Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 484 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175401 przypisów.
„Przedmoście Rumuńskie” — Koncepcja „Przedmościa Rumuńskiego” zakładała, w przypadku konieczności odwrotu z linii Wisły pod naciskiem niemieckim, obronę Małopolski południowo-wschodniej w oparciu o granice z Węgrami i Rumunią. Rubież ta musiała być bezwzględnie utrzymana, aby możliwe było ustanowienie szlaków komunikacji i dostaw zaopatrzenia od zachodnich sojuszników. Plany obrony „Przedmościa Rumuńskiego” stały się nieaktualne po 17 września 1939 r., gdy na obszar ten wkroczyła Armia Czerwona. [przypis edytorski]
Przedmowa do nowego wydania Reja — jest to przedmowa do warszawskiego wydania z 1828 r., stanowiącego pierwszą osobną publikację Żywota człowieka poczciwego Mikołaja Reja (poza zbiorem tekstów zatytułowanym Źwierciadło albo kstałt, w którym każdy stan snadnie się może swym sprawam jako we źwierciedle przypatrzyć). [przypis edytorski]
Przedmowa do „Traktatu” — Tę przedmowę napisał prawdopodobnie G. H. Schuller. [przypis tłumacza]
Przedmowa. Józef Tretiak — autorem tej części, w źródle umieszczonej przed tekstem Goszczyńskiego jako Wstęp, a w niniejszym wydaniu przeniesionej na koniec publikacji jest historyk literatury Józef Tretiak (1841–1923), profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. [przypis edytorski]
Przedmowa — Przedmowa nakładcy jest również pióra Laclosa i stanowi jedynie ironiczną mistyfikację czytelnika. [przypis tłumacza]
Przedmowa — Przedmowę tę dołączył Molier do pierwszego wydania Świętoszka, (z końcem marca 1669 r.). Mimo że Podania wcześniejsze są co do daty niż Przedmowa, pomieszcza się je stale po niej, gdyż ten porządek wprowadził Molier w drugim wydaniu Świętoszka, gdzie pierwszy raz te Podania znajdujemy. [przypis tłumacza]
Przedmowa — z maja 1826. (przypis R. Colomba) [przypis redakcyjny]
przedmowę, w jaką zaopatrzył — dziś popr.: przedmowę, w którą zaopatrzył. [przypis edytorski]
przedmowy do „Dziadów” — Ta relacja „Orła Białego” jest błędna; ustęp ten mieści się w przedmowie do drugiego wydania Wallenroda, w dwutomowym wydaniu Poezji (Petersburg, 1929). [przypis autorski]
przedmowy (…) pisanej na żądanie cenzury — Jak długo utrzymywały się na emigracji te antymickiewiczowskie nastroje, dowodzi fakt, że kiedy w wiele lat po śmierci poety Lenartowicz miał we Florencji wykłady o Mickiewiczu, otrzymał następujący list: „Dzieckiem jesteś, jeżeli uważasz Mickiewicza za patriotę. Cyprian Norwid”. Lenartowicz przytacza to w liście do pani Bośniackiej, autorki Obrony Częstochowy (List ten znajduje się w Bibliotece Narodowej w Warszawie). [przypis autorski]
przedni (daw.) — znakomity. [przypis edytorski]
przedni plach — blacha od zbroi. [przypis redakcyjny]
przedni — tu: w dobrym gatunku. [przypis edytorski]
przednia antygwardia — przednia straż. [przypis edytorski]
przednia mąka — Raszi uczy, że słowo סֹלֶת (solet): przednia mąka odnosi się zawsze do mąki pszennej, zob. Raszi do 2:1 [3]. [przypis tradycyjny]
przedniejszy (starop.) — daw. forma przym. lm; dziś: przedniejsi. [przypis edytorski]
przedniejszy (starop. forma) — dziś M.lm: przedniejsi. [przypis edytorski]
przedniejszy (starop. forma) — dziś popr. forma lm: przedniejsi. [przypis edytorski]
przedniejszy (starop. forma) — przedniejsi. [przypis edytorski]
przedniejszy (starop. forma) — przedniejsi [wodzowie]. [przypis edytorski]
