Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175590 przypisów.
Djurgården — wyspa stanowiąca część Sztokholmu, o dużym znaczeniu krajobrazowym, kulturalnym i rekreacyjnym. Swoją nazwę wzięła od zwierzyńca (szwedz. djurgård) założonego przez króla Jana III (1569–1592), gdzie trzymano jelenie, łosie i renifery, który z czasem nabrał charakteru parku rekreacyjnego. Na Djurgården mieszczą się m.in. muzeum na świeżym powietrzu Skansen oraz park rozrywki Gröna Lund założone pod koniec XIX stulecia, budynki ambasad oraz znane galerie sztuki powstałe na początku XX w.: Liljevalchs konsthall, Prins Eugens Waldemarsudde i Thielska Galleriet. [przypis tłumacza]
Djurgården — wyspa w Sztokholmie, dawne królewskie tereny łowieckie, a potem zwierzyniec królewski; obecnie znajdują się tutaj licznie odwiedzane atrakcje m.in. skansen z popularnym ZOO, Muzeum Vasa, Muzeum Nordyckie oraz wesołe miasteczko Gröna Lund. [przypis edytorski]
Djurgårdsbron — most prowadzący z centrum Sztokholmu na wyspę Djurgården. [przypis tłumacza]
dla agitacji (z łac.) — dla ruchu. [przypis redakcyjny]
Dla artysty-wybrańca (…) czynu absolutnego androgynizmu dokonać nie może — S. Przybyszewski, Na drogach duszy, Kraków 1902, wyd. II, s. 49. Omawiany problem podobnie ujmuje M. Herman, Un sataniste polonais Stanislas Przybyszewski, Paris 1939, s. 208. Nie wykazując znajomości książki Hermana, o satanizmie Przybyszewskiego pisał Stanisław Kolbuszewski Stanisław Przybyszewski: Problem satanizmu, w tomie Romantyzm i modernizm, Katowice 1939, s. 307–315. [przypis autorski]
dla (AT) —- pojęcie: „dla (AT)” będzie mogło być określone dokładnie później, kiedy przekonamy się, że elementami wielości każdego (IP) będą dla (AT) właśnie jakości (dźwięki, barwy, dotyki itp.). [przypis autorski]
dla B, dla ICE — Niektórzy komentatorzy, a między tymi Alfieri, myśleli, że przez te zgłoski B i ICE poeta chciał zrobić żart ze skróconego imienia Beatrice, które było Bice. Sam tekst zbija ten domysł, gdy mówi, że poszanowanie dla samych zgłosek, z jakich się składa imię Beatrycy, które napełnia go całego, skłoniło mu głowę. Mi quella reverenza che s'indonna/ Di tutto me, pur per B e per ICE/ Mi richinava. [przypis redakcyjny]
dla Boga (starop. forma) — w imię Boga (rodzaj zaklęcia religijnego). [przypis edytorski]
Dla Boga, uchodźmy tego przeklęctwa i tej biady, którą nam Pan Bóg przez Proroka grozi — aluzja do Iz 10,1–2: „Biada, którzy ustawują prawa niezbożne, i piszący, niesprawiedliwość napisali! Aby ucisnęli na sądzie ubogie, i gwałt uczynili sprawie poniżonych ludu mego: aby były wdowy łupem ich, a sieroty aby odzierali” (tłum. Wujka). [przypis edytorski]
Dla bogów — dziś raczej: na bogów (wykrzyknienie). [przypis edytorski]
dla braku (daw.) — tu: z powodu braku. [przypis edytorski]
dla braku — dziś raczej: z braku. [przypis edytorski]
Dla buntowniczych paszów sznur z jedwabi — uduszenie jedwabnym sznurem było standardową formą egzekucji wysokich tureckich urzędników. [przypis edytorski]
dla buty — z próżności, dla prestiżu. [przypis edytorski]
dla chłodu (daw.) — dziś: z powodu chłodu. [przypis edytorski]
dla choroby — dziś: z powodu choroby. [przypis edytorski]
dla ciebie (…) gminu — dziś z popr. formą W.: dla ciebie gminie. [przypis edytorski]
