Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 129442 przypisów.
postscriptum (łac.) — dopisek do listu umieszczany na jego końcu, po podpisie autora. [przypis edytorski]
postulant — tu: kandydat, zalotnik. [przypis edytorski]
Postumius — postać niezidentyfikowana przez historyków literatury, być może fikcyjna. [przypis edytorski]
Postumus, Leukonoe — osoby, do których zwraca się Horacy w swoich wierszach ze zbioru Pieśni, zachęcając do korzystania z przemijającego życia: pieśń II, 14 (Eheu fugaces, Postume, Postume…) oraz pieśń I, 11 (Tu ne quaesieris, scire nefas…). [przypis edytorski]
postura (daw.) — postać, sylwetka, postawa. [przypis edytorski]
postura — sylwetka. [przypis edytorski]
posty — dziś popr. forma N.lm: postami. [przypis edytorski]
postylla (daw.) — zbiór kazań (z łac. zwrotu nawiązującego do czytania z Pisma św. post illa verba, tj. po tych słowach). [przypis edytorski]
Postylla — zbiór kazań Mikołaja Reja zatytułowany Świętych słów a spraw Pańskich (…) kronika albo postylla, polskim językiem a prostym wykładem też dla prostaków krótce uczyniona, wyd. w Krakowie w 1557 r., w drukarni M. Wirzbięty. [przypis edytorski]
posucha — susza. [przypis edytorski]
posułać (gw.) — posypać. [przypis edytorski]
posunąć się w lata — zestarzeć się. [przypis edytorski]
posunąć w koperczaki a. iść w koperczaki — ruszać w zaloty, zalecać się do kogoś. [przypis edytorski]
posunął się — tj. posunął się w latach, zestarzał się. [przypis edytorski]
posuniony — dziś: posunięty. [przypis edytorski]
poswarek (daw.) — swar, kłótnia. [przypis edytorski]
poswarka — sprzeczka. [przypis edytorski]
poswarki a. swary (daw.) — kłótnie. [przypis edytorski]
poswarzyć się — pokłócić się, pospierać się. [przypis edytorski]
poswetył (ukr.) — poświecił; poprowadził. [przypis edytorski]
poswisnąć — dziś: zaświstać. [przypis edytorski]
posyła pieniądze bratu na wyspę Sachalin — na wyspie Sachalin, leżącej pomiędzy Rosją a Japonią na Oceanie Spokojnym, znajdowała się w II połowie XIX w. carska kolonia karna, na którą zsyłano m.in. Polaków walczących z caratem. [przypis edytorski]
posyłają do szpitala — szpitala dla żebraków i włóczęgów, gdzie wysyłano także chorych wenerycznie. [przypis edytorski]
Posyłał Pan Bóg posły swoje do nich, rano wstając i co dzień upominając… — 2 Krn 36, 15–16. [przypis edytorski]
posyłanoż (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że skróconą do -ż; znaczenie: czy posyłano, czyż posyłano. [przypis edytorski]
poszana (daw.) — poszanowanie. [przypis edytorski]
poszana — poszanowanie, szacunek. [przypis edytorski]
poszańcować — prawdop.: przysłużyć się. [przypis edytorski]
poszechoński — od tytułu utworu Sałtykowa-Szczerdina Poszechońskie dawne dzieje (1887–89), częściowo autobiograficznej powieści o Rosji pańszczyźnianej. [przypis edytorski]
poszedł do Hagary — Hagar zaszła w ciążę już przy pierwszym zbliżeniu, zob. Raszi do 16:4. [przypis edytorski]
poszedł — tu: skonał. [przypis edytorski]
poszedł… w łyka — przen.: trafił do niewoli, został związany łykami, czyli sznurami. [przypis edytorski]
poszedł (…) żeby ją poprawił — poszedł (…) żeby ją poprawić (składnia łacińska). [przypis edytorski]
poszedłem w bluźnierce — stanąłem w szeregu bluźnierców. [przypis edytorski]
poszedszy — dziś popr.: poszedłszy. [przypis edytorski]
poszept (daw.) — podszept, namowa. [przypis edytorski]
poszept — szept; cichy, ukradkowy głos. [przypis edytorski]
poszepty — sugestie, podpowiedzi. [przypis edytorski]
poszerszeniały (o sierści zwierzęcia) — splątały i bez połysku. [przypis edytorski]
poszet — zapis fonetyczny szybkiej, niestarannej wymowy słowa „poszedł”, w znaczeniu: idź stąd. [przypis edytorski]
poszkapić się — nie podołać czemuś, chybić w czymś, pomylić się. [przypis edytorski]
poszkapić się (pot.) — nie podołać czemuś a. pomylić się w czymś. [przypis edytorski]
poszkapić się (pot.) — nie podołać czemuś a. pomylić się w czymś. [przypis edytorski]
poszkodować — tu: pożałować. [przypis edytorski]
poszlak — dziś popr.: poszlaka. [przypis edytorski]
poszlakować (daw.) — wyśledzić. [przypis edytorski]
poszlakować (daw.) — wytropić. [przypis edytorski]
poszlakować — wyśledzić. [przypis edytorski]
poszlakowanym być (daw.) — być wyśledzonym. [przypis edytorski]
poszlą (daw. forma) — dziś: poślą. [przypis edytorski]
poszle — dziś popr. forma 3 os. lp cz. przysz.: pośle. [przypis edytorski]
poszle — dziś popr.: pośle. [przypis edytorski]
