TPWL

Wolne Lektury potrzebują pomocy! Wesprzyj bezpłatną bibliotekę internetową i przeczytaj utwory napisane specjalnie dla Ciebie.

x

5549 free readings you have right to

Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | angielski, angielskie | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | gwara, gwarowe | hebrajski | literacki, literatura | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | potocznie | przestarzałe | rodzaj nijaki | regionalne | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | łacina, łacińskie | środowiskowy | żartobliwie

By language: all | Deutsch | polski


4902 footnotes found

w drugie święto — w drugi dzień świąt Bożego Narodzenia. [przypis edytorski]

w dwóch synach Atreja — synami Atreusa byli Agamemnon, wódz naczelny wyprawy trojańskiej, i Menelaos, któremu Trojanie porwali żonę Helenę. [przypis edytorski]

w dwóchnasób — dziś: w dwójnasób, dwukrotnie. [przypis edytorski]

w dwójnasób zabawić — zająć dwa razy tyle czasu. [przypis edytorski]

w dwudziestu leciech — dziś: w ciągu dwudziestu lat. [przypis edytorski]

w dzień świętego Marcina — 11 listopada. [przypis edytorski]

w dzierżawy Parnasu — do Delf, leżących na płd.-zach. stokach Parnasu. [przypis edytorski]

W dziesiątym roku życia miałem o tym lepszy sąd niż Cezar w trzydziestym — żartobliwe nawiązanie do militarnych dokonań i planów rzymskiego wodza i polityka Gajusza Juliusza Cezara (100–44 p.n.e.), który mając 26 lat objął dowództwo nad oddziałami rzymskimi w zaatakowanej przez króla Pontu Mitrydatesa VI Bitynii i odparł agresję; mając 32 lata jako kwestor prowincji planował zbrojne wystąpienie przeciw Rzymowi, jednak brakowało mu odpowiedniej armii. [przypis edytorski]

w dziesięciu latach — w wieku dziewięciu lat. [przypis edytorski]

w „dzikich” domach — „dzikimi” nazywano Żydów, którym okupant odebrał uprawnienia do mieszkania nawet na terenie getta, przeznaczonych do wywózki i ukrywających się; „dzikie domy” to miejsca ich zamieszkania. [przypis edytorski]

w Efeziem się rodził — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: w Efezie się rodziłem. [przypis edytorski]

W Europie przy końcu XV stulecia z przybyciem uczonych Greków — uciekinierów z Cesarstwa wschodniorzymskiego (Bizancjum), gdzie zachowano zdobycze kultury antycznej, a które wskutek najazdów Turków straciło większość terytoriów i w 1453 (zdobycie Konstantynopola) ostatecznie upadło. [przypis edytorski]

w Ewangelii, gdzie przybyli w ostatniej godzinie otrzymali tę samą zapłatę co ci, którzy dźwigali trud całego dnia — przypowieść Jezusa w Mt 20, 1–16. [przypis edytorski]

w ewangielskiej historii — Mt 25. [przypis edytorski]

w febrze — tu: w gorączce. [przypis edytorski]

w flaszeczce — dziś popr.: we flaszeczce. [przypis edytorski]

w gastrulach czy blastulachblastula: wczesne stadium rozwoju zarodkowego zwierząt (w tym także człowieka), w którym zarodek ma postać pojedynczej warstwy komórek tworzących tarczkę a. kulisty pęcherzyk z płynem w środku; gastrula: stadium rozwojowe zarodka następujące po fazie blastuli, różniące się wykształceniem dwóch a. trzech warstw komórek. [przypis edytorski]

w Genewie albo Szwajcarii — Genewa była niezależnym miastem, dołączyła do Konfederacji Szwajcarskiej dopiero po wojnach napoleońskich, w roku 1815. [przypis edytorski]

w getto — dziś wyraz ten jest odmienny: w getcie. [przypis edytorski]

w gęszczach — dziś: w gąszczach a. w gąszczu. [przypis edytorski]

w głębią — dziś popr. forma B. lp. wyrazu głębia: w głębię. Obecnie raczej użyłoby się sformułowania w głąb lub w głębinę. [przypis edytorski]

w głowach — od tej strony łóżka, gdzie znajduje się głowa leżącego człowieka. [przypis edytorski]

w główną aleją (daw.) — dziś: w główną aleję. [przypis edytorski]

w głusz — dziś popr. B. lp.: głuszę. [przypis edytorski]

w goście — dziś popr.: w gości. [przypis edytorski]

w granicy tylko jest nieskończony — jest nieskończony tylko do pewnych granic. [przypis edytorski]

w grocie Marsa — zwanej potem Lupercal. [przypis edytorski]

w gromadnego liczbie zakonnika — sens: wśród tłumu zgromadzonych zakonników. [przypis edytorski]

w groźnej miedzi — hartowana miedź była używana do wyrabiania broni. [przypis edytorski]

