Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 157395 przypisów.
riszi a. ryszi (sanskryt trl. ṛṣi) — w okresie wedyzmu tytuł należny kapłanom-autorom hymnów wedyjskich, a także niektórym bogom (np. Agniemu, bogowi ognia w rel. wedyjskiej); w okresie Brahmanów i Upaniszad ryszi to klasa istot odrębna od bogów (dewa), przodków (pitry), ludzi i zwierząt; wyższy stopień w mądrości określany jest w sanskrycie tytułem maharszi, założycieli klasycznych indyjskich szkół filozoficznych nazywano również ryszi; natchniona wieszcz-kobieta to ryszika (sanskryt trl. ṛṣikā). [przypis edytorski]
ritardando (muz., wł.) — zwolnienie tempa utworu. [przypis edytorski]
Rita — Rzeczpospolita. [przypis redakcyjny]
rite et legitime (łac.) — należycie i prawnie. [przypis redakcyjny]
rit mieux, qui rit le dernier (fr.) — ten się śmieje, kto się śmieje ostatni. [przypis edytorski]
ritornello (wł.) a. ritornel (muz.) — krótki fragment muz. wykonywany przez grupę instrumentów a. orkiestrę, pełniący w kompozycjach funkcję podobną do refrenu w pieśniach i piosenkach. [przypis edytorski]
ritornello (wł.) — refren, śpiew. [przypis redakcyjny]
ritterowie i gaugrafy (z niem.) — rycerze i starostowie. [przypis edytorski]
Rittner, Tadeusz (1873–1921) — autor dramatów i powieści. [przypis edytorski]
Rittner, Tadeusz (1873–1921) — pseud. Tomasz Czaszka; dramatopisarz, prozaik, krytyk teatralny, twórca nowoczesnej komedii, np. W małym domku (1904) Głupi Jakub (1910); pisał zarówno po polsku, jak po niemiecku. [przypis edytorski]
Rittner, Tadeusz (1873–1921) — pseud. Tomasz Czaszka; dramatopisarz, prozaik, krytyk teatralny, twórca nowoczesnej komedii, np. W małym domku (1904), Głupi Jakub (1910); pisał zarówno po polsku, jak po niemiecku. [przypis edytorski]
ritus graeci (łac.) — obrządku greckiego. [przypis edytorski]
ritus graeci (łac.) — obrządku greckiego. [przypis redakcyjny]
Ritz-Carlton — nazwa światowej sieci hoteli najwyższej klasy, ob. należącej do Marriott International. [przypis edytorski]
riva degli Schiavoni (wł.: Nabrzeże Słowiańskie) — nabrzeże oraz ulica o tej samej nazwie położone przy Kanale św. Marka w Wenecji. [przypis edytorski]
Riva degli Schiavoni (wł). — Nabrzeże Słowiańskie, nabrzeże przy Kanale św. Marka w Wenecji; nosi nazwę od używanego w okresie Republiki Weneckiej słowa Schiavoni (z łac. sclavus: niewolnik), oznaczającego Słowianina z terenów nad płn. Adriatykiem, będących wówczas prowincją wenecką (Schiavonia); słowo schiavoni było stosowane w muzułmańskiej Hiszpanii jako odpowiednik arabskiego określenia Słowianina lub europejskiego niewolnika. [przypis edytorski]
rivanol (med.) — handlowa nazwa roztworu mleczanu etakrydyny, środka bakteriobójczego do odkażania skóry i ran. [przypis edytorski]
Rivarol, Antoine de (1753–1801) — pisarz francuski. [przypis edytorski]
Rivarol, Antoine de (1753–1801) — pisarz i tłumacz fr.; obrońca Ancien Régime'u, sprzeciwiając się republikanizmowi i ideom rewolucji francuskiej; do jego najważniejszych dzieł należą: Rozprawa o uniwersalności języka francuskiego (1784), Mały almanach naszych wielkich ludzi (1788). [przypis edytorski]
