogosławieni śpiewają chórem z Serafinami, którzy według Izajasza rozdz. 6 w. 2 mają po sześć skrzydeł, gdzie prorok tak mówi: „dwiema zakrywali oblicze Boga, dwiema nogi jego, a dwiema latali”. [przypis redakcyjny]
wśród pięciudziesiąt lat — w ciągu pięćdziesięciu lat; najazdy mongolskie na Polskę miały miejsce w latach 1240–1241, 1259–1260 i 1287–88. [przypis edytorski]
Wśród pijących czystego nie wynoś też wina nad mieszane — starożytni Grecy pili wino rozcieńczone wodą; wino nierozcieńczone pili tylko barbarzyńcy i pijacy. [przypis edytorski]
