Przypisy | WolneLektury.pl

spotkać się — tu: w bezpośredniej walce. [przypis redakcyjny]

Ignacy Krasicki, Bajki i przypowieści, Jastrząb i sokół (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spotkaliśmy państwo Matacz — dziś popr. z B.: spotkaliśmy państwa Matacz. [przypis edytorski]

Władysław Stanisław Reymont, Z pamiętnika (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spotkał był — przykład użycia czasu zaprzeszłego, wyrażającego czynność wcześniejszą niż opisana czasem przeszłym; znaczenie: spotkał wcześniej, uprzednio. [przypis edytorski]

Maurice Maeterlinck, Joyzella (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spotkałem był — forma czasu zaprzeszłego dla czynności wielokrotnej, ponawianej; inaczej: spotkałem wcześniej (dawniej, uprzednio). [przypis edytorski]

Charles Dickens, Dawid Copperfield, Dawid Copperfield, tom pierwszy (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Spotkało cię (…) nieszczęście — w piwnicach domu Grabowskich odkryto skład broni, wskutek czego ojciec Wandy, Jan, dostał się do Cytadeli, do dziesiątego pawilonu, gdzie trzymano go pół roku. [przypis redakcyjny]

Narcyza Żmichowska, Narcyssa i Wanda (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spotkamy się (…) u Barbina — cytat z komedii Moliera Uczone białogłowy (akt III, scena V); Claude Barbin (ok. 1628–1698): paryski księgarz, wydawca m.in. Moliera i La Fontaine'a. [przypis edytorski]

Honoré de Balzac, Stracone złudzenia, Wielki człowiek z prowincji w Paryżu (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Spotkanie naznaczone (…) przy wyjściu z Opery — patrz List LXXIV. [przypis tłumacza]

Pierre Choderlos de Laclos, Niebezpieczne związki, Niebezpieczne związki, tom pierwszy (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spotknąć się — dziś: potknąć się. [przypis edytorski]

Juliusz Słowacki, Anhelli (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spotniały — pokryty potem. [przypis edytorski]

Helena Janina Pajzderska, Wyżebrana godzina (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spotrafić (gw.) — zdołać, dać radę. [przypis edytorski]

Andrzej Strug, Dzieje jednego pocisku (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spotrzebować (daw.) — zużyć. [przypis edytorski]

Antonina Domańska, Hanusia Wierzynkówna (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Bruno Jasieński, Palę Paryż (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spotrzebować — zapewnić. [przypis edytorski]

Kazimierz Deczyński, Żywot chłopa polskiego na początku XIX stulecia (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spotrzebowywać (daw.) — zużywać. [przypis edytorski]

Eliza Orzeszkowa, Kilka słów o kobietach (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spotwarzanymi — Port-Royal. [przypis tłumacza]

Blaise Pascal, Myśli (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spotyka się książki, gdzie jest mowa o duszy i o sercu — wycieczka przeciw głośnemu współczesnemu pedagogowi Charlesowi Rollin (1661–1741), który w swoim Traktacie o nauczaniu (Traité des études) posługuje się często wyrażeniem: „serce i dusza”. [przypis tłumacza]

François-Marie Arouet (Voltaire / Wolter), Zadig czyli Los (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spotykały (…) Republikany — dziś popr.: spotkali republikanie. [przypis edytorski]

Juliusz Słowacki, Wspomnienie pani de St. Marcel z domu Chauveaux (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spotykasz ładną kobietę galopującą w parku — Montagnola, 13 kwietnia 1819. [przypis autorski]

Marie Beyle (Stendhal), O miłości (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spoważniony — uhonorowany. [przypis redakcyjny]

Ignacy Krasicki, Bajki nowe, Puchacze (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Spowiadający zbójcę w jego jamie — Za czasów Dantego, zbójców wrzucano głową do świeżo wykopanego dołu i w tej postawie żywcem zasypywano ich ziemią. [przypis redakcyjny]

Dante Alighieri, Boska Komedia, Boska komedia, Piekło (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Spowiadajcie się jedni przed drugimi — Jk 5, 16. [przypis edytorski]

Aleksander Dumas (ojciec), Trzej muszkieterowie, Trzej muszkieterowie, tom pierwszy (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spowicie — okrycie, otulenie. [przypis redakcyjny]

Bolesław Leśmian, Napój cienisty, W nicość śniąca się droga (cykl), Pan Błyszczyński (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Bolesław Leśmian, Napój cienisty, Powieść o rozumnej dziewczynie (cykl), Sen (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spowiedałem (daw.) — dziś popr.: spowiadałem. [przypis edytorski]

Wacław Potocki, O fraszkach (źródło na Platformie Redakcyjnej)

„Spowiedzią powszechną” (…) zwie Antoni Potocki twórczość Młodej Polski do roku 1900 — A. Potocki, Polska literatura współczesna, Warszawa 1911, II, s. 38. [przypis autorski]