Rivers of Babylon (ang.: Rzeki Babilonu) — dyskotekowy przebój spopularyzowany przez zespół Boney M. w roku 1978; jego słowa zaczerpnięto z dwóch psalmów biblijnych, wyrażających tęsknotę Izraelitów w niewoli babilońskiej za utraconą ojczyzną. [przypis edytorski]
Rivoli — jedna z największych i najruchliwszych ulic w Paryżu, równoległa do Sekwany. Między Sekwaną a Rivoli znajdują się między innymi Tuileries, Louvre i inne okazałe budowle. [przypis redakcyjny]
riv'zalto — zniekszt.: rivesaltes; chodzi o muscat de Rivesaltes, słodkie wino z regionu Rivesaltes, w płd. Francji. [przypis edytorski]
riwiera diamentowa — kolia diamentowa; od nazwy formy ukształtowania terenów nadbrzeżnych charakterystycznej dla krajów śródziemnomorskich: riwiery, tj. wybrzeża osłoniętego pasmem gór. [przypis edytorski]
Riwiera Włoska — wybrzeże Morza Liguryjskiego we Włoszech. [przypis edytorski]
rizać (z ukr.) — rzezać, rżnąć. [przypis edytorski]
Riza, Selma (1872–1931) — turecka pisarka i dziennikarka, jedyna kobieta w ruchu młodotureckim; publikowała w czasopismach „Hanımlara Mahsus Gazete” („Pismo dla kobiet”) i „Kadınlar Dünyası” („Świat Kobiet”); w l. 1908–1913 sekretarz generalna tureckiego Czerwonego Półksiężyca; jej staraniem sułtański pałac Adile został zamieniony w szkołę z internatem dla dziewcząt, która pod nazwą Kandilli działała do 1986 r. [przypis edytorski]
Rizat'! Taj że bude strach to na te pany (z ukr.) — Wyrżnijcie! Tak, żeby padł strach na panów. [przypis edytorski]
rizaty (ukr.) — zabijać. [przypis edytorski]
Rizotomos — dosł. po grecku: krający korzenie; botanik. [przypis tłumacza]
Rizpah — postać ze wschodnich legend. [przypis redakcyjny]
Rizzio, David a. Riccio, David (ok. 1533–1566) — nadworny śpiewak i faworyt Marii Stuart (1542–1587). [przypis edytorski]
Rizzio, Dawid (1533–1566) — nadworny śpiewak, później sekretarz Marii Stuart. [przypis edytorski]
R. Krynicki, Czy istnieje już poezja lingwistyczna?, „Poezja” 1971, nr 12, s. 47–51. [przypis autorski]
R. L. Okediji, The International Relations of Intellectual Property: Narratives of Developing Country Participation in the Global Intellectual Property System, „Singapore Journal of International and Comparative Law” 7 (2003), s. 324. [przypis autorski]
R.M.L. Heyse — dziś podaje się (np. www.nobelprize.org), że ojciec pisarza nosił imiona Karl Wilhelm Ludwig i żył w latach 1797–1855. [przypis edytorski]
R. M. — radny miasta. [przypis edytorski]
Rób to, co Ci mówię, a nie to, co sam robiłem. Tak można podsumować obecną politykę USA w stosunku do krajów rozwijających się i jak przekonuje Ha-Joon Chang, takie podejście nie ogranicza się wyłącznie do praw autorskich, a raczej stanowi wyraz szerszego pomysłu na politykę Stanów w ogólności. Cytat ten jest podtytułem zaczerpniętym z książki Ha-Joon Chang, 23 things they don't tell you about capitalism, London 2010. s. 69. [przypis autorski]
Rób więc swoje, ja będę miał rozsądek głazu — w oryginale: „Rób więc swoje. Twój rozsądny kamień” (coś w rodzaju podpisu na liście). [przypis tłumacza]
