Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 450 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 116305 przypisów.
sumnieniowi (daw. forma C) — dziś: sumieniu. [przypis edytorski]
sumować (daw.) — martwić się. [przypis edytorski]
sumować (daw.) — smucić się. [przypis edytorski]
sumować się (z ukr.) — martwić się. [przypis edytorski]
sumpt (daw., z łac.) — koszt. [przypis edytorski]
sumpt (daw., z łac.) — koszt, wydatek. [przypis edytorski]
sumptem królewskim — na koszt króla. [przypis edytorski]
sumpt (przest.) — koszt. [przypis edytorski]
sumpt (z łac.) — koszt, nakłady finansowe. [przypis edytorski]
sumpt (z łac.) — koszt. [przypis edytorski]
sum qui sum (łac.) — jestem, który jestem (odpowiedź Boga na pytanie zadane przez Mojżesza o jego imię; Wj 3, 14). [przypis edytorski]
sumy neapolitańskie — zawrotna kwota ok. 430 tys. dukatów w złocie, którą w 1556 królowa Bona wywiozła z Polski, wyjeżdżając po śmierci męża do rodzinnego księstwa Bari we Włoszech, i pożyczyła królowi hiszpańskiemu i neapolitańskiemu Filipowi II Habsburgowi. Po śmierci Bony, mimo trwających 150 lat starań Zygmunta II Augusta, a następnie skarbu Rzeczpospolitej, udało się odzyskać tylko drobną część pożyczonej sumy. [przypis edytorski]
sunąć się — popr. raczej czas. niezwrotny: sunąć a. snuć się, posuwać się itp. [przypis edytorski]
sunął się — dziś popr.: zsunął się. [przypis edytorski]
sund — cieśnina. [przypis edytorski]
sund (szwedz.) — cieśnina. [przypis edytorski]
sunduk (z ros.) — skrzynia. [przypis edytorski]
Sungurow, Nikołaj Pietrowicz (ok. 1803–1838) — przywódca tajnego antyrządowego koła studenckiego zawiązanego w 1831 na Uniwersytecie Moskiewskim; koło zostało wykryte w tym samym roku, a jego członkowie aresztowani; Sungurowa zesłano na Syberię. [przypis edytorski]
Sunion — przylądek w Grecji, najdalej wysunięty na płd.-wsch. punkt Attyki, odległy o ok. 70 km od Aten. [przypis edytorski]
Sunnu — egipskie Sunet, gr. Syene, dziś Asuan, miasto przy I katarakcie, przy granicy Egiptu z Nubią, w 1. nomie Górnego Egiptu. Ok. 660 km na południe od Memfis, 180 km na południe od Teb. [przypis edytorski]
Sunnu — Sunet, gr. Syene, dziś Asuan, miasto w pobliżu I katarakty, w starożytności najdalej wysunięte na południe miasto Egiptu, na granicy z Nubią, w 1. nomie Górnego Egiptu. Znajduje się ok. 660 km na południe od Memfis, 180 km na południe od Teb. [przypis edytorski]
sunny side up (ang.) — dosł.: słoneczną stroną do góry; o jajkach: sadzone. [przypis edytorski]
supa (fr. soupe, ang. soup) — dziś: zupa. [przypis edytorski]
supa — zupa; tu „z francuska”, od fr. soup. [przypis edytorski]
superata — nadwyżka w kasie; sytuacja, kiedy utarg jest wyższy, niż wskazuje ewidencja sprzedanych towarów; oznacza to, że ilość towarów uległa zmniejszeniu bez zarejestrowanej sprzedaży; sytuacja przeciwna nosi nazwę manko. [przypis edytorski]
superatki — zniekszt.: separatki. [przypis edytorski]
superbe (fr.) — wspaniały; znakomity. [przypis edytorski]
superficies solo cedit (łac.) — dosł.: „to, co jest na powierzchni, przypada gruntowi”; zasada prawa rzym. stanowiąca o tym, że budynki, drzewa i inne elementy trwale związane z gruntem stanowią własność właściciela tegoż gruntu. [przypis edytorski]
