Oferta dla Przyjaciół Wolnych Lektur...

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji współczesnych autorek i autorów wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur.

TAK, chcę dołączyć!
Nie, rezygnuję z tej oferty
Informacje o nowościach

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail.

x
X
Support!
Help free the book!George Orwell - Rok 1984
collected: 14192.50 złneeded: 18750.00 złuntil fundraiser end:
Help free the book!

5647 free readings you have right to

Language Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czeski | dawne | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia

By language: all | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


87818 footnotes found

Zulusi — lud afrykański z grupy Bantu, mieszkający w południowej Afryce; w 1818 zjednoczeni w silne państwo pod wodzą króla Czaki, stawiali opór Burom i Brytyjczykom; po klęsce w 1879 większość terytoriów Zulusów została przyłączona do brytyjskiej Kolonii Natalu. [przypis edytorski]

z umęcenia (gw.) — ze zmęczenia. [przypis edytorski]

zum Henker (niem.) — a niech to; tam do kata. [przypis edytorski]

Zum Rhein (…) die Wacht am Rhein — słowa niem. pieśni patriotycznej Die Wacht am Rhein (Straż na Renie) autorstwa Maximiliana Schneckenburgera (1819–1849), która wykonywana do muzyki Karla Wilhelma zyskała ogromną popularność, szczególnie podczas wojny prusko-francuskiej; odczytywano ją wtedy (i wielokrotnie później w historii) jako przeciwstawienie się francuskim pretensjom do Alzacji i Lotaryngii oraz uznawaniu Renu za naturalną granicę Francji. [przypis edytorski]

z umysłu — dziś popr.: umyślnie. [przypis edytorski]

z umysłu — dziś: z rozmysłu, celowo. [przypis edytorski]

z umysłu — tu: umyślnie, celowo. [przypis edytorski]

z umysłu — tu: umyślnie, specjalnie, z premedytacją. [przypis edytorski]

z umysłu — umyślnie, celowo. [przypis edytorski]

z umysłu — umyślnie, specjalnie. [przypis edytorski]

zum zerplatzen — zum Totlachen. [przypis edytorski]

z upadnieniem — w razie upadku. [przypis edytorski]

zupełną wygranę — dziś B.lp: (…) wygraną. [przypis edytorski]

zupełniem — skrócenie od: zupełnie jestem. [przypis edytorski]

zupełniem — skrócone od: zupełnie jestem. [przypis edytorski]

zupełniem spokojny — skrócone: zupełnie jestem spokojny. [przypis edytorski]

zupełny (starop.) — tu: pełny, całkowity. [przypis edytorski]

zupełny (starop.) — tu: pełny. [przypis edytorski]

Zur hebung des Fremdenverkehrs — pod tytułem w wydaniu źródłowym podano melodię w zapisie nutowym. Tadeusz Boy-Żeleński pisze: Melodie zamieszczone w tym zbiorku zaczerpnięte są bądź z naszych popularnych, bądź też z paryskich motywów. [przypis edytorski]

Zurück! Halt (niem.) — Z powrotem! Stać! [przypis edytorski]

zurück (niem.) — z powrotem; wracaj (tryb rozk. czas.). [przypis edytorski]

Zurüstungen — Vorbereitungen. [przypis edytorski]

z uśmiechy słodkimi — dziś popr.: z uśmiechami słodkimi. [przypis edytorski]

zusammenwettern — zusammenschlagen. [przypis edytorski]

zu schnadern — vor Angst zu zittern. [przypis edytorski]

zu ventilierende — zu erörternde. [przypis edytorski]

zuz (hebr.) lm. zuzzim — żydowska srebrna moneta wybijana w czasie powstania Bar Kochby. Terminem zuz określano również różne srebrne monety o niewielkim nominale zarówno przed, jak i po powstaniu Bar Kochby. W Talmudzie nazwy zuz i denar są używane wymiennie. [przypis edytorski]

zuzukönnen — beizukommen. [przypis edytorski]

zwątlony — osłabiony. [przypis edytorski]

zwątpiały (daw.) — osłabiony a. pełen zwątpienia. [przypis edytorski]

zwątpiały — dziś: pełen zwątpienia a. osłabiony. [przypis edytorski]

zwątpiały — osłabiony. [przypis edytorski]