ród (…) d'Arquien wyprowadzali (…) nawet od Klodwiga — Wywody genealogistów, wiodących ród d'Arquien od św. Ludwika, Hugona Capeta etc. byłyby, zdaniem prof. Forst-Battaglii, uzasadnione. (Prof. Battaglia powołuje się na swoją pracę w Miesięczniku Hetaldycznym, 1933, 134) [Battaglia, Otto Forst de (1889-1965), pol. historyk i krytyk literacki pochodzenia austriacko-włoskiego; w marcu 1938 r. opublikował w „Przeglądzie Powszechnym” artykuł Brązowienie Marysieńki, będący odpowiedzią na publikację biografii żony Sobieskiego autorstwa Boy'a Żeleńskiego.; Red. WL.]. [przypis autorski]
ród (gw.) — poród. [przypis edytorski]
ród ich boski, córami są źródeł i gajów — tj. są nimfami. [przypis edytorski]
ród nowotny — Rodzina Adimari. [przypis redakcyjny]
róg Amaltei (mit. gr.) — róg obfitości; Zeus jako niemowlę chował się wśród nimf górskich w grocie idajskiej i był karmiony mlekiem kozy Almatei; kiedy Alamtea złamała jeden ze swoich rogów, Zeus pobłogosławił go tak, że od tamtej pory napełniał się on wszystkim, czego zapragnął jego posiadacz. [przypis redakcyjny]
róg Kpiarskiej i Kominiarskiej — żartobliwe nazwy fikcyjnych ulic; wg Jerzego Ronarda Bujańskiego, towarzysza faktycznej nocnej wędrówki poety, miała ona swój finał w lokalu na rogu ulic Pijarskiej i Sławkowskiej, ok. 500 m na zach. od Bramy Floriańskiej, od której zaczyna się prowadząca do Rynku Głównego ul. Floriańska. [przypis edytorski]
róg obfitości — wielki róg wypełniony owocami, kłosami i kwiatami, symbol niewyczerpanego źródła dostatku i dobrobytu; pierwotnie: róg mitycznej kozy Amaltei, która karmiła małego Zeusa, kiedy jako niemowlę został ukryty w grocie na Krecie; ułamany róg Amaltei wdzięczny Zeus pobłogosławił, obdarzając go cudowną właściwością stałego napełniania się pożywieniem. [przypis edytorski]
róg (starop.) — [tu:] odnoga (rzeki). [przypis redakcyjny]
róg wołowy — mowa o rurce rogowej, umieszczanej za haczykiem, by ryby nie mogły odgryźć przynęty. [przypis edytorski]
rójka — masowe loty owadów w okresie rozmnażania się. [przypis edytorski]
Rój, właśc. Towarzystwo Wydawnicze „Rój” — największe w okresie międzywojennym wydawnictwo beletrystyki w Polsce, publikujące głównie tanie książki na niskim poziomie edytorskim. [przypis edytorski]
Ról — zniekształcony zapis nazwiska Ruhl. [przypis edytorski]
Rómmel, Juliusz (1881–1967) — generał dywizji Wojska Polskiego, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Podczas kampanii wrześniowej dowódca Armii „Łódź” i Armii „Warszawa”. [przypis edytorski]
róść (daw.) — dziś raczej: rosnąć. [przypis edytorski]
róść (daw.) — rosnąć. [przypis edytorski]
róść — dziś popr.: rosnąć. [przypis edytorski]
róść — dziś popr.: rosnąć. [przypis edytorski]
róść — dziś: rosnąć. [przypis edytorski]
róść — rośnij. [przypis redakcyjny]
rószczka (daw.) — pęd, gałązka. [przypis edytorski]
rószczki — dziś popr.: różdżki. [przypis edytorski]
rówień (daw.) — równy. [przypis redakcyjny]
