Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175182 przypisów.
przedonegdaj (daw.) — przedwczoraj. [przypis edytorski]
przedpotopowy — pochodzący z dawnej epoki. [przypis edytorski]
przedrabować — przetrząsnąć, rozpatrzyć. [przypis redakcyjny]
przedrabować — tu: przejrzeć. [przypis redakcyjny]
przedrażniony — dziś popr.: rozdrażniony a. przewrażliwiony. [przypis edytorski]
przedruki belgijskie — brak odpowiednich umów międzypaństwowych powodował, że poczytne powieści wydawane w odcinkach w prasie francuskiej były na bieżąco składane do druku w Belgii, w której jednym z języków jest francuski, i wydawane w postaci książki zaraz po opublikowaniu ostatniego odcinka, bez wiedzy i zgody autorów i bez płacenia im honorariów; praktyka ta pozbawiała autorów, również Balzaca, dodatkowych dochodów. [przypis edytorski]
przedrukowana pt. „Bartosza Paprockiego Dwie broszury polityczne” — Biblioteka Pisarzów Polskich, Akademia Umiejętności, t. 38. [przypis tłumacza]
przedrzeźniać twoją Mitrę chaldejską, natrząsać się z obwisłych rękawów wschodniej szaty — w Historii cesarstwa rzymskiego (łac. Historia post Marcum Aurelium) Herodian pisał o strojach Heliogabala: „występował publicznie w stroju barbarzyńskim, przybrany w purpurową, złotem przetykaną szatę, z rękawami do stóp sięgającymi, przy czym nogi jego od bioder aż do końców palców okrywało odzienie również z purpurowej, złotem przetykanej tkaniny; głowę zdobił wieniec ze sztucznych kwiatów wysadzanych drogimi kamieniami (…) można było porównać tego młodzieńca z Dionizosem przedstawianych na pięknych obrazach” (tłum. L. Piotrowicz, Wrocław 1963); ten sam autor, opisując wjazd piętnastolatka, który został cesarzem najpotężniejszego imperium, zaznacza, że ukazał się ludowi w purpurowo-złotej szacie kapłana Baala, w makijażu („uszminkowany jak dziewczyna”), w perskiej tiarze na głowie (tj. we wspomnianej w Irydionie Krasińskiego „mitrze chaldejskiej”), a jego dłonie, ramiona, szyja i uszy ozdobione były obficie mieniącymi się blaskiem szlachetnymi kamieniami ujętymi w formę sznurów, pierścieni, kolczyków, wisiorków, i nausznic. Lampridiusz natomiast (Żywoty cesarzy od Hadriana do Numeriona, łac. Scriptores Historiae Augustae) pisze, że Heliogabal „Używał tuniki całej złotej, używał również purpurowej i perskiej, z drogimi kamieniami (…) Drogie kamienie, i to ryte, nosił nawet w sandałach. Wzbudzało to ogólny śmiech, bo w drogich kamieniach, które pokrywały mu stopy, nie można było dostrzec dzieł sztuki snycerskiej znakomitych artystów. Chciał też używać diademu wysadzanymi drogimi kamieniami, by piękniej wyglądać i jeszcze bardziej upodobnić swą twarz do twarzy kobiecej” (tłum. Hanna Szelest, Warszawa 1966). [przypis edytorski]
przedrzeźniają się publiczności (daw.) — dziś z czasownikiem niezwrotnym i D. (zam. C.): przedrzeźniać kogo. [przypis edytorski]
przedsie a. przedsię (starop.) — przecież, jednak, a jednak. [przypis edytorski]
przedsie a. przedsię (starop.) — przecież. [przypis edytorski]
przedsienia — eksedry, ἐξέδραι, p. V, I, 6, uwaga. [przypis tłumacza]
przedsienie — przedpokój, poczekalnia. [przypis edytorski]
przedsień — przednia część sieni, przedsionek. [przypis edytorski]