zwątpiona (droga) (starop.) — tu: taka, o której wszyscy zwątpili; której nikt nie uważa za wykonalną. [przypis edytorski]

zwątpiwszy o niem (starop.) — zwątpiwszy o nim; tu: zwątpiwszy, że żyje. [przypis edytorski]

zwaćbyśmy cię mieli (starop.) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: mielibyśmy cię zwać. [przypis edytorski]

zwać — tu: przyzywać; zowie, zwie: oboczne formy 3 os.lp cz. ter. [przypis edytorski]

zwada — spór, kłótnia. [przypis edytorski]

zwadka (daw.) — spór, kłótnia. [przypis edytorski]

z Wałachy — z Wołochami. [przypis edytorski]

zwał się cesarzów plemiennik — uważał się za spokrewnionego z cesarzami (zapewne rzymskimi; budowanie sięgających starożytności genealogii było wówczas w modzie). [przypis edytorski]

zwały (daw.) — właśc. wały, fale morskie. [przypis edytorski]

zwalać — tu: pobrudzić. [przypis edytorski]

zwalać winę na karb — wskazywać coś jako przyczynę. [przypis edytorski]

zwalczym — forma skrócona od: zwalczymy. [przypis edytorski]

zwalisko (daw.) — tu: ruina. [przypis edytorski]

zwariował — dla rytmu należy czytać na 4 sylaby. [przypis edytorski]

zwariuje (…) z (…) chorób nieprzystojnych — nawiązanie do problemów neurologicznych wywoływanych przez nieleczony syfilis; były one prawdopodobnie powodem obłędu i śmierci adwokata Józefa Goldszmita, ojca autora. [przypis edytorski]

zwarkoczony — spleciony w warkocz. [przypis edytorski]

zwarł się — zaczął walczyć. [przypis edytorski]

zwarować — zwędzić; ukraść. [przypis edytorski]

zwartszy — dziś: bardziej zwarty. [przypis edytorski]

zwaryował — dziś popr. pisownia: zwariował. [przypis edytorski]

zwarzyć humor — zepsuć dobry humor. [przypis edytorski]

zwarzyć — (o przymrozku) doprowadzić do zwiędnięcia rośliny. [przypis edytorski]

zwarzyć — uwarzyć, ugotować. [przypis edytorski]

z waszecia go traktować — zwracać się do niego: waszeć, jak do prostego szlachcica. [przypis edytorski]

zwężyć — dziś popr.: zwęzić. [przypis edytorski]

zwergl (niem.) — karzełek, krasnoludek. [przypis edytorski]

zwertować — dziś popr.: przewertować. [przypis edytorski]

związać się (daw.) — chwycić, jak w walce zapaśniczej. [przypis edytorski]

związać się — tu: rozpocząć walkę. [przypis edytorski]

związana warty — dziś: związana wartami. [przypis edytorski]

związanym jęczał — dziś: związany jęczałem. [przypis edytorski]

Związek Achajski — organizacja państw greckich (achajskich) na Peloponezie powstała w 281 r. p.n.e. w celu przeciwstawienia się Macedonii; w drugiej wojnie macedońskiej, w roku 198 p.n.e. związek sprzymierzył się z Rzymem przeciwko Macedonii, jednak kiedy po podporządkowaniu sobie Macedonii państwo rzymskie zaczęło dominować i ograniczać samodzielność państw greckich, Związek Achajski próbował przeciwstawiać się temu, co doprowadziło do represji (167 p.n.e.), a następnie konfliktu zbrojnego i klęski w roku 147 p.n.e. pod Leukopetrą, zburzeniem Koryntu, Teb i Chalkis; związek przestał istnieć, państwo rzymskie wchłonęło Grecję, a władzę nad państwami Związku Achajskiego sprawował rzymski namiestnik Macedonii. [przypis edytorski]