Super flumina Babylonis (łac.) — „Nad rzekami Babilonu”, pierwsze słowa łac. wersji biblijnego Psalmu 137, lamentu Żydów przebywających na wygnaniu w tzw. niewoli babilońskiej, wyrażającego żal za utraconą Jerozolimą; także tytuł kilku utworów muzycznych wykorzystujących ten psalm. [przypis edytorski]
super flumina Babylonis (łac.) — nad rzekami Babilonu. [przypis edytorski]
superior (łac.: wyższy) — przełożony w zakonie, np. opat, przeor. [przypis edytorski]
superior (z łac.) — przełożony w zakonie. [przypis edytorski]
superlatyw — pochwała (dosł., z łac.: najwyższy stopień przymiotnika). [przypis edytorski]
supero, superare (łac.) — zwyciężyć, pokonać, przewyższyć; tu: 3. os. lp cz.przesz. superavit: przewyższył. [przypis edytorski]
Supervielle, Jules (1884–1960) — pisarz i poeta fr., po matce z pochodzenia Bask, przyszedł na świat (podobnie jak Albert Samain) w stolicy Urugwaju, Montevideo; autor tomików poetyckich Poèmes (1919), Gravitations (1925), Les Amis inconnus (1934), La Fable du monde (1938) oraz powieści Le Voleur d'enfants (1926), L'Enfant de la haute mer (1931) i sztuk teatralnych La Belle au bois (1932), Robinson (1949); literaturze polskiej dzieła Supervielle'a przyswoiły dopiero tłumaczenia Zbigniewa Bieńkowskiego, Juliana Przybosia, Barbary Czałczyńskiej i Adama Ważyka (od 2 poł l. 60. do l. 80 XX w.). [przypis edytorski]
supiłka (reg.) — fujarka; piszczałka. [przypis edytorski]
supirant (z fr.) — wzdychacz. [przypis edytorski]
supir (z fr. soupir) — westchnienie. [przypis edytorski]
suplement — dodatek, uzupełnienie dzieła. [przypis edytorski]
suplementy (daw.) — posiłki. [przypis edytorski]
suplent (z łac.) — zastępca profesora gimnazjalnego, praktykant. [przypis edytorski]
suplikacja — katolicka pieśń błagalna. [przypis edytorski]
suplikacja (łac. supplicatio: błaganie, prośba) — pieśń błagalna, śpiewana w obliczu klęsk żywiołowych oraz nieszczęść; tu zapewne: pomieszanie znaczenia terminu odnoszącego się do samej pieśni oraz okoliczności, w jakich bywa wykonywana. [przypis edytorski]
suplikacja — prośba, błaganie. [przypis edytorski]
suplikacja — w kościele katolickim pieśń błagalna, śpiewana szczególnie w okresie klęsk itp. [przypis edytorski]
suplikacyj (daw.) — dziś D.lm: suplikacji; suplikacja: w kościele katolickim pieśń błagalna, śpiewana szczególnie w okresie klęsk itp. [przypis edytorski]
suplika (daw.) — prośba, błaganie, apelacja. [przypis edytorski]
suplika (daw., z łac.) — prośba, błaganie. [przypis edytorski]
suplikant (daw.) — osoba wnosząca prośbę. [przypis edytorski]
suplikantka — osoba wnosząca prośbę. [przypis edytorski]
suplikant — osoba wnosząca prośbę. [przypis edytorski]
suplikant — petent, osoba przedstawiająca prośbę. [przypis edytorski]
suplikant (z łac.) — proszący. [przypis edytorski]
suplikant (z łac. supplicans, supplicantis) — proszący, błagający. [przypis edytorski]
suplika — skarga lub prośba wyrażona pisemnie. [przypis edytorski]
suplika (z łac.) — prośba, podanie. [przypis edytorski]
suplika (z łac.) — prośba. [przypis edytorski]
suplika (z łac. supplicare: prosić, błagać) — prośba. [przypis edytorski]
supliki (daw.) — prośby. [przypis edytorski]
suplikować (daw.) — pokornie prosić. [przypis edytorski]
suplikować (daw.) — prosić, wnosić prośbę, błagać. [przypis edytorski]
suplikować (daw., z łac.) — pokornie prosić. [przypis edytorski]