Przedsię cię to [przyrodzenie] pociągnie na swoje ćwiczenie — jednak natura (czyli starop. „przyrodzenie”) pociągnie cię w swoją stronę, ku swoim, właściwym sobie sprawom. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — jednak. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież; a jednak. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież, a jednak. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież, chociaż. [przypis edytorski]
Mikołaj Rej, Krótka rozprawa między trzemi osobami, Panem, Wójtem a Plebanem
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Mikołaj Rej, Krótka rozprawa między trzemi osobami, Panem, Wójtem a Plebanem
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
przedsię (daw.) — przecież, jednak. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież, jednak. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież, jednak. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież, jednak. [przypis edytorski]
przedsię — (daw.) przecież. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież, wszak; jednak; nadal. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież, wszakże. [przypis edytorski]
Przedsię do mnie — no, chodźcie do mnie (lub: pijcie do mnie). [przypis redakcyjny]
przedsię (gw.) — przecież, wszakże, wszak. [przypis edytorski]
przedsię — przecież, a jednak. [przypis edytorski]
przedsię — przecież. [przypis redakcyjny]
przedsię skazał — dał wyrok. [przypis redakcyjny]
przedsię (starop.) — jednak. [przypis edytorski]
przedsię (starop.) — mimo to, jednak. [przypis redakcyjny]
przedsię (starop.) — mimo to. [przypis redakcyjny]
przedsię (starop.) — przecież, jednak, a jednak. [przypis edytorski]
przedsię (starop.) — przecież, jednak. [przypis edytorski]
przedsię (starop.) — przecież. [przypis edytorski]
przedsię (starop.) — przecież. [przypis redakcyjny]
przedsię (starop.) — przecież, wszak, jednak, nadal. [przypis edytorski]
przedsię (starop.) — przecież, wszak, wszakże, jednak. [przypis edytorski]
przedsię wypada — jednak spada (z uprzywilejowanego miejsca). [przypis redakcyjny]
przedsiębierca — dziś popr.: przedsiębiorca. [przypis edytorski]
przedsiębierczy (daw.) — dziś: przedsiębiorczy. [przypis edytorski]
przedsiębierstw (daw.) — dziś popr. forma D. lm: przedsiębiorstw. [przypis edytorski]
Przedsiębiorcze okręty Kartagińczyków, a mianowicie Tyru — starożytne miasto Kartagina zostało założone w IX w. p.n.e. w Afryce Północnej, na wybrzeżu M. Śródziemnego w pobliżu dzisiejszego Tunisu, jako kolonia fenickiego miasta Tyru (ob. Sur w Libanie); w VII–VI w. p.n.e. Kartagina usamodzielniła się, podporządkowała sobie inne zachodnie kolonie fenickie i zakładała własne kolonie, tworząc imperium obejmujące pas wybrzeża afrykańskiego i część Europy Południowej; od III w. p.n.e. prowadziła serię wojen z Rzymem, ostatecznie została zburzona w 146 p.n.e. [przypis edytorski]
przedsiębiorstwo (przest.) — przedsięwzięcie. [przypis edytorski]
przedsiębiorstwo — tu: przedsięwzięcie. [przypis edytorski]
przedsiębrany — podejmowany, wykonywany. [przypis edytorski]
przedsięć (starop.) — przecież ci. [przypis edytorski]
przedsięś przepomniała (daw.) — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: przedsię przepomniałaś; znaczenie: zapomniałaś jednak, zapomniałaś chyba. [przypis edytorski]
przedsięweźmie — παρατάξεως (N), πράξεως (D). [przypis tłumacza]
przedsięwzięcie gen. Sikorskiego — Władysław Sikorski (1881–1943) w czasie kontrofensywy polskiej 1920 r. — dowódca armii, która atakiem na Nasielsk, Ciechanów i Mławę odcięła wysunięte na zachód ugrupowania radzieckie od sił głównych Armii Czerwonej. [przypis redakcyjny]