Związek Amerykański Głosowania Kobiet — mowa tu prawdopodobnie o o Międzynarodowym Ruchu Kobiet (fr. Alliance Internationale des Femmes, AIF; ang. International Woman Suffrage Alliance, IWSA), ukonstytuowanym w 1904 r. w Berlinie zrzeszeniu towarzystw wyborczych na rzecz praw kobiet, do którego przystąpiły towarzystwa ze Stanów Zjednoczonych Ameryki, stanu Victorii w Australii, z Anglii, Niemiec, Szwecji, Norwegii, Danii i Holandii, oraz przedstawicielki Austrii, Szwajcarii i Węgier; przewodnictwo honorowe objęła nestorka ruchu sufrażystek amer. Suzan Antony (1820–1906), a czynnie kierowała organizacją Chapman-Catt. Później, w 1920 r. powstała Liga Praw Wyborczych (ang. League of Women Voters, LWV) ograniczająca się raczej do działań na terenie Ameryki i istniejąca do dziś ponadpartyjna organizacja zajmująca się politycznym doradztwem (organizowaniem debat itp.), stworzona przez Carrie Chapman-Catt (1859–1947). [przypis edytorski]

Związek Arkadyjski a. Liga Arkadyjska — państwo związkowe założone w 370 p.n.e. przez miasta-państwa Arkadii, krainy na Peloponezie, podczas okresu słabości Sparty, która wcześniej kontrolowała ten region. [przypis edytorski]

związek Bakuninowski — Międzynarodowy Alians Demokracji Socjalistycznej, anarchistyczna organizacja założoną w 1868 w Szwajcarii przez Michaiła Bakunina (1814–1876), rosyjskiego rewolucjonistę, twórcę anarchizmu kolektywistycznego; po odmownej decyzji przyjęcia Aliansu w poczet członków Międzynarodówki, organizacja została rozwiązana, a jej członkowie wstąpili do narodowych sekcji Międzynarodówki. [przypis edytorski]

Związek Etolski — organizacja polityczna powstała między 280 a 270 r. p.n.e., obejmująca Etolię wraz z sąsiednimi poleis; związek miał stanowić przeciwwagę dla hegemonii macedońskiej i w tym celu początkowo sprzymierzał się z Rzymem; w 192 p.n.e. zmienił politykę i w sojuszu z Seleucydami wystąpił przeciw Rzymowi, ponosząc klęskę; w 189 p.n.e. Rzym podbił Etolię, a związek przestał istnieć. [przypis edytorski]

związek kamelotów — Kameloci Króla (Camelots du Roi), francuska skrajnie prawicowa, paramilitarna organizacja młodzieżowa, utworzona w 1906 przez Ligę Akcji Francuskiej, rozwiązana w 1936. [przypis edytorski]

Związek Robotników Polskich (ZRP) — organizacja socjalistyczna działająca na terenie zaboru rosyjskiego w l. 1889–1893; w przeciwieństwie do Socjalno-Rewolucyjnej Partii Proletariat ZRP podejmował wyłącznie walkę oświatową i ekonomiczną, sprzeciwiając się działaniom rewolucyjnym czy powstańczym; do ZRP należeli m.in. Ludwik Krzywicki, Józef Beck, Jan Leder, Stanisław Grabski, Leon Falski, Julian Marchlewski, Adolf Warski; organem związku był „Tygodnik Powszechny” pod red. L. Krzywickiego; w 1893 działacze ZRP weszli w skład Polskiej Partii Socjalistycznej, a następnie część z nich utworzyła Socjaldemokrację Królestwa Polskiego. [przypis edytorski]

związek socjalistycznej młodzieży, tzw. „Zetzetowiczów” — mowa o Związku Młodzieży Polskiej „Zet”, konspiracyjnej organizacji polskiej młodzieży akademickiej działającej w trzech zaborach oraz we wszystkich ważniejszych uczelniach zagranicznych, gdzie uczyła się polska młodzież. [przypis edytorski]

związek wzbroniony — chodzi o związek Heleny z Parysem. [przypis edytorski]

zwiastować — tu: przynosić wiadomości. [przypis edytorski]

z wiatry — dziś popr. forma N.lm: z wiatrami. [przypis edytorski]

z wiatry na skrzydła się mienia — zamienia się z wiatrami na skrzydła, tj. bardzo szybka. [przypis edytorski]

zwić — dziś: uwić; upleść. [przypis edytorski]

zwić — tu: splot. [przypis edytorski]

zwichnione — dziś popr. forma: zwichnięte. [przypis edytorski]

z widocznym umysłem — tu: rozmyślnie, wyraźnie celowo. [przypis edytorski]

zwid — tu: duch, widmo. [przypis edytorski]

Close

* Loading