przednieyszy (starop. forma) — przedniejsi (lm). [przypis edytorski]
przednio, a. przednie (daw.) — przede wszystkim, głównie; szczególnie. [przypis edytorski]
przednio (daw.) — znakomicie. [przypis edytorski]
przednówek — czas głodu na przedwiośniu i wiosną, kiedy kończą się zapasy jedzenia dla ludzi i paszy dla bydła. [przypis edytorski]
przednówek — czas głodu na przedwiośniu i wiosną, kiedy kończą się zapasy jedzenia dla ludzi i paszy dla bydła. [przypis edytorski]
przednówek — czas przed nowymi zbiorami na roli, okres głodu na przedwiośniu i wiosną, kiedy kończą się zapasy jedzenia dla ludzi i paszy dla bydła. [przypis edytorski]
przednówek (daw.) — czas oczekiwania na nowe zbiory przy kończących się zapasach ze zbiorów poprzednich. [przypis edytorski]
przednówek (daw.) — czas przed nowymi zbiorami do pierwszych żniw. [przypis edytorski]
przednówek (daw.) — okres przed nowymi zbiorami, kiedy już kończą się zapasy z poprzednich plonów; zwykle okres ten wypadał na przełomie zimy i wiosny (przedwiośnie), lecz określenie nie jest precyzyjne i jego konkretne znaczenie zależało zarówno od zamożności gospodarza, jak i sposobu uprawy (np. stosowania lub nie odmian ozimych itp.). [przypis edytorski]
przednówek — dawniej najtrudniejszy do przetrwania na wsi okres, po zimie (w czasie której ludzie żywili się zapasami zebranymi jesienią), a przed nowymi zbiorami. [przypis edytorski]
przednówek (gw.) — okres tuż przez pierwszymi żniwami. [przypis edytorski]
przednówek — okres przed nadchodzącymi zbiorami, gdy zazwyczaj kończą się zeszłoroczne zapasy. [przypis edytorski]
przednówek — okres przed nowymi zbiorami; dawniej najtrudniejszy do przetrwania na wsi okres, kiedy po zimie kończyły się zapasy żywności ze zbiorów zebranych jesienią, a nie można było jeszcze zebrać nowych plonów. [przypis edytorski]
przednówek — okres przed nowymi zbiorami, przypadający zwykle pod koniec zimy, na przedwiośniu; spożywano wtedy resztki zapasów jedzenia z poprzedniego roku, zanim można było zebrać pierwsze plony w roku nowym. [przypis edytorski]
przednówek — okres przed nowymi zbiorami. [przypis edytorski]
przednówek — okres przed pierwszymi po zimie zbiorami, zagrażający chłopom głodem. [przypis edytorski]
przednówek — okres przed wiosennymi zasiewami, kiedy chłopom z reguły kończyły się zimowe zapasy żywności. [przypis edytorski]
przedolić (neol.) — przetrwać, przeżyć dolę. [przypis edytorski]
przedonegdaj (daw.) — przedwczoraj. [przypis edytorski]
przedpotopowy — pochodzący z dawnej epoki. [przypis edytorski]
przedrabować — przetrząsnąć, rozpatrzyć. [przypis redakcyjny]
przedrabować — tu: przejrzeć. [przypis redakcyjny]
przedrażniony — dziś popr.: rozdrażniony a. przewrażliwiony. [przypis edytorski]
przedruki belgijskie — brak odpowiednich umów międzypaństwowych powodował, że poczytne powieści wydawane w odcinkach w prasie francuskiej były na bieżąco składane do druku w Belgii, w której jednym z języków jest francuski, i wydawane w postaci książki zaraz po opublikowaniu ostatniego odcinka, bez wiedzy i zgody autorów i bez płacenia im honorariów; praktyka ta pozbawiała autorów, również Balzaca, dodatkowych dochodów. [przypis edytorski]
przedrukowana pt. „Bartosza Paprockiego Dwie broszury polityczne” — Biblioteka Pisarzów Polskich, Akademia Umiejętności, t. 38. [przypis tłumacza]
