Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 487 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | dawne | francuski | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 5756 przypisów.
łoże — tu: łożysko rzeki. [przypis edytorski]
łoże — tu: podstawa, do której przymocowany jest maszt. [przypis edytorski]
łożna choroba — tyfus. [przypis redakcyjny]
łożnica (daw.) — duże łoże. [przypis edytorski]
łożnica (daw.) — łoże, sypialnia. [przypis edytorski]
łożnica (daw.) — łóżko, łoże, sypialnia. [przypis edytorski]
łożnica (daw.) — łóżko, łoże, zwłaszcza małżeńskie. [przypis edytorski]
łożnica — duże łoże, zwłaszcza małżeńskie. [przypis edytorski]
łożnica — łoże małżeńskie; sypialnia. [przypis edytorski]
łożów — dziś popr. forma D. lm: łóż; łoże — podstawa działa. [przypis redakcyjny]
łożyć na kogoś — ponosić wydatki na rzecz kogoś. [przypis edytorski]
łożysko — koryto rzeki, strumienia. [przypis edytorski]
łożysko (…) rzeki Santa Ana — Nazwa ta, Santa Ana, powtarza się w tej okolicy z dziwną obfitością. Prócz Anaheim jest tu Santa Ana rzeka, miasto, góry i wiatr. [przypis autorski]
łożysko — tu: legowisko; schronienie zwierzęcia. [przypis edytorski]
łożysko — tu: łóżko, posłanie. [przypis edytorski]
łódką jeździć — dziś raczej: pływać łódką. [przypis edytorski]
Łódź Charona — w mit. gr. Charon przewoził swą łodzią dusze zmarłych przez Styks, rzekę oddzielającą świat żywych od Królestwa Podziemnego, w którym władał bóg Hades; za swą usługę Charon pobierał opłatę — obola i z tego powodu Grecy starożytni swoich zmarłych wyposażali w tę monetę. [przypis edytorski]
łódź płynąc widziała — [daw. forma imiesłowu] zamiast: płynącą. [przypis redakcyjny]
Łódź — polskie miasto powiatowe, stolica województwa łódzkiego; w trakcie II wojny było tutaj ogromne (drugie po warszawskim) getto żydowskie. [przypis edytorski]
łóg — legowisko; wygnieciona, położona na ziemi trawa zarośla. [przypis edytorski]
Λογοσ (gr.) — logos; słowo, idea. [przypis edytorski]
łój — hebr. חֵלֶב (chelew). [przypis edytorski]
łój — hebr. חֵלֶב (chelew): tłuszcz zwierzęcy, łój. [przypis edytorski]
łój — tłuszcz zwierzęcy. [przypis edytorski]
łót a. lut (niem. Loth) — część 1/12 funta. [przypis redakcyjny]
łóz (starop.) — wierzb. [przypis edytorski]
łóżku mniej więcej tego kształtu, co łoże Inków i z tego samego metalu — Łoża, krzesła, stoły Inków były ze szczerego złota. [przypis autorski]
łszczyć się (starop.) — błyszczeć się, lśnić się. [przypis edytorski]
łub a. łuba — kora drzewna, zdejmowana w okresie krążenia soków. [przypis edytorski]
łub drewniany — twarda skóra drzewa; tutaj: obkładka drewniana. [przypis redakcyjny]
łubek — płytka, do której coś jest przymocowane. [przypis edytorski]
Łubianka (pot.) — siedziba radzieckiej, a potem rosyjskiej służby bezpieczeństwa. [przypis edytorski]
łubiany a. łubowy — wykonany z kory drzewa (w dawnej polszczyźnie zwanej: łub); por. łubianka: prostokątny koszyk wykonany z cienkich pasów kory. [przypis edytorski]
łubiany — wykonany z łuby, czyli tzw. dartki drzewnej: długich, cienkich pasów struganych z miękkiego drewna. [przypis edytorski]