Kazimierz Wyka, Modernizm polski (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spowiedzie — dziś popr. M.lm: spowiedzi. [przypis edytorski]

Stefan Żeromski, Dzieje grzechu (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Spowiedź dziecięcia wieku — powieść romantyczna Alfreda de Musseta (1810–1857), wyd. w 1826, napisana na podstawie przeżyć autora, mająca formę wyznań rozgoryczonego narratora rozliczającego się ze swoją miłosną przeszłością. [przypis edytorski]

François-René de Chateaubriand, Atala (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Spowiedź — krótka rozprawa Lwa Tołstoja (1828–1910), napisana w latach 1879–1880. [przypis edytorski]

Iwan Bunin, Wieś (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spowinąć — dokładnie owinąć. [przypis edytorski]

Maria Rodziewiczówna, Joan. VIII 1-12 (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spowinięte — inaczej: otoczone. [przypis edytorski]

Jerzy Liebert, Druga ojczyzna (tomik), Do młodzieńca z obrazu Maas'a (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spowinięty — dziś popr.: spowity. [przypis redakcyjny]

Edgar Allan Poe, Berenice (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spowinowacisz (starop.) — ujmiesz, zobowiążesz. [przypis redakcyjny]

Mikołaj Rej, Żywot człowieka poczciwego (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spowinowacony — tu: powiązany więzią podobną do rodzinnej. [przypis edytorski]

Juliusz Słowacki, Sen srebrny Salomei (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spowinować się — hebr. rdzeń יָבַם (jawam) odnosi się do tzw. jibumu czyli małżeństwa lewirackiego (lewiratu): jeśli mężczyzna umierał bezdzietnie, jego brat miał obowiązek poślubić wdowę po nim, a dziecko spłodzone z tego związku było uważane za spadkobiercę zmarłego brata. Z tego obowiązku można zostać zwolnionym przeprowadzając ceremonię zwaną chalica. Podstawowe szczegóły tego prawa podane są w Ks. Powtórzonego Prawa 25:5-10. [przypis edytorski]

Genesis. Księga Rodzaju. Bereszit (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spowodować defiladę wszystkich nazwisk — francuski obyczaj każe wyszczególnić na karcie z zawiadomieniem o śmierci wszystkie najdalsze nawet pokrewieństwa i powinowactwa, dając w ten sposób pole dla turnieju próżności. [przypis autorski]

Tadeusz Boy-Żeleński, Proust i jego świat (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spowodywać (neol.) — forma ciągła czasownika „powodować”: powodować ciągle, raz za razem. [przypis edytorski]

Stanisław Brzozowski, Legenda Młodej Polski (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spowolnieć — tu: spokornieć; zachowywać się „po (według) czyjejś woli”. [przypis edytorski]

Józef Ignacy Kraszewski, Stara baśń, Stara baśń, tom pierwszy (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spowszednieć — stać się zwyczajnym, utracić czar nowości. [przypis edytorski]

Kornel Makuszyński, Awantura o Basię (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spoza ogrodzenia — dziś raczej: zza ogrodzenia. [przypis edytorski]

Janusz Korczak, Ludzie są dobrzy (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spozierać (daw., gw.) — patrzeć, spoglądać. [przypis edytorski]

Zygmunt Krasiński, Irydion (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spozierać (daw., gw.) — spoglądać. [przypis edytorski]

Kornel Makuszyński, Szatan z siódmej klasy (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spozierać (daw.) — patrzeć. [przypis edytorski]

Bolesław Leśmian, Łąka (tom), Ponad brzegami (cykl), Don Kichot (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spozierać (daw.) — spoglądać, patrzeć. [przypis edytorski]

Stanisław Brzozowski, Widma moich współczesnych (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spozierać (daw.) — spoglądać. [przypis edytorski]

Kornel Makuszyński, O dwóch takich, co ukradli księżyc (źródło na Platformie Redakcyjnej)

William Shakespeare (Szekspir), Dwaj panowie z Werony (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Henryk Sienkiewicz, Krzyżacy, Krzyżacy, tom pierwszy (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spozierać (gw.) — patrzeć. [przypis edytorski]

Michał Bałucki, Za chlebem (Góralu, czy ci nie żal...) (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Franciszek Mirandola, Tropy, Zatruta studnia (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spozierać (gw.) — spoglądać, patrzeć. [przypis edytorski]

Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, Chłopi, Część czwarta - Lato (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spozierać (gw.) — spoglądać. [przypis edytorski]

Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, Chłopi, Część czwarta - Lato (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spozierać — patrzeć. [przypis edytorski]

Friedrich Nietzsche, Tako rzecze Zaratustra (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spozierać — spoglądać. [przypis edytorski]