przedrzeźniać twoją Mitrę chaldejską, natrząsać się z obwisłych rękawów wschodniej szaty — w Historii cesarstwa rzymskiego (łac. Historia post Marcum Aurelium) Herodian pisał o strojach Heliogabala: „występował publicznie w stroju barbarzyńskim, przybrany w purpurową, złotem przetykaną szatę, z rękawami do stóp sięgającymi, przy czym nogi jego od bioder aż do końców palców okrywało odzienie również z purpurowej, złotem przetykanej tkaniny; głowę zdobił wieniec ze sztucznych kwiatów wysadzanych drogimi kamieniami (…) można było porównać tego młodzieńca z Dionizosem przedstawianych na pięknych obrazach” (tłum. L. Piotrowicz, Wrocław 1963); ten sam autor, opisując wjazd piętnastolatka, który został cesarzem najpotężniejszego imperium, zaznacza, że ukazał się ludowi w purpurowo-złotej szacie kapłana Baala, w makijażu („uszminkowany jak dziewczyna”), w perskiej tiarze na głowie (tj. we wspomnianej w Irydionie Krasińskiego „mitrze chaldejskiej”), a jego dłonie, ramiona, szyja i uszy ozdobione były obficie mieniącymi się blaskiem szlachetnymi kamieniami ujętymi w formę sznurów, pierścieni, kolczyków, wisiorków, i nausznic. Lampridiusz natomiast (Żywoty cesarzy od Hadriana do Numeriona, łac. Scriptores Historiae Augustae) pisze, że Heliogabal „Używał tuniki całej złotej, używał również purpurowej i perskiej, z drogimi kamieniami (…) Drogie kamienie, i to ryte, nosił nawet w sandałach. Wzbudzało to ogólny śmiech, bo w drogich kamieniach, które pokrywały mu stopy, nie można było dostrzec dzieł sztuki snycerskiej znakomitych artystów. Chciał też używać diademu wysadzanymi drogimi kamieniami, by piękniej wyglądać i jeszcze bardziej upodobnić swą twarz do twarzy kobiecej” (tłum. Hanna Szelest, Warszawa 1966). [przypis edytorski]
przedrzeźniają się publiczności (daw.) — dziś z czasownikiem niezwrotnym i D. (zam. C.): przedrzeźniać kogo. [przypis edytorski]
przedsie a. przedsię (starop.) — przecież, jednak, a jednak. [przypis edytorski]
przedsie a. przedsię (starop.) — przecież. [przypis edytorski]
przedsienia — eksedry, ἐξέδραι, p. V, I, 6, uwaga. [przypis tłumacza]
przedsienie — przedpokój, poczekalnia. [przypis edytorski]
przedsień — przednia część sieni, przedsionek. [przypis edytorski]
Przedsię cię to [przyrodzenie] pociągnie na swoje ćwiczenie — jednak natura (czyli starop. „przyrodzenie”) pociągnie cię w swoją stronę, ku swoim, właściwym sobie sprawom. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — jednak. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież; a jednak. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież, a jednak. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież, chociaż. [przypis edytorski]
Mikołaj Rej, Krótka rozprawa między trzemi osobami, Panem, Wójtem a Plebanem
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Mikołaj Rej, Krótka rozprawa między trzemi osobami, Panem, Wójtem a Plebanem
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
przedsię (daw.) — przecież, jednak. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież, jednak. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież, jednak. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież, jednak. [przypis edytorski]
przedsię — (daw.) przecież. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież, wszak; jednak; nadal. [przypis edytorski]
przedsię (daw.) — przecież, wszakże. [przypis edytorski]
Przedsię do mnie — no, chodźcie do mnie (lub: pijcie do mnie). [przypis redakcyjny]