dla ciebie — w oryg. niem. Vielleicht nur deinetwegen (Może tylko ze względu na ciebie); red. WL. [przypis edytorski]
dla cię (daw.) — dla ciebie. [przypis edytorski]
dla cię — dla ciebie; z twojego powodu. [przypis edytorski]
dla cię — dziś popr.: dla ciebie. [przypis edytorski]
dla cudzoziemców — βαρβάροις. Chodzi tu o ludy azjatyckie, które Flawiusz niżej wylicza. [przypis tłumacza]
dla czego (daw.) — i z tego powodu. [przypis edytorski]
dla czego (daw.) — tu: i z tego powodu. [przypis edytorski]
dla czego (daw.) —tu: z tego powodu. [przypis edytorski]
dla czego — dziś: dlaczego; tu: z tego powodu. [przypis edytorski]
dla czego (starop.) — z powodu czego. [przypis edytorski]
dla czego — tu: z tego powodu. [przypis edytorski]
dla czego — z tego powodu. [przypis edytorski]
dla cześci — dla czci, dla uczczenia. [przypis edytorski]
dla cześci — dziś: z powodu czci. [przypis edytorski]
dla (daw.) — tu: z powodu. [przypis edytorski]
dla (daw.) — w celu. [przypis edytorski]
dla (daw.) — w celu, z powodu. [przypis edytorski]
dla (daw.) — z powodu. [przypis edytorski]
dla (daw.) — ze względu na. [przypis edytorski]
dla Dita — dla króla Podziemia, Hadesa (mit. gr.), któremu w mit. rzym. odpowiadał Pluton, zw. też Dis a. Dis Pater, utożsamiany z Veiovisem, bóg o rodowodzie staroitalskim, mąż Prozerpiny, władca świata podziemnego, ale też bogactwa, patron Manów, Larw i Lemurów, dobrych i złych duchów świata podziemnego; do jego orszaku włączano Furie oraz Libitinę, boginię śmierci. [przypis edytorski]
dla dobra narodu w kondycją sług się podał jako… pismo świadczy — Scriptores Rerum Polonicarum, I, 251. [przypis tłumacza]
Dla dzisiejszych Litwomanów bardzo bolesna przy tym uwaga, bo ów Kiejstut, najwybitniejszy Litwy pogańskiej przedstawiciel, nie po litewsku, lecz, o zgrozo, po białorusku rotę przysięgi wraz z swymi odprawia. Rota nie całkiem zrozumiała, tłumaczenie dosyć dowolne rogachina rożenachy gospanachy, początek (rogaty) i koniec (gospod na ny — nas) jasne — Deus ad nos (dobre) et animas (nie ma w oryginale odpowiednika), cornutum (rogaty) respice (dalsze słowa nie należą do oryginału); pozostałe słowa można najrozmaiciej wykładać. [przypis autorski]
dla finalnej rezolucji — dla ostatecznego rozstrzygnięcia, postanowienia. [przypis redakcyjny]
dla folgi — dla ulżenia. [przypis edytorski]
Dla formalistów — Pur formalistes; wedle innych point formaliste: „nie formalizować”. [przypis tłumacza]
dla grzechów i złości ich z ziemie onej wykorzenił i wygubił, a innemi, które sobie obrał, królestwa one osadził — por. Pwt 9, 4. [przypis edytorski]
Dla grzechów ziemie (…) wiele panów jej — Prz 28, 2. [przypis edytorski]
Dla hodowania swoich przyjemności (…) — E. i J. de Goncourt, La Femme au XVIII siècle. [przypis tłumacza]
dla Icchaka i Riwki — ponieważ żony Esawa praktykowały bałwochwalstwo, zob. Raszi do 26:35. [przypis edytorski]
dla ich małości — z powodu ich niewielkich rozmiarów. [przypis edytorski]
dla ich mężobójstwa, którego sobie spólnie pomagali, gdy 70 synów Gedeonowych (…) zabili: puścił Pan Bóg niezgodę miedzy nie, iż się sami wadząc z sobą, pogubili i Abimelech zabit, i miasto Sychem zburzone zostało — Sdz 9. [przypis edytorski]
dla imci Seneszala… — być może Piotr de Brezé, wielki pan a zarazem poeta, wielki seneszal Normandii, uwięziony przez Ludwika XI w Loches. [przypis tłumacza]