poszlę (daw.) — dziś: poślę. [przypis edytorski]
poszlę (daw. forma) — dziś popr.: poślę. [przypis edytorski]
poszlę — dziś popr. forma 1 os. cz. przysz.: poślę. [przypis edytorski]
poszlę — dziś popr. forma 1. os. lp. cz. przysz.: poślę. [przypis edytorski]
poszlę — dziś popr. forma: poślę. [przypis edytorski]
poszlij (daw.) — dziś popr. forma: poślij. [przypis edytorski]
poszlij (daw. forma) — dziś: poślij. [przypis edytorski]
poszlij (daw., reg.) — dziś: poślij. [przypis edytorski]
poszlij — dziś popr.: poślij. [przypis edytorski]
poszła panna po ziele — popularna piosenka ludowa, do której dzieci tańczą w parach. [przypis edytorski]
poszłem — dziś popr. forma 1 os. lp cz.przesz. r.m.: poszedłem. [przypis edytorski]
poszły razem na tę drugą wieś (pot.) — raczej: do tej drugiej wsi. [przypis edytorski]
poszoł won (ros.) — idź precz. [przypis edytorski]
poszoł won (ros. пошол вон) — idź stąd, wynoś się. [przypis edytorski]
poszoł wont (z ros.) — idź precz. [przypis edytorski]
poszóstna kareta — kareta zaprzężona w sześć koni. [przypis edytorski]
poszprechować (z niem. sprechen: mówić, rozmawiać) — porozmawiać. [przypis edytorski]
poszturgiwał — dziś popr.: poszturchiwał. [przypis edytorski]
poszturgujom (gw.) — poszturchują (grzecznościowa forma lm czasownika). [przypis edytorski]
poszty — dziś popr.: poczty. [przypis edytorski]
posztykutać — dziś: pokuśtykać, tj. pójść niezdarnie, utykając. [przypis edytorski]
poszukałem — u Cylkowa: poszukuję i wyrzuca, niezgodność z oryginałem co do czasów gramatycznych. [przypis edytorski]
Poszukiwacze skarbu — podtytuł angielski brzmi: Przygody dzieci z rodziny Bastablów poszukujących fortuny (Being the adventures of the Bastable children in search of a fortune). W wersji angielskiej książka opatrzona jest następującą dedykacją: Oswaldowi Barronowi, bez którego książka ta nigdy nie zostałaby napisana. Poszukiwacze skarbu dedykowani są wspomnieniom takich lat dziecinnych, jak opisane, różniących się jedynie zdarzeniami, czasem i miejscem [tłum. red. WL] (To Oswald Barron Without whom this book could never have been written. The Treasure Seekers is dedicated in memory of childhoods identical but for the accidents of time and space). Oswald Barron (1868–1939) był angielskim dziennikarzem i znawcą genealogii i heraldyki. Przyjaciel Edith Nesbit, wspólnie napisali książkę The Butler in Bohemia. [przypis edytorski]
poszukiwać — tu: dochodzić (w sensie poszukiwania winnego, dochodzenia odpowiedzialności za czyn zabójstwa). [przypis edytorski]
poszukiwana jest — «Myśleli że [Josef] nie żyje, gdyż nie słyszeli nic o nim po tym, jak został sprzedany, jeśli więc został zabity lub zmarł na obcej ziemi, [uznali]: jesteśmy winni [rozlewu] jego krwi (por. Ks. Rodzaju 9:5)]», zob. Radak do 42:22. [przypis edytorski]
poszukuje samicę — dziś popr.: poszukuje samicy. [przypis edytorski]
poszwankowany — dziś: poszkodowany. [przypis edytorski]
poszycie — zewnętrzna, szczelna powłoka kadłuba jednostki pływającej. [przypis edytorski]
poszyt (daw.) — zszyta grupa kart w oprawie; dziś: zeszyt. [przypis edytorski]
poszyt — grupa kart zszytych razem z dołączoną kartonową okładką; zeszyt. [przypis edytorski]
poszyt — zszyte razem kartki papieru. [przypis edytorski]
pościałka — dziś: podściółka. [przypis edytorski]
pościech — dziś popr. forma N lm: (w) postach. [przypis edytorski]
pościel — tu: posłanie, podściółka. [przypis edytorski]
pościel — tu: rozścielone do młócki zboże. [przypis edytorski]
pościelisko — posłanie, łóżko. [przypis edytorski]
pościółka — pościel. [przypis edytorski]
pościółka — zdrobnienie od „pościel”. [przypis edytorski]
poślad — gorszej jakości zboże, używane jako pasza. [przypis edytorski]
poślad — gorszy gatunek ziarna zbóż lub nasiona innych roślin, używane jako pasza. [przypis edytorski]
poślad — ziarna gorszego gatunku, używane jako pasza. [przypis edytorski]
poślad — ziarna zboża gorszego gatunku. [przypis edytorski]
poślad — ziarno gorszego gatunku, używane jako pasza dla zwierząt. [przypis edytorski]
poślad — ziarno gorszej jakości, nienadające się na zasiew i przeznaczane na paszę; tu przenośnie: efekt negatywnej selekcji. [przypis edytorski]
poślad — ziarno gorszej jakości, używane jako pasza. [przypis edytorski]
poślad — ziarno na paszę. [przypis edytorski]
poślad — ziarno zbóż gorszego gatunku używane jako pasza. [przypis edytorski]
pośle anioła — była to modlitwa, nie proroctwo, zob. Ibn Ezra do 24:7. [przypis edytorski]