przedsię (gw.) — przecież, wszakże, wszak. [przypis edytorski]
przedsię — przecież, a jednak. [przypis edytorski]
przedsię — przecież. [przypis redakcyjny]
przedsię skazał — dał wyrok. [przypis redakcyjny]
przedsię (starop.) — jednak. [przypis edytorski]
przedsię (starop.) — mimo to, jednak. [przypis redakcyjny]
przedsię (starop.) — mimo to. [przypis redakcyjny]
przedsię (starop.) — przecież, jednak, a jednak. [przypis edytorski]
przedsię (starop.) — przecież, jednak. [przypis edytorski]
przedsię (starop.) — przecież. [przypis edytorski]
przedsię (starop.) — przecież. [przypis redakcyjny]
przedsię (starop.) — przecież, wszak, jednak, nadal. [przypis edytorski]
przedsię (starop.) — przecież, wszak, wszakże, jednak. [przypis edytorski]
przedsię wypada — jednak spada (z uprzywilejowanego miejsca). [przypis redakcyjny]
przedsiębierca — dziś popr.: przedsiębiorca. [przypis edytorski]
przedsiębierczy (daw.) — dziś: przedsiębiorczy. [przypis edytorski]
przedsiębierstw (daw.) — dziś popr. forma D. lm: przedsiębiorstw. [przypis edytorski]
Przedsiębiorcze okręty Kartagińczyków, a mianowicie Tyru — starożytne miasto Kartagina zostało założone w IX w. p.n.e. w Afryce Północnej, na wybrzeżu M. Śródziemnego w pobliżu dzisiejszego Tunisu, jako kolonia fenickiego miasta Tyru (ob. Sur w Libanie); w VII–VI w. p.n.e. Kartagina usamodzielniła się, podporządkowała sobie inne zachodnie kolonie fenickie i zakładała własne kolonie, tworząc imperium obejmujące pas wybrzeża afrykańskiego i część Europy Południowej; od III w. p.n.e. prowadziła serię wojen z Rzymem, ostatecznie została zburzona w 146 p.n.e. [przypis edytorski]
przedsiębiorstwo (przest.) — przedsięwzięcie. [przypis edytorski]
przedsiębiorstwo — tu: przedsięwzięcie. [przypis edytorski]
przedsiębrany — podejmowany, wykonywany. [przypis edytorski]
przedsięć (starop.) — przecież ci. [przypis edytorski]
przedsięś przepomniała (daw.) — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: przedsię przepomniałaś; znaczenie: zapomniałaś jednak, zapomniałaś chyba. [przypis edytorski]
przedsięweźmie — παρατάξεως (N), πράξεως (D). [przypis tłumacza]
przedsięwzięcie gen. Sikorskiego — Władysław Sikorski (1881–1943) w czasie kontrofensywy polskiej 1920 r. — dowódca armii, która atakiem na Nasielsk, Ciechanów i Mławę odcięła wysunięte na zachód ugrupowania radzieckie od sił głównych Armii Czerwonej. [przypis redakcyjny]
przedsięż (daw.) — przecież, chociaż. [przypis edytorski]
przedstawa (daw.) — przedstawienie. [przypis edytorski]
przedstawi je jako dowód — „Przyprowadzi świadków, że [zwierzę] zostało rozszarpane i był to wypadek, i będzie zwolniony z odpowiedzialności”, Raszi do 22:12 [2]. [przypis tradycyjny]
przedstawiać sobie — wyobrażać sobie. [przypis edytorski]
przedstawiać — tu: reprezentować. [przypis edytorski]
przedstawiać żywszy interes — budzić żywsze zainteresowanie. [przypis edytorski]
przedstawiają dwudziestu czterech starców — Apokalipsa, rozdz. IV i V [24 starców w wizji św. Jana zasiadających na 24 tronach wokół tronu Boga; Ap 4, 2–5, 14; red. WL]. [przypis tłumacza]
Przedstawiając swoją epopeję świata, Słowacki w swoim dążeniu do zharmonizowania wiary w Boga Stworzyciela z panteizmem… — por. J. Tretiak, Juliusz Słowacki, t. II, s. 311. [przypis autorski]
przedstawiał sobie w myśli obronę swą i koniec swego życia — więc Sokrates z góry miał sobie wyobrażać, że proces ten skończy się wyrokiem śmierci. [przypis tłumacza]