przedsięż (daw.) — przecież, chociaż. [przypis edytorski]
przedstawa (daw.) — przedstawienie. [przypis edytorski]
przedstawi je jako dowód — „Przyprowadzi świadków, że [zwierzę] zostało rozszarpane i był to wypadek, i będzie zwolniony z odpowiedzialności”, Raszi do 22:12 [2]. [przypis tradycyjny]
przedstawiać sobie — wyobrażać sobie. [przypis edytorski]
przedstawiać — tu: reprezentować. [przypis edytorski]
przedstawiać żywszy interes — budzić żywsze zainteresowanie. [przypis edytorski]
przedstawiają dwudziestu czterech starców — Apokalipsa, rozdz. IV i V [24 starców w wizji św. Jana zasiadających na 24 tronach wokół tronu Boga; Ap 4, 2–5, 14; red. WL]. [przypis tłumacza]
Przedstawiając swoją epopeję świata, Słowacki w swoim dążeniu do zharmonizowania wiary w Boga Stworzyciela z panteizmem… — por. J. Tretiak, Juliusz Słowacki, t. II, s. 311. [przypis autorski]
przedstawiał sobie w myśli obronę swą i koniec swego życia — więc Sokrates z góry miał sobie wyobrażać, że proces ten skończy się wyrokiem śmierci. [przypis tłumacza]
przedstawiała hebrajską literę Alef — symbolicznym kartom z talii tarota przypisywano kolejne litery hebrajskiego alfabetu. [przypis edytorski]
przedstawiamy tu w rysunku — nie uwzględniono rycin z wydania źródłowego. [przypis edytorski]
Przedstawiano śmierć Dedala — Dedal, który wedle innych podań zdołał zalecieć z Krety do Sycylii, a amfiteatrach rzymskich ginął takąż samą śmiercią jak Ikar. [przypis redakcyjny]
przedstawią ją kapłanowi — właściciel ofiary przedstawi ją kohenowi, zob. Raszi do 2:8 [2]. [przypis tradycyjny]
Przedstawiciel nowej sztuki (…) nie da się mamić świadomości, a wszystkich przyczyn szuka poza jej obrębem — S. Przybyszewski, Na drogach duszy, s. 22. [przypis autorski]
przedstawiciele nowego prądu, w pospolitej mowie zwani zazwyczaj „dekadentami”, sami godzą się bodaj najchętniej na miano „modernistów” — stary entuzjasta Sewer pisał 10 X 1898 do Maryli Wolskiej (Miscellanea literackie 1864–1910. Pod redakcją S. Pigonia, Wrocław 1957, s. 328): „Odczuwamy modernizm i wiemy, że on jak romantyzm owładnie umysłami!…” [przypis autorski]
Przedstawiciele tego kierunku przybrali dziwaczne tytuły (…) ostatecznie przybrał nazwę symbolizmu — E. Przewóski, Literatura francuska, „Prawda” 1887, nr 7. [przypis autorski]
przedstawienia — tu: przedstawiane argumenty, tłumaczenia. [przypis edytorski]
przedstawienia — tu: przedstawione argumenty, tłumaczenia. [przypis edytorski]
przedstawienia — tu: tłumaczenia, wyjaśnienia. [przypis edytorski]
przedstawienie — tu: wyjaśnienie, tłumaczenie. [przypis edytorski]
przedstawię pobudki wyszłe od was — wywody Demostenesa usiłują stwierdzić istnienie praeiudicatum [łac.: wstępny wyrok, rzecz z góry osądzona; red. WL]. [przypis tłumacza]
przedstawił był — przykład użycia czasu zaprzeszłego, wyrażającego czynność wcześniejszą niż opisana czasem przeszłym lub niezrealizowaną możliwość. [przypis edytorski]
przedstawiono jako czynne — tj. jako czynnych uczestników. [przypis edytorski]
przedstawując — dziś: przedstawiając. [przypis edytorski]
przedstawujące (daw.) — przedstawiające. [przypis edytorski]
przedstawuję — dziś popr. forma 1 os. lp cz.ter.: przedstawiam. [przypis redakcyjny]
przedszkolne — tu w znaczeniu: poprzedzające naukę szkolną. [przypis edytorski]
przedświat (poet.) — to, co było przed światem. [przypis edytorski]