dla jakiego powodu — popr.: z jakiego powodu. [przypis edytorski]
Dla jasności należy wskazać, że zarówno teoria Locke'a, jak i teorie personalistyczne nadają się do wskazywania ograniczeń prawa autorskiego. Jednak częściej są one wykorzystywane do wzmacniania praw twórców poprzez wykorzystywanie retoryki praw naturalnych. [przypis autorski]
Dla jaśniejszego wyobrażenia sobie tego, niech A–B będzie linią (…) transportować — fragment ten odnosi się do rysunku umieszczonego w źródle; na obrazku odcinek A–B jest linią przecinającą całą wyspę, odcinek C–D wyznacza końce podłużnego magnesu, zaś punkty E, F, G, H umieszczone są nad linią wyznaczaną przez A–B w pewnych odstępach od siebie i kolejno bliżej lub dalej od tej linii. [przypis edytorski]
Dla jednych czas powoli — Do tej kategorii ludzi należy Miecznik. [przypis redakcyjny]
dla Junony — tu: przez Junonę, z powodu Junony. [przypis edytorski]
Dla kamiennej przedmiotowości Sfinksa wynikają stąd formuły cenne i doniosłe (…) epitalamium miłości równa mnie z robakiem i garścią błota, które ma również swe prawa spójności i ciążenia — E. Orzeszkowa, J. Romski [T. Garbowski] Ad astra, Warszawa 1935, s. 132–153. [przypis autorski]
Dla Kazimierza to jest dopiero prawdziwa moralność: „żądza życia, cześć dla niego, chroniąca od zniszczenia, potęgująca, rozwijająca wszystko, co ludzkie — S. Brzozowski, Fryderyk Nietzsche, Stanisławów 1907, s. 53. [przypis autorski]
dla każdego od początku zostało wyprzędzone — Mojry, trzy boginie przeznaczenia i losu każdego człowieka, wyobrażane były jako prządki przędące i przecinające nić ludzkiego żywota. [przypis edytorski]
dla krwi oczyszczenia — „Nawet jeśli zobaczyła [wtedy u siebie] krew, jest [to krew] czysta rytualnie”, Raszi do 12:4 [2]. [przypis tradycyjny]
dla której Beniamin Constant się bił — właściwie to: Benjamin Constant; o cześć kochanki króla Prus (Wilhelma II) walczył tak naprawdę kuzyn Constanta — August. [przypis edytorski]
dla której przyczyny (starop.) — dla jakiej przyczyny; z jakiej przyczyny. [przypis edytorski]
dla ludzi żyjących bardziej w kierunku potwierdzania woli, a stroniących od metafizyki, nie mogły ideały etyczne wypływać aż z panteizmu — por. Lange, op. cit., s. 60. [przypis redakcyjny]
Dla modnych panien niebezpieczne prawo — w późn. wyd. tłumaczenie poprawiono: „Dla dwornych manier niebezpieczne prawo”. [przypis edytorski]
dla muzyki — dziś: z powodu muzyki. [przypis edytorski]
dla mylnej poznaki — dziś używa się jeszcze: dla niepoznaki. W starszej polszczyźnie poznak i poznaka znaczyły to samo, co znak i oznaka: to po czym się poznaje. [przypis redakcyjny]
Dla nas istnieje człowiek jako istota (…) przez ocean na brzeg wyrzucaną — S. Przybyszewski, Na drogach duszy, s. 22. [przypis autorski]
Dla nas niby dżuma W tysiącu strupów widna. Ta wszeteczna/ egipska szkapa… — Skarus przemawia charakterystycznym tonem rubasznego żołnierza. [przypis tłumacza]
dla nich (daw.) — z ich powodu. [przypis edytorski]
Dla nich te drzewa — w pierwodruku: Dla nich to drzewa. [przypis redakcyjny]
Dla niego sztuka nie była… — „Wiadomości Literackie”, nr 226. [przypis autorski]