rówieński — przym. od nazwy miasta Równe (ukr. Рівне), położonego w zach.-płn. części Ukrainy, nad rzeką Uście. Równe było stolicą obwodu rówieńskiego, ufundowanym jeszcze w XV w. wielokulturowym ośrodkiem miejskim. [może jednak rosieńskich szkół? Bo Równe daleko, a Rosienie bliżej, i szkoły tam były] [przypis edytorski]
rówień (starop.) — [ktoś] równy; [równie utalentowany, sławny, doświadczony itp; red. WL]. [przypis redakcyjny]
rówień (starop.) — równy; któremu równia żadne oko nie widało: któremu równego nie widziało żadne oko. [przypis edytorski]
rówień (starop.; tu forma D. lp: równia) — coś równego. [przypis redakcyjny]
rówien (daw.) — dziś popr.: równy. [przypis edytorski]
rówien (daw. forma) — dziś: równy. [przypis edytorski]
rówien — dziś: równy. [przypis edytorski]
rówiennica (daw.) — rówieśnica. [przypis edytorski]
rówiennica — dziś popr.: rówieśnica. [przypis edytorski]
rówiennica — dziś: rówieśnica. [przypis edytorski]
rówienniczka — dziś: rówieśniczka. [przypis edytorski]
rówiennik (daw.) — rówieśnik. [przypis edytorski]
rówiennik (daw.) — rówieśnik. [przypis edytorski]
rówiennik (daw.) — rówieśnik, równy rangą itp. [przypis edytorski]
rówiennik — rówieśnik. [przypis edytorski]
rówienny — rówieśnik, równolatek. [przypis edytorski]
rówienny — równoletni; rówieśnik. [przypis edytorski]
rówien (starop. forma) — równy; dorównujący. [przypis edytorski]
rówien (starop. forma) — równy. [przypis edytorski]
rówieśnych — tutaj w znaczeniu rówieśników. [przypis edytorski]
rów irygacyjny — rów nawadniający. [przypis edytorski]
równać — tu: porównywać (w walce). [przypis edytorski]
równać z czym (starop.) — dorównywać czemu. [przypis edytorski]
(…) równać z ironią biegu najzwyklejszych rzeczy? — w niektórych wydaniach po tej strofie pojawiała sie jeszcze jedna: Idee?… Ależ lat już minęły tysiące, / A idee są zawsze tylko ideami. / Modlitwa?… Lecz niewielu tylko jeszcze mami / Oko w trójkąt wprawione i na świat patrzące. [przypis edytorski]
równa — tu: taka sama. [przypis edytorski]
równe — dobrane. [przypis redakcyjny]
równe dodane do równego lub od niego odjęte daje w wyniku także równe — Kant ma tu niewątpliwie na myśli taki np. pewnik: 1. , ; 2. , . Dlatego też użył w połączeniu zdań wyrazu oder, bo wystawiał sobie jeden przypadek lub też drugi. (Objaśnienie S. Dicksteina w liście do tłumacza). [przypis redakcyjny]
równej ilości — dziś popr.: w równej liczbie. [przypis edytorski]
równe pole — dziś Łazienki (przyp. aut.). [przypis edytorski]
równia (daw., geogr.) — tu: równina. [przypis edytorski]
równia (daw.) — równina. [przypis edytorski]
równia (daw.) — równina. [przypis redakcyjny]
równia — dziś: równina. [przypis edytorski]
równianką (daw.) — wiązanka kwiatów, bukiet. [przypis edytorski]
równianka (daw.) — bukiet, wiązanka, wianek. [przypis edytorski]
równianka (daw., gwar.) — wianek. [przypis edytorski]
równianka (daw.) — wianek. [przypis edytorski]
równianka (daw.) — wianek; wiązanka, bukiet. [przypis edytorski]
równianka (gw.) — wianek; kwiaty splecione jeden za drugim w sznur. [przypis edytorski]
równianka na Zielne — wiązanka żniwna na święto Matki Boskiej Zielnej. [przypis edytorski]