przedświatowy — poprzedzający świat. [przypis edytorski]
Przedświt — poemat mesjanistyczny Zygmunta Krasińskiego napisany w latach 1841–1843. [przypis edytorski]
Przedświt — poemat Zygmunta Krasińskiego. [przypis edytorski]
„Przedświt” — polskie czasopismo emigracyjne o orientacji socjalistycznej, ukazujące się w l. 1881–1905 w Genewie (przekształcone z wydawanego tu od 1879 r. pisma „Równość”), Lipsku, Londynie, Paryżu, zaś od 1907–1920 w Krakowie, Lwowie, Warszawie; londyński okres „Przedświtu” przypadał na lata 1891–1902, redaktorem naczelnym był wówczas Stanisław Mendelson (1857–1913), później Witold Jodko-Narkiewicz (1864–1924), a następnie Leon Wasilewski (1870–1936). [przypis edytorski]
przedświtowa mgła — Kasprowicz czerpie wiele motywów z mesjanistyczno–wizyjnej twórczości Zygmunta Krasińskiego; w tym miejscu mamy do czynienia z odwołaniem do Przedświtu, jako utworu zawierającego wizję ostatecznej przemiany, odrodzenia świata; przedświt oznacza czas sądu ostatecznego, zmagania się sił dobra i zła, czas poprzedzający świt porządku boskiego, a więc nadejście Chrystusa. [przypis edytorski]
przedświtu godzina (…) gdy smutnie kwilić jaskółka zaczyna — Przypomnienie mitologiczne przemiany Prokne w jaskółkę. [przypis redakcyjny]
przedtem ledwo znaleźć było w tłumie — domyślnie: mędrca. [przypis redakcyjny]
przedtem odesłaną — „Gdyby nie ten werset, nie wiedzielibyśmy, że Mojżesz odesłał ją i że nie była z nim [w Micraim], po tym jak zabrał ją ze sobą w drogę (por. Wj 4:20). To uczy, że gdy Aharon i Mojżesz spotkali się, lud Israela cierpiał wtedy w niewoli, Jitro zaś żył dostatnio: Mojżesz odesłał więc [żonę do teścia]”, Chizkuni do 18:2. [przypis tradycyjny]
przedtem Pers przeprawił się do Hellady — druga i trzecia wyprawa perska (bitwa pod Maratonem 490, bitwa koło Salaminy 480). [przypis tłumacza]
przedtemeś na to oglądać się miała (starop. forma) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: przedtem miałaś oglądać się na to. [przypis edytorski]
przedtym — dziś popr.: przedtem. [przypis edytorski]
przedtym — dziś: przedtem. [przypis edytorski]
przedtym (starop.) — dziś: przedtem. [przypis edytorski]
przedtym (starop. forma) — dziś: przedtem. [przypis edytorski]
przeduchowić (daw.) — napełnić wyrazem uduchowienia. [przypis edytorski]
przedustawna harmonia — pojęcie wprowadzone przez G. W. Leibniza, filozofa epoki oświecenia: według jego koncepcji cały świat, wszystkie ciała i dusze (umysły) są w rzeczywistości wzajemnie od siebie niezależne, ale dzięki temu, że zostały odpowiednio z góry zaprogramowane przez Boga, działają w świecie w sposób skoordynowany. Jako ilustrację Leibniz podawał przykład dwu jednakowo wyregulowanych zegarów. [przypis edytorski]
przedwczorem (daw.) — przedwczorajszym. [przypis redakcyjny]
przedwiecza — czasy przedwieczne; użyte w tłumaczeniu wyrażenie „przedwiecza dawne” jest tautologią. [przypis edytorski]
Przedwiecznego — hebr. עוֹלָם (olam) oznacza ‘wieczność’ ale także ‘świat’. Opowieść talmudyczna (Sota 10a) odczytuje to tak, że «dzięki temu tamaryszkowi, [zaczęto] nazywać Boga: ‘Bóg całego świata’. Po tym gdy [goście] zjedli i wypili, [Abraham] mówił im: błogosławcie tego, z czyjej własności zjedliście! Czy myśleliście, że zjedliście z tego co moje? Spożyliście z czegoś, co należy Tego, który przemówił i świat powstał», zob. Raszi do 21:33. [przypis edytorski]