W gwiazdę Polski — w innej wersji tekstu: „W tęczę Franków”; jest to nawiązanie do rewolucji francuskiej. [przypis edytorski]

w gwiazdy sianą — nakrapianą gwiazdami. [przypis edytorski]

w Hadu — skrót od: w Hadesu. [przypis edytorski]

w Hadze odbywa się konferencja, na której mówi się o pokoju — pierwsza taka konferencja, zainicjowana przez cara Mikołaja II, odbyła się w 1899 r.; jej wynikiem było podpisanie tzw. konwencji haskich, czyli międzynarodowych umów regulujących prawa konfliktów zbrojnych (konwencje 1899, 1904, 1907), a także ochrony dóbr kultury (1954) czy legalizacji dokumentów (1961). [przypis edytorski]

w haftowaniu subtelnej roboty,/ Zrównać jej Pallas (…) nie mogła — aluzja do umiejętności Arachne i jej rywalizacji z Ateną. [przypis edytorski]

w Hekaty chórach śpiewał, a do jej kapliczek plwał — opowiadano o niestosownym zachowaniu poety Kinesjasa w pobliżu świątyni Hekaty. [przypis edytorski]

w Helladzie i Osadach — w Grecji i jej koloniach. [przypis edytorski]

w „Hellenikach” — forma odzwierciedlająca fakt, że w jęz. greckim będące tytułem dzieła słowo Hellenika to rzeczownik w liczbie mnogiej, oznaczający sprawy Hellenów, a zatem odpowiadający polskiemu „Helleniki”. [przypis edytorski]

w Hiszpanii, we Francji i w Grecji ciągłe przeciw Rzymianom bunty — określenia ahistoryczne użyte przez autora; chodzi o hist. krainy Iberii, Galii i Grecji włączone jako prowincje do państwa rzymskiego. [przypis edytorski]

w innych księgach, u innych narodów także jest napisane, że nad porzuconym dzieckiem zlitują się i starzec, i żołnierz, i pastuch, i wilczyca. — nawiązanie do opowieści z mit. gr. i rzym., m.in. do historii Edypa, porzuconego jako niemowlę na pustkowiu z powodu przepowiedni, że zabije ojca i poślubi własną matkę, oraz do mitycznych założycieli Rzymu, Remusa i Romulusa, wykarmionych przez wilczycę. [przypis edytorski]

w innych utworach z cyklu Komedii ludzkiej — jednym z głównych węzłów, spajających w organiczną całość poszczególne utwory Balzaka, jest powieść pt. Stracone złudzenia. [przypis edytorski]

w izbie gaszej — mowa o megaronie, sali męskiej, gdzie przesiadywali zalotnicy. [przypis edytorski]

w jakich to ręku — dziś popr.: w jakich to rękach. [przypis edytorski]

w jakieś Zdrowaś — po upływie czasu potrzebnego na odmówienie popularnej modlitwy zaczynającej się od słów „Zdrowaś Mario”. [przypis edytorski]

w jakieś Zdrowaś — w ciągu czasu potrzebnego na odmówienie modlitwy zaczynającej się od słów „Zdrowaś Mario”. [przypis edytorski]

w jakim stanieśmy go znaleźli — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: w jakim stanie go znaleźliśmy. [przypis edytorski]

W jakiś czas potem pojawiły się jego „Dialogi Focjona”Entretiens de Phocion sur le rapport de la morale avec la politique (Rozmowy Focjona o związku obyczajności z polityką) ukazały się w roku 1763. [przypis edytorski]

w jałowcach — w oryginale niem. Gebäude, tj. w budynkach. [przypis edytorski]

w… jaskinią — dawna forma B. r.ż., częsta u Mickiewicza; dziś: w jaskinię.