Maria Rodziewiczówna, Macierz (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Juliusz Słowacki, Sen srebrny Salomei (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Kornel Ujejski, Maraton (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spozierały — patrzyły, spoglądały. [przypis edytorski]

Artur Oppman, Legendy warszawskie, Syrena (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spoznała — rozpoznała. [przypis edytorski]

Stefan Grabiński, W pomrokach wiary, Pomsta ziemi (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spoźniony — dziś popr. pisownia: spóźniony. [przypis edytorski]

Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń III. Witoldowe boje (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spód wozu strzaskany przez smoka i był, i nie jest zarazem dla oka — Ponieważ władza stolicy apostolskiej w niczym uszczerbiona być nie może, widzenie wozu, który tu jest symbolem tejże świętej stolicy, ze spodem strzaskanym przez smoka, było tylko pozornym, w celu obudzenia przestrachu i bojaźni grzeszników. [przypis redakcyjny]

Dante Alighieri, Boska Komedia, Boska komedia, Czyściec (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Spódnicę na twym zawiesimy grobie. — w późn. wyd. uzupełniono tłumaczenie, dodając po tym wersie: „Coś krzywo patrzysz i lica masz blade,/ W twych oczach widzę ołowianą szpadę”. [przypis edytorski]

William Shakespeare (Szekspir), Stracone zachody miłości (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spójnia — tu: więź, związek. [przypis edytorski]

Robert Louis Stevenson, Pawilon wśród wydm (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Spójrz i, jeżeli raczysz, to przeczytaj — tu Antoniusz pokazuje list Kleopatrze. [przypis tłumacza]

William Shakespeare (Szekspir), Antoniusz i Kleopatra (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spójrzcie na wygląd człowieka zatopionego w jakichś studiach (…) jak gdyby pozbawiony życia, wyprowadzony sam z siebie jakowąś ekstazą — Ustęp ten, opisujący człowieka zatopionego w studiach, należy do klasycznych w lit. francuskiej. [przypis tłumacza]

François Rabelais, Gargantua i Pantagruel (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spójrzeć — dziś popr. pisownia: spojrzeć. [przypis edytorski]

Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń II. Mindows (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń III. Witoldowe boje (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spójrzenie — dziś popr. pisownia: spojrzenie. [przypis edytorski]

Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń II. Mindows (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń III. Witoldowe boje (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spójrzenie — dziś: spojrzenie. [przypis edytorski]

Władysław Syrokomla, Gawędy, Zalotnicy (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spólną — dziś popr.: wspólną. [przypis edytorski]

Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spólne — dziś popr.: wspólne. [przypis edytorski]

Andrzej Frycz Modrzewski, O poprawie Rzeczypospolitej (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spólne — dziś: wspólne. [przypis redakcyjny]

Adam Mickiewicz, Konrad Wallenrod (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spólniczki — dziś popr.: wspólniczki. [przypis edytorski]

Henryk Sienkiewicz, Krzyżacy, Krzyżacy, tom drugi (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spólnie (daw.) — razem. [przypis edytorski]

William Shakespeare (Szekspir), Juliusz Cezar (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spólnie — dziś popr.: wspólnie. [przypis edytorski]

Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spólnik (daw.) — wspólnik. [przypis edytorski]

Platon, Państwo (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spólnik — dziś: wspólnik. [przypis edytorski]

Johann Wolfgang von Goethe, Reineke - Lis (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Gerhart Hauptmann, Biedny Henryk (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Jerzy Żuławski, Trylogia księżycowa, Zwycięzca (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spólny — dziś popr.: wspólny. [przypis edytorski]

Homer, Iliada (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spólny — dziś popr.: wspólny. [przypis redakcyjny]

Cyprian Kamil Norwid, Pierścień Wielkiej Damy (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spólny — dziś: wspólny. [przypis edytorski]

Seweryn Goszczyński, Król zamczyska (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spólny — dziś: wspólny; w spólnym — dziś: we wspólnym. [przypis edytorski]

William Shakespeare (Szekspir), Otello (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spólny skarb (starop.) — wspólny skarb; chodzi tu o skarb państwowy utworzony z podatków. [przypis redakcyjny]

Jan Kochanowski, Pieśni, Księgi pierwsze, Pieśń I (Byś wszystko złoto posiadł, które - powiadają...) (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spół — razem, wspólnie. [przypis edytorski]

Stuart Merrill, Dobry deszcz (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spół żyjąc — żyjąc wspólnie, razem. [przypis edytorski]

Dante Alighieri, Boska Komedia, Boska komedia, Czyściec (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spółczesny (daw.) — współczesny. [przypis edytorski]

Seweryn Goszczyński, Król zamczyska (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Edmond Rostand, Cyrano de Bergerac (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spółczesny — dziś popr.: współczesny. [przypis edytorski]