łubiany — wykonany z łuby, czyli tzw. dartki drzewnej: długich, cienkich pasów struganych z miękkiego drewna. [przypis edytorski]
łubiany — wykonany z łuby, czyli tzw. dartki drzewnej: długich, cienkich pasów struganych z miękkiego drewna, służących do wyplatania koszy itp. [przypis edytorski]
łubianych — zrobionych z łubu, czyli twardej kory; tu: sanki z budką lubianą. [przypis redakcyjny]
łubie — kołczan, pojemnik na strzały. [przypis edytorski]
łubie — pokrywa łuku. [przypis redakcyjny]
Łubieński, Tomasz (ur. 1938) — pisarz, dramaturg i eseista. [przypis edytorski]
łubka — kawałek kory. [przypis redakcyjny]
łubkowy — z cienkiej drewnianej deszczułki; tu: malowany na takiej deszczułce. [przypis edytorski]
łubniańskie — z czasów pobytu pana Wołodyjowskiego w Łubniach; Łubnie — miasto na Połtawszczyźnie, na śr.-wsch. Ukrainie, przed 1549 r. rezydencja książąt Wiśniowieckich, w 1655 r. znajdowało się na terytorium zajętym przez Kozaków. [przypis edytorski]
Łubnie — miasto na Połtawszczyźnie, na śr.-wsch. Ukrainie, przed 1549 r. rezydencja książąt Wiśniowieckich, w 1655 r. znajdowało się na terytorium zajętym przez Kozaków. [przypis edytorski]
Łubnie — miasto na Połtawszczyźnie, na śr.-wsch. Ukrainie, przed 1549 rezydencja książąt Wiśniowieckich, w 1655 znajdowało się na terytorium zajętym przez Kozaków. [przypis edytorski]
łubowy (daw.) — wykonany z kory. [przypis edytorski]
łuby — kosze, bagaże. [przypis edytorski]
łuby — kosze; tu: bagaż podróżny. [przypis edytorski]
łuby — ty: opakowanie. [przypis edytorski]
Łucja — [imię] Lucia [od:] lux a luce [łac.]: łaska oświecająca. [przypis redakcyjny]
Łucja — symbol oświecenia łaską bożą. [przypis redakcyjny]
Łucja — Św. Łucja, męczenniczka rodem z Syrakuzy, w średnich wiekach odbierała cześć powszechną we Włoszech jako patronka ślepych i chorujących na oczy. Tu wyobraża ją poeta jako szafarkę światła i wiary oświecającej wątpliwości rozumowe i ciemności sumienia. [przypis redakcyjny]
Łucja, właśc. Łucja z Lammermooru — opera Gaetana Donizettiego. [przypis edytorski]
„Łucja z Lamermooru” (1835) — opera Donizettiego (1797–1848). [przypis redakcyjny]
Łucja z Syrakuz (ok. 281–304) — popularna męczennica i święta chrześcijańska z Sycylii, patronka ociemniałych; jej najstarszy spisany żywot pochodzi z V w., a wszystkie szczegóły jej życia są konwencjonalne dla żywotów męczennic z początku IV w. [przypis edytorski]
Łucyja — dziś: Łucja; tu: forma wydłużona (zgodna z daw. wymową) dla zachowania rytmu jedenastozgłoskowca. [przypis edytorski]
Łucyja — Łucja; tu: forma wydłużona (zgodna z daw. wymową) dla zachowania rytmu jedenastozgłoskowca. [przypis edytorski]
Łuczanie — plemię zachodniosłowiańskie zamieszkujące dorzecze Ochrzy w Kotlinie Czeskiej. [przypis edytorski]
Łucznik — Szekspir czerpał w tym miejscu z Caxtona, według którego z pomocą Troi pospieszył m.in. król Epistrophus, wiodąc prócz wojowników przedziwną bestię zwaną Łucznikiem, o końskim tułowiu i torsie człowieka, doskonale strzelającą z łuku. Strzelec ten miał zadać wielkie straty Grekom. [przypis edytorski]
łuczniki — dziś popr. forma M. lm: łucznicy. [przypis edytorski]