dla niej każda smakuje trucizna — nawiązanie do słów z Hymnu do miłości Ojczyzny napisanego jako hymn dla Szkoły Rycerskiej, a ogłoszonego drukiem jako część Myszeidy Krasickiego: „Święta miłości kochanej Ojczyzny! /Czują cię tylko umysły poczciwe! /Dla ciebie zjadłe smakują trucizny (…)”. [przypis edytorski]
dla niektórych pewników, czyli pojęć — Nag. Schr.: „powszechnych”. [przypis redakcyjny]
dla niesprawiedliwego podania się — wobec tego, że nieuczciwie podano zaniżone dane. [przypis edytorski]
dla niesprawiedliwości będziecie zawiedzeni w niewolą i z królmi waszemi, dla niesprawiedliwości będą odmieniony królestwa wasze, a obcy narodowie posiędą ziemię waszę — luźne nawiązanie: por. Syr. 10, 3. [przypis edytorski]
Dla niesprawiedliwości przenosi Pan Bóg królestwa od narodu do inego narodu — Syr 10, 8. [przypis edytorski]
dla obejrzenia rozgłoszonej piękności — aby obejrzeć sławną piękność. [przypis edytorski]
dla obu zadań ma wyznaczonych urzędników nie tych samych — urzędnik sprawujący władzę cywilną nie posiada władzy wojskowej; tę sprawuje bezpośrednio od króla zależny dowódca. Władza cywilna nie jest zależna od wojskowej. [przypis tłumacza]
dla oczu ducha — dla duszy. [przypis edytorski]
Dla odstręczenia Żydów od życia próżniackiego, prawo ustanowi, iż żaden Żyd, dopokąd albo nie chwyci się roli, albo nie wyuczy jakiego rzemiosła, żony pojąć nie może. — Żydzi, oprócz względu od praw, znajdują jeszcze do pomnażania się swojego w kraju łatwość w swojej nieczystości, w tej trwożliwości i nieużyteczności, które w tych ludziach sposobi złe wychowanie. Żydzi w miastach od żołnierza mniej doznają uciążliwości, co do kwater. Z kordonów wypędzane hurmy ubóstwa żydowskiego wchodzą do Polski z spokojnością, od żołnierzy naszych nie doznają żadnej przeszkody. Lecz jeżeli się który z kordonu chłop, albo mieszczanin na granicy pokaże, natychmiast nieoświecony, dobra kraju nieznający towarzysz [żołnierz stanu szlacheckiego w jeździe autoramentu polskiego (niegdyś husarii lub chorągwiach pancernych, potem w Kawalerii Narodowej); S.Cz.], łapie go do żołnierzy [zaciąga do wojska przymusowo; kilkakrotnie odzywają się na to skargi w Sejmie; S.Cz.] Przestrzegam sejmujące Stany, iż prawo względem przychodniów zagranicznych wcale nie jest zachowane, przez co niezmierną kraj ponosi szkodę. Na pograniczach często przebywając, widzę, że przy każdym w kordonach rekrutowaniu [chodzi o zabór austr., w którym, ze względu na toczącą się od początku r. 1788 wojnę austr.-turecką, pobór wojskowy przeprowadzany był z większą, niż poprzednio, bezwzględnością i budził większą obawę wśród ludu; S.Cz.] tysiącami uciekałaby młodzież do Polski. Ale, ponieważ na jej złapanie czatuje po granicach Kawaleria Narodowa, przeto już tak się tym lud w kordonach ostraszył, iż chociaż gwałtowne rekrutowania bywają, lęka się uciekać do Polski. Trzeba jak najsurowiej ukarać towarzystwo nieposłuszne tak mądremu i tak nam pożytecznemu prawu. Czemu w Polsce nie ma być posłuszny żołnierz temu prawu, kiedy w kordonach, dzisiaj nawet, podczas wojny, każdy podobnegoż prawa jak najściślej słucha i idący lud z Polski napastowanym od nikogo nie bywa? [przypis autorski]
dla oka dobrani — dobrani dla zachowania pozorów. [przypis edytorski]
dla okrągłości cudze rwali końce — mowa o zagarnianiu rubieży sąsiedniego państwa pod pretekstem „zaokrąglenia granic”. [przypis edytorski]
