Przypisy

spotrzebowywać (daw.) — zużywać. [przypis edytorski]

spotykały (…) Republikany — dziś popr.: spotkali republikanie. [przypis edytorski]

Spowiadajcie się jedni przed drugimi — Jk 5, 16. [przypis edytorski]

spowiedałem (daw.) — dziś popr.: spowiadałem. [przypis edytorski]

spowiedzie — dziś popr. M.lm: spowiedzi. [przypis edytorski]

Spowiedź dziecięcia wieku — powieść romantyczna Alfreda de Musseta (1810–1857), wyd. w 1826, napisana na podstawie przeżyć autora, mająca formę wyznań rozgoryczonego narratora rozliczającego się ze swoją miłosną przeszłością. [przypis edytorski]

Spowiedź — krótka rozprawa Lwa Tołstoja (1828–1910), napisana w latach 1879–1880. [przypis edytorski]

spowinąć — dokładnie owinąć. [przypis edytorski]

spowinięte — inaczej: otoczone. [przypis edytorski]

spowinowacony — tu: powiązany więzią podobną do rodzinnej. [przypis edytorski]

spowinować się — hebr. rdzeń יָבַם (jawam) odnosi się do tzw. jibumu czyli małżeństwa lewirackiego (lewiratu): jeśli mężczyzna umierał bezdzietnie, jego brat miał obowiązek poślubić wdowę po nim, a dziecko spłodzone z tego związku było uważane za spadkobiercę zmarłego brata. Z tego obowiązku można zostać zwolnionym przeprowadzając ceremonię zwaną chalica. Podstawowe szczegóły tego prawa podane są w Ks. Powtórzonego Prawa 25:5-10. [przypis edytorski]

spowodywać (neol.) — forma ciągła czasownika „powodować”: powodować ciągle, raz za razem. [przypis edytorski]

spowolnieć — tu: spokornieć; zachowywać się „po (według) czyjejś woli”. [przypis edytorski]

spowszednieć — stać się zwyczajnym, utracić czar nowości. [przypis edytorski]

spoza ogrodzenia — dziś raczej: zza ogrodzenia. [przypis edytorski]

spozierać (daw., gw.) — patrzeć, spoglądać. [przypis edytorski]

spozierać (daw., gw.) — spoglądać. [przypis edytorski]

spozierać (daw.) — patrzeć. [przypis edytorski]

spozierać (daw.) — spoglądać, patrzeć. [przypis edytorski]

spozierać (daw.) — spoglądać. [przypis edytorski]

spozierać (gw.) — patrzeć. [przypis edytorski]

spozierać (gw.) — spoglądać, patrzeć. [przypis edytorski]

spozierać (gw.) — spoglądać. [przypis edytorski]

spozierać — patrzeć. [przypis edytorski]

spozierać — spoglądać. [przypis edytorski]

spozierały — patrzyły, spoglądały. [przypis edytorski]

spoznała — rozpoznała. [przypis edytorski]

spoźniony — dziś popr. pisownia: spóźniony. [przypis edytorski]

Spódnicę na twym zawiesimy grobie. — w późn. wyd. uzupełniono tłumaczenie, dodając po tym wersie: „Coś krzywo patrzysz i lica masz blade,/ W twych oczach widzę ołowianą szpadę”. [przypis edytorski]

spójnia — tu: więź, związek. [przypis edytorski]

spójrzeć — dziś popr. pisownia: spojrzeć. [przypis edytorski]

spójrzenie — dziś popr. pisownia: spojrzenie. [przypis edytorski]

spójrzenie — dziś: spojrzenie. [przypis edytorski]

spólną — dziś popr.: wspólną. [przypis edytorski]

spólne — dziś popr.: wspólne. [przypis edytorski]

spólniczki — dziś popr.: wspólniczki. [przypis edytorski]

spólnie (daw.) — razem. [przypis edytorski]

spólnie — dziś popr.: wspólnie. [przypis edytorski]

spólnik (daw.) — wspólnik. [przypis edytorski]

spólnik — dziś: wspólnik. [przypis edytorski]

spólny — dziś popr.: wspólny. [przypis edytorski]

spólny — dziś: wspólny. [przypis edytorski]

spólny — dziś: wspólny; w spólnym — dziś: we wspólnym. [przypis edytorski]

spół — razem, wspólnie. [przypis edytorski]

spół żyjąc — żyjąc wspólnie, razem. [przypis edytorski]

spółczesny (daw.) — współczesny. [przypis edytorski]

spółczesny — dziś popr.: współczesny. [przypis edytorski]

spółczucie (daw.) — współczucie. [przypis edytorski]

spółek (daw.) — rzecz wspólna, związek. [przypis edytorski]

spółpoeta — współpoeta; neol. na wzór: współtowarzysz. [przypis edytorski]

spółrodak — dziś: rodak. [przypis edytorski]

spółrzędne — dziś popr.: współrzędne. [przypis edytorski]

spółtowarzysz (daw.) — dziś: towarzysz podróży. [przypis edytorski]