w jasyr (daw.) — niewola. [przypis edytorski]

w jednej dobie (daw.) — w jednej chwili. [przypis edytorski]

w jednej dobie (daw.) — w tym samym czasie. [przypis edytorski]

w jednej gazecie pisało — dziś popr. forma: w jednej gazecie było napisane. [przypis edytorski]

w jednych ręku (daw.) — dziś: w jednym ręku. [przypis edytorski]

w jego książce o Męczeństwie wiary — Thomas Hurtado, Theologia antiqua. De veri martyrii adeaquate sumpti notione, 1656. [przypis edytorski]

w Jerycho — dziś popr. forma odmienna: w Jerychu. [przypis edytorski]

w jesieni (rzad.) — dziś raczej: jesienią, na jesieni. [przypis edytorski]

w języku starochaldejskim — tj. akadyjskim, używanym przez lud Chaldejczyków, którzy w VII w. p.n.e. stworzyli państwo nowobabilońskie. [przypis edytorski]

W. K. M-ci — Waszej Królewskiej Mości. [przypis edytorski]

W. K. M. — Wasza Królewska Mość. [przypis edytorski]

w karze (daw.) — w cuglach. [przypis edytorski]

w kilikijskiej niwy jaskiniach — tj. w górzystej Sycylii. [przypis edytorski]

w kilku minutach — dziś popr.: w kilka minut. [przypis edytorski]

w kluby (daw.) — w dyby. [przypis edytorski]

w kluby ująć (daw.) — poddać kontroli. [przypis edytorski]

w kolej (daw.) — po kolei, kolejno. [przypis edytorski]

w konkur — forma użyta dla rytmu, własc. w konkury; ruszyć w konkury — podjąć zabiegi o rękę panny.

w końcu na stare lata zaślubiłem ją — 30 sierpnia 1768 w obecności mera Bourgoin; była to cywilna ceremonia, która nie miała mocy prawnej. [przypis edytorski]

w kordonie — w granicach państwa austriackiego. [przypis edytorski]

w koście (daw. forma) — dziś popr. B.lm: w kości. [przypis edytorski]

w koście (daw. forma) — dziś: w kości (rodzaj gry hazardowej). [przypis edytorski]

w kościelech — dziś popr. forma Msc.lm: w kościołach. [przypis edytorski]

W. Kr. M. — skrót: wasza królewska mość. [przypis edytorski]

w krainie styksowej (mit. gr.) — w krainie umarłych. [przypis edytorski]

w krajcim ja ongi pojechał — przykład ruchomej końcówki fleksyjnej czasownika oraz konstrukcja z partykułą wzmacniającą „ci”; inaczej: w kraj ci ja ongi pojechałem. [przypis edytorski]

W kraju futer — powieść Juliusza Gabriela Verne'a (1828–1905) Le Pays des fourrures z 1873 r. W Polsce znana pod dwoma tytułami: W krainie białych niedźwiedzi, tłum. Karolina Bobrowska, 1925 r., Wyspa błądząca, tłum. Elwira Korotyńska, 1931 r. [przypis edytorski]

W królestwie ślepych jednooki jest królem — Erazm z Rotterdamu, Adagia, III, IV, 96. [przypis edytorski]

w krótkości — dziś popr.: krótko, pokrótce. [przypis edytorski]

w. ks. — skrót od: wielki książę; tu w C.lp: wielkiemu księciu. [przypis edytorski]

w książeczce sądził swoich braci — mowa o pracy publicystycznej Mochnackiego Powstanie narodu polskiego w roku 1830 i 1831.

W które ja się tu, jak przed sztyletami Cezar, obwijam — Gajusz Juliusz Cezar (100–44 p.n.e.), dyktator Rzymu, zasztyletowany przez zamachowców, umierając, zasłonił twarz krajem togi.

w której (…) stronie — dziś popr.: po której stronie. [przypis edytorski]

w której stronie kolonia — dziś popr.: z której strony lub po której stronie kolonia. [przypis edytorski]

w których widno — dziś: w których widać. [przypis edytorski]

W którym hotelu pan staje? — W którym hotelu pan się zatrzymał? [przypis edytorski]

W którym są humory albo może robak — większość chorób przypisywano zaburzeniom równowagi czterech tzw. humorów, płynnych substancji w ciele człowieka: krwi, żółci, śluzu (flegmy) i czarnej żółci; sądzono też, że dziury w zębach powstają za sprawą maleńkich robaków zębowych. [przypis edytorski]

W którymś ufność swą złożyła, Jeszcze żyje stary Bóg — tj. jeszcze żyje stary Bóg, w którym złożyłaś swą ufność. [przypis edytorski]

w kumy — na ojca chrzestnego. [przypis edytorski]

Close

* Loading