łuczyć (daw.) — trafiać do celu. [przypis edytorski]
łuczyć (starop.) — trafiać, ugadzać, dosięgać; [strzelać z łuku]. [przypis redakcyjny]
łuczyna — pochodnia, płonący kawałek drzewa służący do oświetlania. [przypis edytorski]
łuczyna — smolny kawałek drzewa. [przypis edytorski]
łuczywo — drewno na podpałkę, szczapy. [przypis edytorski]
łuczywo — kawałek smolnego drzewa, używany do oświetlania lub na rozpałkę. [przypis edytorski]
łuczywo — smolne drzewo, używane do oświetlania lub na rozpałkę. [przypis edytorski]
łuczywo — szczapa drewniana, po zapaleniu służąca jako światło. [przypis edytorski]
łudarka (starop.) — zwodnica; [oszustka]. [przypis redakcyjny]
łudarstwo (starop.) — oszustwo (wywołujące złudzenie); tu daw. forma N.lm: łudarstwy, tj. oszustwami. [przypis edytorski]
łudzić — mylić, oszukiwać. [przypis edytorski]
ług a. łęg — podmokła łąka. [przypis edytorski]
ług a. łęg (reg.) — podmokła łąka, rozlewisko, bagno. [przypis edytorski]
ług — podmokła łąka; moczar. [przypis edytorski]
ług — tu: łąka. [przypis edytorski]
ług — wodorotlenek metalu, wytwarzający żrące roztwory zasadowe, w szczególności wodorotlenek sodu, składnik mydła i innych środków czyszczących. [przypis edytorski]
ług — żrący środek wybielający, składnik mydła i innych środków czyszczących. [przypis edytorski]
Ługa — rzeka w Rosji o długości 353 km, płynąca przez obwód leningradzki i nowogrodzki. [przypis redakcyjny]
łuk dawny Tella — z którego bohater szwajcarski zestrzelił jabłko z głowy syna. [przypis redakcyjny]
Łuk — hebr. קֶשֶׁת (keszet) oznacza zarówno 'łuk' jak i 'tęcza'. [przypis edytorski]
łuk Septyma Sewera — łuk triumfalny na Forum Romanum, wzniesiony w 203 n.e. na cześć cesarza Septymiusza Sewera i jego dokonań militarnych. [przypis edytorski]
Łuk Triumfalny w Paryżu — pomnik na zach. krańcu Pól Elizejskich, zbudowany dla uczczenia żołnierzy, którzy walczyli i polegli za Francję w czasie wojen okresu rewolucji i wojen napoleońskich, mający formę jednoarkadowego rzymskiego łuku triumfalnego. [przypis edytorski]
Łuk Triumfalny (w Paryżu) — pomnik na zach. krańcu Pól Elizejskich, zbudowany dla uczczenia żołnierzy, którzy walczyli i polegli za Francję w czasie wojen okresu rewolucji i wojen napoleońskich, mający formę jednoarkadowego rzymskiego łuku triumfalnego. [przypis edytorski]
łuk turecki — litera M, która w celtyberyckim alfabecie ma formę łuku. [przypis tłumacza]
Łukasiewicz a. Łukaszewicz, Józef — warszawski kupiec, radny, wiceprezydent Warszawy; w listopadzie 1794 mianowany przez komendanta Warszawy jednym z dwóch prezydentów Warszawy (wraz z Andrzejem Rafałowiczem), pełnił tę funkcję do lipca 1796. [przypis edytorski]
Łukasiewicz, Jacek (ur. 1934) — poeta, krytyk literacki. [przypis edytorski]
Łukasiewicz, Laur i ciało, Warszawa 1971, s. 153. [przypis autorski]