suplikować (daw., z łac. supplicare: prosić, błagać) — pokornie prosić. [przypis edytorski]
suplikujący (z łac.) — składający suplikę, tj. podanie; proszący. [przypis edytorski]
suponować (daw., z łac.) — przypuszczać. [przypis edytorski]
suponować (daw., z łac.) — przypuszczać; sugerować. [przypis edytorski]
suponować (daw., z łac.) — przypuszczać; zakładać; o pojęciu itp.: pociągać za sobą istnienie jakiegoś innego pojęcia. [przypis edytorski]
suponować — przypuszczać. [przypis edytorski]
suponować (z łac.) — podejrzewać. [przypis edytorski]
suponować (z łac.) — przypuszczać, podsuwać komuś jakąś myśl, sugerować. [przypis edytorski]
suponować (z łac.) — przypuszczać, przyjąć założenie. [przypis edytorski]
suponować (z łac.) — przypuszczać, przyjmować. [przypis edytorski]
suponować (z łac.) — przypuszczać. [przypis edytorski]
supozycja — tu: sugestia; przyjęte tymczasowo założenie, o którym jeszcze nie wiemy, czy jest prawdą czy fałszem. [przypis edytorski]
supozycja — tymczasowe, niezweryfikowane założenie. [przypis edytorski]
supozycja — tymczasowe założenie. [przypis edytorski]
supozycja (z łac.) — przypuszczenie, domysł. [przypis edytorski]
supozycja (z łac.) — przypuszczenie. [przypis edytorski]
Suppé, Franz von, właśc. Francesco Cavaliere Suppé-Demelli (1819–1895) — austriacki dyrygent i kompozytor; twórca operetek (m.in. Lekka kawaleria, 1866) oraz słynnej uwertury do sztuki Chłop i poeta (1846). [przypis edytorski]
suppedytowany — dostarczany. [przypis edytorski]
supplicatio pro apostasia (łac.) — prośba w sprawie apostazji (tj. odstępstwa od wiary). [przypis edytorski]
Supplik — Bittschrift. [przypis edytorski]
supposons (fr.) — przypuśćmy. [przypis edytorski]
suppressionis veri (łac.) — zatajenia prawdy. [przypis edytorski]
suprahistoryczna — ponadhistoryczna. [przypis edytorski]
supranaturalista (filoz.) — zwolennik poglądu przyjmującego istnienie świata nadprzyrodzonego, który różni się od świata naturalnego i na niego wpływa. [przypis edytorski]
supra nivem dealbabor — ponad śnieg bielszy się stanę; parafraza Psalmu (50;1). [przypis edytorski]
Supranti, kumaj? — Rozumiesz, kumie? [przypis edytorski]
suprême bon ton (fr.) — najlepsze dobre maniery. [przypis edytorski]
suprema lex (łac.) — najwyższe prawo. [przypis edytorski]
supryma — część wierzchnia; rozwiązać grzywnie suprymę: wydać całą grzywnę. [przypis edytorski]
supūdyti — sugadinti, padaryti taip, kad supūtų. [przypis edytorski]
Sura (jid.) — imię żeńskie, prawdopodobnie pochodzące od heb. Sara. [przypis edytorski]
sura — rozdział Koranu, świętej księgi muzułmanów. [przypis edytorski]
surat (mal.) — pismo, list. [przypis edytorski]
Surat — trzecie co do wielkości miasto zachodnich Indii. [przypis edytorski]
Surat — wielkie miasto w zach. Indiach; dawniej duży, prosperujący port morski, od połowy XVIII w. podupadało wskutek powstania i rozwoju Bombaju. [przypis edytorski]
Sur aulcunes dames vieilles, qui aiment autant à faire l'amour que les jeunes (daw. fr.) — w tłumaczeniu T. Boya-Żeleńskiego ten tytuł (stylizowany na starop.) brzmi: O niektórych białych głowiech szedziwych, które łase są na miłowanie niegorzey młódek. [przypis edytorski]
Suraż — niewielkie miasteczko w pow. białostockim. [przypis edytorski]
surdut — część męskiej garderoby, przedłużana marynarka. [przypis edytorski]