spółubiegać — konkurować. [przypis edytorski]

spór Odyseja z Achillem Pelidą — Agamemnon otrzymał wyrocznię, że zdobędzie Troję, gdy najlepsi z Achajów zaczną się kłócić. Raz przy uczcie Achilles stwierdził, że Ilion można zdobyć tylko męstwem, a Odyseusz, że podstępem. Wymiana zdań doprowadziła do kłótni. [przypis edytorski]

spór — «Pasterze Lota byli złymi ludźmi i wypasali swoje stada na cudzych polach, a pasterze Abrama napominali ich, że to grabież, tamci zaś odpowiadali: ta ziemia została dana Abramowi, a on nie ma dziedzica i to Lot po nim odziedziczy, więc to nie grabież! [Dlatego] Tora mówi: ”Kanaanejczyk i Peryzejczyk mieszkali wówczas w kraju”, bo Abram jeszcze sobie na tę ziemię nie zasłużył», zob. Raszi do 13:7. [przypis edytorski]

spóźnione sojuszniki — dziś popr.: spóźnieni sojusznicy. [przypis edytorski]

spóźń — dziś popr. forma: spóźnij. [przypis edytorski]

sprać — pobić kogoś dotkliwie. [przypis edytorski]

spragilas — senoviškas įrankis javams kulti rankomis. [przypis edytorski]

spragnionym jest — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: spragniony jestem. [przypis edytorski]

spraktykować — tu: utwierdzić, całkowicie przeciągnąć na swoją stronę, rozpracować. [przypis edytorski]

spraktykować — uczynić, sprawić. [przypis edytorski]

sprandininkas — kas taiso sprandus, masažuotojas. [przypis edytorski]

spraszać się — odmówić, wykręcić się. [przypis edytorski]

sprawa „Alabamy” — podczas amerykańskiej wojny secesyjnej (1861–65) po stronie zbuntowanych stanów walczyły krążowniki parowe budowane i wyposażane na zamówienie w stoczniach Wlk. Brytanii, która oficjalnie deklarowała neutralność. Najskuteczniejszy z nich, „Alabama”, zatopił na Atlantyku i Pacyfiku ponad 60 statków handlowych Unii. Po wojnie rząd USA wysunął wobec rządu Wlk. Brytanii roszczenia za złamanie neutralności i skutki działań okrętów konfederackich, tzw. „roszczenia »Alabamy«”. Ostatecznie oba państwa uzgodniły, że sprawa zostanie osądzona przez powołaną w tym celu międzynarodową komisję. W 1872 w Genewie uznała ona działania Wlk. Brytanii za umyślne i przyznała St. Zjednoczonym kwotę 15,5 mln dolarów odszkodowania za straty bezpośrednie. [przypis edytorski]

sprawa Aresa — bitwa, potyczka (od imienia gr. boga wojny). [przypis edytorski]

sprawa Calasów — sprawa Jeana Calas, hugenoty, oskarżonego w 1762 o zamordowanie swego syna, Marc-Antoine'a zamierzającego rzekomo przejść na katolicyzm (Marc-Antoine najprawdopodobniej popełnił samobójstwo lub padł ofiarą napadu); ojca torturowano, po czym połamano kołem, z syna uczyniono katolickiego świętego-męczennika, jego młodszego brata, Pierre'a zmuszono do konwersji na katolicyzm, wszystkich członków rodziny dotknęły represje; Wolter zapoczątkował protesty przeciwko zarzutom i skazaniu, napisał Traktat o tolerancji (1763), nagłośnił sprawę w całej Europie i doprowadził do apelacji i pełnej rehabilitacji Jeana Calasa (1765); proces Calasa stał się symbolem walki francuskich środowisk liberalnych z fanatyzmem religijnym. [przypis edytorski]

sprawa Calasów — sprawa Jeana Calas, hugenoty, oskarżonego w 1762 r. o zamordowanie swego syna, Marc-Antoine'a zamierzającego rzekomo przejść na katolicyzm (Marc-Antoine najprawdopodobniej popełnił samobójstwo lub padł ofiarą napadu); ojca połamano kołem dla uświetnienia uroczystości dwudziestej rocznicy rzezi hugenotów, z syna uczyniono katolickiego świętego-męczennika, jego młodszego brata, Pierre'a zmuszono do konwersji na katolicyzm, wszystkich zresztą członków rodziny dotknęły represje; w związku z tą sprawą Voltaire napisał Traktat o tolerancji w 1763 r., a w 1765 r. doprowadził do rehabilitacji Jeana Calasa przez fr. parlament. [przypis edytorski]

sprawa (daw.) — porządek. [przypis edytorski]

sprawa (daw.) — rządy. [przypis edytorski]

sprawa (daw.) — szyk, organizacja. [przypis edytorski]

sprawa (daw.) — szyk, przygotowanie. [przypis edytorski]

sprawa (daw.) — szyk. [przypis edytorski]

sprawa (daw.) — tu: bitwa. [przypis edytorski]