dla osoby którą kocham — margrabia de Mora. [przypis tłumacza]
dla ostentacji — na pokaz. [przypis edytorski]
dla pamięci — „Aby Święty Błogosławiony widział [imiona] plemion [Israela] wypisane przed Nim i wspomniał na ich sprawiedliwość”, Raszi do 28:12 [1]. [przypis tradycyjny]
Dla panien pokojowych — w bogatszych dworach szlacheckich prócz płatnej służby przyjmowano dziewczęta z chudopacholskich rodzin szlacheckich, pełniące funkcje pośrednie między damą do towarzystwa a służebną. [przypis redakcyjny]
dla (…) paniki — dziś: z powodu paniki. [przypis edytorski]
dla parady — tu: dla efektownego widoku. [przypis edytorski]
dla podniesienia blasku przeszłości, straszliwą sprzecznością jéj następstw — Tacyt, L. I, 10: Comparatione deterrima sibi gloriam quesivisse [sławy sobie w potomności z najzłośliwszego porównania szukał; tł. A. Naruszewicz]. [przypis autorski]
dla popisu wymową i dla próby głosu — aluzje do aktorskiego zawodu. [przypis tłumacza]
dla powietrza (tu daw.) — z powodu epidemii (morowego powietrza). [przypis edytorski]
dla poznaki — aby zaznaczyć coś; por. zwrot o odwrotnym znaczeniu: dla niepoznaki. [przypis edytorski]
dla proporcji — tutaj: dla oka. [przypis redakcyjny]
Dla przypomnienia należy dodać, że ochrona prawa autorskiego w Stanach Zjednoczonych do czasu przystąpienia do konwencji berneńskiej uzależniona była od przeprowadzenia formalnego procesu rejestracji danego utworu w specjalnym biurze. D. Saunders, Authorship and copyright, London 1992, s. 154. [przypis autorski]
dla psa rzućcie je — Raszi komentuje, że można takie mięso dać również nie-Żydowi. Dlaczego jednak mowa jest o psie? „Święty Błogosławiony nie wstrzymuje nagrody dla żadnego Swego stworzenia. Ponieważ jest napisane: »ale na wszystkich synów Israela nie zaostrzy pies języka« (Wj 11:7), [czyli żaden pies nie szczekał na lud Isreala, wychodzący z Micraim], Święty Błogosławiony powiedział: dajcie [psu] nagrodę!”, Raszi do 22:30 [3]. [przypis tradycyjny]
dla pszenicy rdza — rdza źdźbłowa, grzybowa choroba zbóż, objawiająca się jako rdzawobrunatne, podłużne plamki. [przypis edytorski]
Dla rąk próżnujących znajdzie się zawsze praca u szatana — cytowane tu słowa (w oryg. „Satan finds some mischief still for idle hands to do”) pochodzą z pouczającego wiersza Isaaca Wattsa (1674–1748) o pracowitości pszczoły, pt. Against Idleness and Mischief (tj. przeciw bezczynności i szkodnictwu). [przypis edytorski]
dla równego podziału — dziś popr.: do równego podziału. [przypis edytorski]
Dla S. Skwarczyńskiej jest to jeden z dowodów, że Krasiński rozwija tu pomysł karbonarski o rewolucji powszechnej. [przypis redakcyjny]
dla S. T. Coleridge'a Shakespeare był „słonecznym okiem” — Lectures and Notes on Shakspeare and other english poets by Samuel Taylor Coleridge. (Now first collected by T. Ashe. London, 1908. George Bell and Sons). Część I. Lectures on Shakspeare and Milton. (Są to wykłady Coleridge'a, wygłoszone w zimie 1811 i 1812 w sali of the London Philosophical Society). [red. WL]. [przypis redakcyjny]
dla samego głosu na sejmiku, żeby się go prędzej doczekać niżeli ci, co bez urzędu są — na sejmiku zabierali głos naprzód urzędnicy ziemscy. [przypis redakcyjny]
dla samej tylko sławy ciągnienia ich — sens: z powodu samej informacji o ich zbliżaniu się. [przypis edytorski]