Cyprian Kamil Norwid, Czarne kwiaty (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spółczesny — dziś popr.: współczesny. [przypis redakcyjny]

Cyprian Kamil Norwid, Pierścień Wielkiej Damy (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spółczesnych świadków, Philona i Józefa, żydów, którzy posłuchanie otrzymawszy u Cezara (…) zostawili nam opis jego — Philon, De Legatione 12, 17, Joseph, Antiquitates XVIII [chodzi o opisy z dzieła O poselstwie do Gajusza, autorstwa Filona z Aleksandrii, filozofa i teologa, który wchodził w skład wysłanej do Rzymu delegacji, starającej się o rozstrzygnięcie sporu z aleksandryjskimi Grekami (39/40 n.e.), oraz z napisanych przez Józefa Flawiusza Starożytności żydowskich (znanych też jako Dawne dzieje Izraela); autor myli się, pisząc, że Józef otrzymał posłuchanie u Kaliguli: w rzeczywistości ks. XVIII, rozdz. 8 Starożytności… zawiera wzmiankę o poselstwie, w którym brał udział Filon; Kaligula zginął w 41 n.e., zaś urodzony w roku 37 n.e. Flawiusz udał się do Rzymu w roku 64, by negocjować uwolnienie kapłanów jerozolimskich przetrzymywanych przez cesarza Nerona]. [przypis autorski]

Józef Ignacy Kraszewski, Capreä i Roma, Capreä i Roma, tom drugi (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spółczucie (daw.) — współczucie. [przypis edytorski]

Seweryn Goszczyński, Król zamczyska (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spółek (daw.) — rzecz wspólna, związek. [przypis edytorski]

Andrzej Frycz Modrzewski, O poprawie Rzeczypospolitej (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spółmiłośnik (starop.) — współmiłośnik; wspólnie z innymi aspirujący do miłości jednej kobiety. [przypis redakcyjny]

Torquato Tasso, Jerozolima wyzwolona (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spółpoeta — współpoeta; neol. na wzór: współtowarzysz. [przypis edytorski]

Dante Alighieri, Boska Komedia, Boska komedia, Piekło (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spółrodak — dziś: rodak. [przypis edytorski]

Adam Mickiewicz, Do Joachima Lelewela (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spółrzędne — dziś popr.: współrzędne. [przypis edytorski]

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy), Janulka, córka Fizdejki (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spółsłużebnica (starop.) — współsłużebnica; osoba wspólnie służąca u kogo. [przypis redakcyjny]

Torquato Tasso, Jerozolima wyzwolona (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spółtowarzysz (daw.) — dziś: towarzysz podróży. [przypis edytorski]

Johann Wolfgang von Goethe, Reineke - Lis (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spółubiegać — konkurować. [przypis edytorski]

William Shakespeare (Szekspir), Sen nocy letniej (źródło na Platformie Redakcyjnej)

Spór Hillela z Szammajem. — z dyskusji Hillela i Szammaja —- założycieli dwóch szkół naukowych —- wyłoniła się metoda nauczania poprzez polemikę. [przypis tłumacza]

Autor nieznany , Sentencje ojców (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spór ideowy pomiędzy „staropłazami” i „młodopłazami” — Jest to prawdopodobnie aluzja do sporu staroczechów (nieoficjalna nazwa członków czeskiej partii liberalno-konserwatywnej, działającej w latach ok. 1860–1918) z młodoczechami, czyli członkami partii liberalno-demokratycznej, działającej mniej więcej w tym samym okresie. [przypis tłumacza]

Karel Čapek, Inwazja jaszczurów (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spór Odyseja z Achillem Pelidą — Agamemnon otrzymał wyrocznię, że zdobędzie Troję, gdy najlepsi z Achajów zaczną się kłócić. Raz przy uczcie Achilles stwierdził, że Ilion można zdobyć tylko męstwem, a Odyseusz, że podstępem. Wymiana zdań doprowadziła do kłótni. [przypis edytorski]

Homer, Odyseja (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spór — «Pasterze Lota byli złymi ludźmi i wypasali swoje stada na cudzych polach, a pasterze Abrama napominali ich, że to grabież, tamci zaś odpowiadali: ta ziemia została dana Abramowi, a on nie ma dziedzica i to Lot po nim odziedziczy, więc to nie grabież! [Dlatego] Tora mówi: ”Kanaanejczyk i Peryzejczyk mieszkali wówczas w kraju”, bo Abram jeszcze sobie na tę ziemię nie zasłużył», zob. Raszi do 13:7. [przypis edytorski]

Genesis. Księga Rodzaju. Bereszit (źródło na Platformie Redakcyjnej)

spórka (daw.) — walka, pojedynek. [przypis redakcyjny]

Ludovico Ariosto, Orland szalony, Orland szalony, tom II (źródło na Platformie Redakcyjnej)