Łukasiński, Walerian (1786–1868) — polski działacz niepodległościowy, major 4 pułku piechoty liniowej (czwartaków), twórca Wolnomularstwa Narodowego i Towarzystwa Patriotycznego. Aresztowany przez tajną policję 25 października 1822 i więziony w warszawskim więzieniu, 14 czerwca 1824 skazany przez Sąd Wojenny Najwyższy na zdegradowanie i 9 lat twierdzy. Więziony w twierdzy zamojskiej, był jednym z przywódców tamtejszego buntu więźniów, za co został skazany na śmierć, lecz ułaskawiony przez wlk. księcia Konstantego i skazany na 14 lat twierdzy, publiczną chłostę oraz zakucie rąk i nóg w kajdany. 30 listopada 1825 wywieziony z Zamościa do więzienia w Górze Kalwarii, a stamtąd do więzienia warszawskiego. 30 listopada 1827 został przesłuchany przez delegację sądu sejmowego, podczas sejmu 1830 r. bezskutecznie apelowano do cara o jego ułaskawienie. W czasie powstania listopadowego wywieziony został jako więzień stanu przez wycofujące się wojska rosyjskie do twierdzy Szlisselburskiej, gdzie spędził resztę życia, więziony mimo upływu wyroku w celi o zaostrzonym rygorze (wilgotnej, ciemnej, bez podłogi), został pozbawiony prawa do amnestii w 1856 r. jako rzekomy prowodyr powstania listopadowego; zmarł 27 lutego 1868 w Szlisselburgu. [przypis edytorski]
Łukasz Górnicki (1527–1603) — renesansowy poeta, pisarz polit., tłumacz, humanista; sekretarz i bibliotekarz króla Zygmunta Augusta; autor m.in. Dworzanina polskiego (1565), dostosowanej do realiów polskich adaptacji sławnego wówczas dzieła Il Cortegiano Baldassare Castiglione. [przypis edytorski]
Łukasz XIV 26 (rel.) — Ewangelia wg św. Łukasza, Łk 14, 26. [przypis edytorski]
Łukaszka — bohater noweli Lwa Tołstoja (1828–1910) Kozacy, opublikowanej w 1863 roku. [przypis edytorski]
Łukaszowę (daw.) — dziś popr. forma B.: Łukaszową. [przypis edytorski]
łuki gazowe — pod koniec XIX w. w dużych miastach używano zasilanych z gazowni lamp gazowych, emitujących silne światło dzięki rozgrzewaniu do białości siatki żarowej płomieniem spalanego gazu; oświetlano nimi ulice i budynki publiczne. [przypis edytorski]
łukowa lampa — dawny typ lampy, w którym źródłem światła jest łuk elektryczny wytwarzany pomiędzy dwiema elektrodami rozdzielonymi gazem; lampy łukowe, dające jaskrawe światło, wykorzystywano gł. do oświetlania ulic i w teatrach. [przypis edytorski]
łuku naciągnę — dziś popr.: łuk naciągnę. [przypis edytorski]
Łuku Triumfalny w Paryżu — pomnik na zachodnim skraju Pól Elizejskich, mający formę jednoarkadowego rzymskiego łuku triumfalnego, zbudowany dla uczczenia wszystkich, którzy walczyli i polegli za Francję w czasie wojen rewolucji francuskiej i wojen napoleońskich; jego budowę rozpoczęto w 1806, na polecenie Napoleona, ukończono w 1836. [przypis edytorski]
Łunaczarski, Anatolij (1875–1933) — rosyjski filozof, publicysta, teoretyk kultury, działacz polityczny; ludowy komisarz oświaty w rządzie bolszewickim (1917–1929), zwolennik organizacji państwowej opieki nad dziećmi. [przypis edytorski]
Łunaczarski, Anatolij (1875–1933) — rosyjski filozof, publicysta, teoretyk kultury, działacz polityczny; później członek Akademii Nauk ZSRR, zwolennik organizacji państwowej opieki nad dziećmi. [przypis edytorski]
Łunaczarski, Anatolij Wasiljewicz (1875–1933) — pisarz i teoretyk rosyjskiego socjalizmu, który wraz z Gorkim odwiedził był Brzozowskiego we Florencji. [red. WL]. [przypis edytorski]
Łunna — wieś w pobliżu Grodna, znana Orzeszkowej z pobytu wakacyjnego. [przypis redakcyjny]
